Гісторыя1616

«Калі мяне не будзе, унукі будуць бачыць, што бацька стаяў за Беларусь»

Гэтага скрываўленага чалавека з «Чарнобыльскага Шляху-1996» паказалі вядучыя СМІ свету. Праз 16 гадоў палкоўнік у адстаўцы Іосіф Шор распавёў, як трапіў у гісторыю.

Відэа: радыё «Свабода».

Вясна 1996 года выдалася гарачай для палітычнага жыцця краіны. Шматтысячныя шэсці і мітынгі адбыліся ў гадавіну абвяшчэння незалежнасці БНР і 2 красавіка, калі грамадскасць выйшла выказаць пратэст супраць падпісання дамовы аб стварэнні саюза Беларусі і Расіі.

Кульмінацыяй пратэстаў супраць магчымай здачы незалежнасці і палітычнай лініі Аляксандра Лукашэнкі стаў «Чарнобыльскі шлях», у якім удзельнічала каля 50 тысяч чалавек.

Адным з удзельнікаў гэтых акцый быў палкоўнік інжынерных войскаў у адстаўцы Іосіф Антонавіч Шор.

— Нарадзіўся я ў Шчучынскім раене. Служыў у паветрана-дэсантных войсках, затым у інжынерных войсках. У 1987 годзе вярнуўся з Далекага Усходу ў Беларусь — у Мінск.

Тут якраз пачалоўся ажыўленне.

Я кінуўся купляць і чытаць кнігі — нічога ж пра гісторыю не ведаў. Пачаў хадзіць на мітынгі, ні аднаго не прапускаў. Уступіў у «Беларускае згуртаванне вайскоўцаў»,
прыняў прысягу на вернасць Беларусі падчас урачыстай цырымоніі на плошчы Незалежнасці. У 1993-м на марш па праспекце Скарыны вывеў чалавек 50 са сваей суполкі ў Серабранцы.

На момант вясны 1996 года я ўжо некалькі год як звольніўся з войска і працаваў у выдавецтве «Беларуская энцыклапедыя» загадчыкам гаспадаркі. Хадзіў на Дзень Волі і на акцыю 2 красавіка. Прыйшоў і на «Чарнобыльскі шлях». А як не пойдзеш — выйшаў з працы ля Акадэміі навук і адразу трапіў на збор маніфестантаў.

Як пачалося шэсце па праспекце Скарыны, я рухаўся па правым баку і назіраў за ім. Напрыканцы плошчы Якуба Коласа міліцыя перакрыла праспект, выставіла кардон. Хлопцы перакулілі машыны ДАІ.

Я неяк абышоў кардон і апынуўся на другім баку.

І тут гляджу: міліцыянер у касцы нападае на жанчыну з бел-чырвона-белым сцягам. Узяў яе за каўнер. Я вырашыў заступіцца.
Быў жа тады амаль на 20 год маладзейшы (сення Іосіфу Антонавічу 66 год — Р.Г.).

Узяліся мы з міліцыянерам за грудкі. Гляджу: на дапамогу таварышу спяшаецца яшчэ адзін.
Я адпіхнуў свайго суперніка і пабег у бок плошчы Перамогі. Але той другі мяне дагнаў і як даў дубінай па патыліцы…

Я адразу і не зразумеў, якой моцы быў удар. Ужо як падыйшоў да трамвайнай лініі ля «Вячэрняга Мінска» мне ля галавы цёпла стала.
Падымаю правую руку — елкі-палкі, у мяне крывішча цячэ! Падбеглі жанчыны, кажуць: давай перавяжам. Ну, давайце.

Тым часам шэсце на плошчы Якуба Коласа прарвала кардон.

Міліцыя выставіла наступны заслон на праспекце за цыркам на перыкрыжаванні з вуліцай Янкі Купалы.

Я тады падумаў: «Ах так, калі галаву разбілі, я маўчаць не буду!». Зняў кашулю, падыйшоў да іх і стаў казаць: «Што ж вы робіце?! Я палкоўнік у адстаўцы!»
А што яны мне адкажуць — глядзяць як бараны. У гэты момант фатографы мяне і знялі.

Пасля шэсце завярнула на вуліцу Янкі Купалы і дайшло да Палаца спорту. Там на мітынгу мне стала дрэнна.
Дапамаглі хлопцы з Фронта (я не быў сябрам БНФ, але ведаў усіх там). На машыне яны завезлі плакаты і іншую атрыбутыку да ўправы БНФ, а затым і мяне дадому. Галаву зашываць у бальніцу я не пайшоў.

Пасля «Чарнобыльскага шляха» пачаліся арышты. Праз некалькі дзен я зайшоў ва ўправу БНФ папытацца пра навіны, а там якраз адбываўся ператрус. Следчы па асабліва важных справах Уладзімір Чумачэнка пабачыў мяне: «А-а-а, дык гэта ты па ўсіх тэлевізійных каналах прайшоўся! Ты, напэўна, спецыяльна сваю кашулю пафарбаваў!» Выпісаў мне позву ў пракуратуру на 1 мая.

Я прышоў, ён паглядзеў маю галаву, упэўніўся што яна сапраўды разбітая. Спытаў: «Будзем узбуджаць крымінальную справу за збіццё?» Я адмовіўся, не хацелася вазіцца.

Акрываўленыя пінжак і майку я памыў, а кашулю пакінуў як ёсць. Захоўваю яе дагэтуль некранутай.

Калі мяне не будзе, дзеці і ўнукі будуць бачыць, што бацька стаяў за Беларусь.
Мяне не назавеш нацыяналістам, сам я паляк. Але Беларусь — гэта мая зямля, усе мае продкі тут пахаваныя.

На мітынгі хаджу дагэтуль. Быў і на Плошчы 19 снежня 2010 года. Мне як ваеннаму цікава, як дзейнічае міліцыя.
Звычайна загадзя абыходжу іх пазіцыі, многіх ведаю ў твар. Аднаму, што маскіруецца, нядаўна сказаў: о, старэеш ты. Ен мяне не пазнаў.

На гэты «Чарнобыльскі шлях» таксама абавязкова пайду.

Каментары16

Цяпер чытаюць

«Спасибо, Лена! Продолжайте вести наблюдение». Афіцэр, які пісаў Харысавай, пасвіўся ў чатах палітэміграцыі, а некаторым дзяўчатам нават прапаноўваў абмяняцца нюдсамі21

«Спасибо, Лена! Продолжайте вести наблюдение». Афіцэр, які пісаў Харысавай, пасвіўся ў чатах палітэміграцыі, а некаторым дзяўчатам нават прапаноўваў абмяняцца нюдсамі

Усе навіны →
Усе навіны

Як халат апынуўся ва ўнітазе? Мінскія сантэхнікі расказалі пра самыя дзіўныя забіцці труб

Anthropic заклікае да глабальнай паўзы ў распрацоўцы ШІ, папярэджваючы пра рызыку «самаўдасканалення»9

Самы дарагі дом у Беларусі ў маі прадалі за 1,8 мільёна даляраў

Тэлефонныя махляры прымусілі 19‑гадовую мінчанку раздзецца перад камерай 10

Беларуска ў 29 гадоў перажыла ішэмічны інсульт9

Лабавое сутыкненне ў Магілёўскім раёне: чатыры чалавекі ў бальніцы

У Новарасійску пасля атакі ўкраінскіх беспілотнікаў гарыць нафтаперавалачны комплекс3

Еўрапейскія лідары і Зяленскі выставілі Пуціну пяць умоў27

Расійскі мільярдэр пабудуе ў Беларусі новы завод9

больш чытаных навін
больш лайканых навін

«Спасибо, Лена! Продолжайте вести наблюдение». Афіцэр, які пісаў Харысавай, пасвіўся ў чатах палітэміграцыі, а некаторым дзяўчатам нават прапаноўваў абмяняцца нюдсамі21

«Спасибо, Лена! Продолжайте вести наблюдение». Афіцэр, які пісаў Харысавай, пасвіўся ў чатах палітэміграцыі, а некаторым дзяўчатам нават прапаноўваў абмяняцца нюдсамі

Галоўнае
Усе навіны →

Заўвага:

 

 

 

 

Закрыць Паведаміць