Да 5 траўня найбуйнейшы беларускі вытворца жаночай бялізны кампанія «Мілавіца» пайшла на вакацыі. Па афіцыйнай інфармацыі — з-за вялікай колькасці выходных дзён. Неафіцыйна — з-за падзення адгрузак на асноўны рынак збыту, расейскі. Да гэтага прывёў канфлікт паміж асноўным акцыянерам кампаніі і расійскімі дыстрыб'ютарамі. Да гэтага «Мілавіцу» пакінулі некалькі важных топ-мэнэджараў.
Штогадовы абарот «Мілавіцы» складае каля 100 мільёнаў еўра. Экспарт за 2013 склаў 68 млн еўра, з іх 53 млн еўра — у Расію. За год «Мілавіца» атрымала 7,5 млн еўра прыбытку. На пачатак года « Мілавіца» была прадстаўлена 581 афіцыйнай крамай. Сярэдняспісачная колькасць супрацоўнікаў СП ЗАТ «Мілавіца» 1625 чалавек. Сярэдні заробак па прадпрыемстве на 31 сакавіка 2014 года склала 7.350.000 рублёў, сярэдняя зарплата працоўнага персаналу — 6.190.000 рублёў.
Нагадаем, што мінскае прадпрыемства было акцыянавана ў 1992 годзе. Яго дырэктарам стала былая намесніца міністра лёгкай прамысловасці БССР Зінаіда Валеха. З цягам часу 80 % акцый «Мілавіцы» перайшлі пад кантроль холдынгу Silvano Fashion Group эстонскага бізнэсмена Томаса Тоола.
На мінулым тыдні сямнаццаць дыстрыб'ютараў «Мілавіцы» выступілі са зваротам з нагоды дзеянняў новага кіраўніцтва мінскай фабрыкі, якое, па іх меркаванні, можа давесці прадпрыемства да банкруцтва. У Расею «Мілавіца» пастаўляе 70% сваёй прадукцыі, з гэтай колькасці прыкладна 80% прадаюць дыстрыб'ютары, якія і падпісалі ліст. Па словах расійскіх дыстрыб'ютараў, «сваім лістом ад 15 красавіка ён (Томас Тоол.—TUT.BY) скасаваў дамовы пастаўкі прадукцыі, заключаныя на 2014 год, і прапанаваў падпісаць новыя дамовы на зусім нерэальных умовах, якія павінны прывесці да росту коштаў на прадукцыю «Мілавіцы» на 20 %». «Улічваючы той факт, што ў сувязі з ростам курсу еўра з пачатку 2014 года Томас Тоол ужо падняў цэны на 10 % у расійскіх рублях, новае павышэнне коштаў, нічым не абгрунтаванае, прывядзе да практычна поўнага спынення продажаў прадукцыі «Мілавіцы», гаворыцца ў лісце. Па гэтай прычыне большасць расійскіх дыстрыб'ютараў адмовіліся падпісваць новыя дамовы, і ў адказ з 15 красавіка фабрыка «Мілавіца» спыніла адгрузкі сваёй прадукцыі ў іх адрас, нягледзячы на тое, што папярэднія замовы ад дыстрыб'ютараў былі размешчаны і ўзгодненыя загадзя аж да канца 2014 года.
Расійскія дыстрыб'ютары выказваюць занепакоенасць з нагоды таго, што дыстрыбутарская сетка «Мілавіцы» ў РФ зруйнуецца, што пацягне «рэалізацыю беларускага брэнда праз нецывілізаванымі розніцу». Яны мяркуюць, што «Мілавіца» ў хуткім часе можа згарнуць вытворчасць у Беларусі, а без працы застануцца амаль 2 тысячы швачак. «Ужо зараз кампанію гатовыя пакінуць вядучыя дызайнеры, канструктары і тэхнолагі. Заработная плата супрацоўнікаў СП ЗАТ «Мілавіца» ні разу не была праіндэксавана, аднак валютныя цэны на прадукцыю «Мілавіца» пастаянна павышаліся. Па наяўнай у нас інфармацыі, асноўнай мэтай спадара Тоола з'яўляецца атрыманне максімальнага прыбытку ў кароткатэрміновай перспектыве любой цаной, нават за кошт разбурэння прадпрыемства», гаворыцца ў лісце.
Адна з беларускіх крыніц, знаёмая з працай фабрыкі, сказала, што «сапраўды такая праблема ёсць». «Для Расіі павысілі ў чарговы раз кошты, адмянілі зніжкі за лаяльнасць, што, вядома, цягне рост рознічных цэн на бялізну на 15-20 %. Такім чынам тавар становіцца неканкурэнтаздольным, яго складана прадаць», — адзначыў эксперт. Ён таксама не выключыў, што аптымізацыя, справа, якую задумаў Тоолом, можа прывесці да адмовы ад кааперацыі з шэрагам беларускіх швейных прадпрыемстваў, якія выкройваюць больш за 50 % прадукцыі «Мілавіцы».
Прадстаўнік акцыянера, тэхнічны дырэктар «Мілавіцы» Алена Ткачэнка, каментуючы па просьбе TUT.BY заяву расійскіх дыстрыб'ютараў у скасавання кантрактаў, заявіла наступнае: «Мы штодня маем зносіны з усімі нашымі партнёрамі. Усе рашэнні абмяркоўваюцца наўпрост і персанальна. У «Мілавіцы» сёння больш за 60 дзейных кантрактаў у розных рэгіёнах Расіі, 8 ва Украіне, 2 у Казахстане, 28 у іншых краінах свету. Мы адкрытыя для дыялогу з усімі партнёрамі, уключаючы новыя прапановы. Усе рашэнні прымаюцца толькі кіруючыся карысцю для развіцця прадпрыемства».
Некалькі асоб, знаёмых з сітуацыяй, запэўніваюць, што адбыўся асабісты канфлікт Тоола з расійскімі дыстрыб'ютарамі. «Пра асабісты канфлікт нам нічога не вядома, казаць пра гэта лічым некарэктным», — напісала Ткачэнка ў сваім пісьмовым адказе TUT.BY.
Яшчэ адна крыніца, знаёмая з працай «Мілавіцы», паведаміла, што «да 5 траўня фабрыка не працуе. Фармальна — з-за вялікіх выходных, насамрэч з-за падзення адгрузак ў Расію». У Алены Ткачэнка іншае меркаванне: «Змены ў працоўны графік супрацоўнікаў былі ўнесены ў сувязі са святочнымі днямі. З 5 мая фабрыка будзе працаваць у звычайным вытворчым рэжыме».
Расійскі дыстрыб'ютар запэўнівае, што «праблемы з новымі акцыянерамі былі з самага пачатку, Томас увесь прыбытак выводзіў з фабрыкі, тармазілася развіццё вытворчасці і прасоўванне маркі». «Раней такіх канфліктаў не было. Была сіла, якая магла нешта гэтаму супрацьпаставіць. Зараз такой сілы няма. Усе рашэнні прымае адзін чалавек», — сцвярджае крыніца на фабрыцы.
Карпаратыўны канфлікт
Процівага — гэта былы гендырэктар «Мілавіцы» Дзмітрый Дзічкоўскі і яго каманда, якая адзін за адным восенню мінулага года пакінула кампанію. «Рашэнне аб сыходзе Дзмітрый Дзічкоўскі прыняў сам. Як ён неаднаразова казаў у інтэрв'ю і асабіста супрацоўнікам, «чалавеку трэба перыядычна нешта мяняць у сваім жыцці, інакш няма прагрэсу ў развіцці». Як і папярэднія дырэктары «Мілавіцы», Дзмітрый Дзічкоўскі зрабіў шмат для развіцця прадпрыемства. Але цяпер наступіў чарговы цыкл развіцця, накіраваны на ўзмацненне экспартных пазіцый і развіццё вытворчых магчымасцяў. Сыход генеральнага дырэктара, як правіла, звязана са зменамі ў камандзе — гэта звычайная практыка. «Мілавіца» не аказалася выключэннем», — сказала Ткачэнка.
Дзмітрый Дзічкоўскі кіраваў прадпрыемствам з 2001 года. Па гэты час кампанія больш чым у 3 разы павялічыла аб'ёмы продажаў, вывела на рынак новыя гандлёвыя маркі, асвоіла новыя рынкі (кампанія прадае сваю прадукцыю больш чым у 30 краінах свету), укараніла паспяховую франчайзінгавай мадэль, а таксама сфармавала сучасны лагістычны цэнтр і паспяхова развівае аўтсорсінг, гаворыцца ў рэлізе кампаніі.
Аднак раней з прыходам Томаса Тоола беларусы страцілі ўсе месцы ў кіраўнічых органах Silvano Fashion Group. У 2010 годзе з кіраўніцтва выйшлі Дзмітрый Дзічкоўскі і яго намеснік Сяргей Кусонскі. У канцы чэрвеня 2013 акцыянеры SFG не прадоўжылі паўнамоцтвы члена назіральнага савета холдынгу Паўла Данейкі.
Некалькі крыніц запэўніваюць, што ў цяперашні час Дзмітрый Дзічкоўскі заняў пазіцыю чакання: вярнуўся ў бізнес-школу ІПМ і займаецца грамадскай працай у бізнэс-саюзах.
Дзічкоўскі сказаў TUT.BY, што ў сітуацыі на фабрыцы «ведае з інтэрнэту», канфлікту з Тоолом ў яго не было, таму што «мы мала кантактавалі». Ён сцвярджае, што сышоў з «Мілавіцы», таму што «час ужо прыйшоў», і перакананы, што «назад дарогі няма».
Некалькі не звязаных паміж сабой асоб сцвярджаюць, што беларускія топ-менеджэры нібыта спрабавалі пераканаць урад Беларусі ў неабходнасці нацыяналізацыі фабрыкі, але «Мясніковіч адмовіўся ісці на канфлікт з замежным акцыянерамі, паколькі фабрыка нармальна працавала, прыносіла ў краіну валюту, спраўна плаціла зарплату, нікога не звальнялі». «Гэта трызненне [ з нацыяналізацыяй]!» — катэгарычны Дзічкоўскі. Павел Данейка кажа, што «я дакладна ідэі ў нацыяналізацыі не агучваў». Прэм'ер-міністр Міхаіл Мясніковіч сказаў, што ва ўрадзе пытанне аб нацыяналізацыі нават не абмяркоўвалася, бо «гэта прыватнае прадпрыемства». «Яны [канфліктуючыя бакі] самі ў сабе павінны разабрацца. І я думаю, што яны разбяруцца», — пасля паўзы дадаў прэм'ер-міністр, адказваючы на пытанне карэспандэнта TUT.BY пра чуткі з нагоды нацыяналізацыі фабрыкі.
Як Томас Тоол апынуўся ў SFG?
Томас Тоол зрабіў кар'еру ў перыяд распаду СССР. Быў адным з нямногіх, хто гандляваў фінскім адзеннем у Савецкім Саюзе, арганізоўваў перавозкі, калі загінаўся «Совтрансавто». Акрамя таго, удзельнічаў у пастаўках скандынаўскай тэхнікі пасля іракскай вайны ў Кувейт.
Сёння Томас Тоол і яго жонка Мары валодаюць вялікай колькасцю нерухомасці па ўсёй Эстоніі. Аднак ён мае на радзіме неадназначную рэпутацыю. У мінулым годзе крымінальная калегія дзяржсуда пакінула ў сіле абвінавачванне бізнэсмена ў маніпуляванні на рынку каштоўных папер і прысудзіла да грашовага штрафу ў памеры 500 тысяч еўра.
Тоол атрымаў асноўны пакет акцый SFG у 2010 годзе за даўгі ў свайго былога партнёра Індрэка Рахумаа. У якасці забеспячэння крэдыту былі закладзеныя акцыі Silvano Fashion Group. Некалькі крыніц кажуць, што лёсавызначальным стаў правал з запускам крам Oblicie.
Кіраўнікі SFG планавалі да 2010 года стварыць сетку з 400 мультыбрэндавых магазінаў. У іх планавалася прадаваць як роднасную для SFG бялізнавую групу («Мілавіца» і Lauma), так і вопратку (PTA). Фінансаванне праекта праходзіла за кошт сродкаў замежных інвестараў, у прыватнасці, інвестфонда, які належыць Silvano Fashion Group, які ў 2007 прыцягнуў на Варшаўскай Фондавай біржы 10 млн еўра на мэты будаўніцтва сеткі магазінаў у Расіі і Украіне. «Ідэя гэтай сеткі: ёсць прадукт, ёсць роднасныя маркі, якія хацелі б быць у альянсе, але няма месцаў продажу. Мы вырашылі, што калі аб'яднаць гэтыя маркі ў фармаце прывабнай крамы, то будзе свой эфект. У выніку пастаўленая мэта: да 2010 г мець 400 магазінаў», — казаў Дзічкоўскі ў 2008 годзе. Аднак глабальны крызіс і непрадуманая стратэгія кіраўніцтва кампаніі не дазволілі планам ажыццявіцца.
Атрымаць каментар у SFG не ўдалося.
«Тоол — таленавіты і жорсткі кіраўнік. Але ён больш спецыялізуецца на рэструктурызацыі і аптымізацыі прадпрыемстваў, — лічыць Павел Данейка. — Тоол адразу ўзяў кантроль за прадпрыемствам на сябе. Яшчэ не будучы членам назіральнага савета ні «Сільвана», ні «Мілавіцы», ён удзельнічаў у іх працы, цалкам кантралюячы ўсе рашэнні». Па словах Данейкі, «у чалавека падыход: выціскаць адразу і ўсё па максімуме. Гэтая мадэль таксама мае права на існаванне. Можна і такім спосабам зарабляць грошы». «Мы ж будавалі доўгатэрміновую стратэгію развіцця «Мілавіцы». Гэта розныя мадэлі кіравання бізнэсам. Таму я і пакінуў назіральную раду «Мілавіцы», у якую ўваходзіў з 1992 года і адказваў за распрацоўку стратэгіі кампаніі», — адзначыў гендырэктар бізнес-школы ІПМ.
Каментуючы цяперашнюю канфліктную сітуацыю, Павел Данейка кажа, што «проста сутыкнуліся дзве мадэлі вядзення бізнэсу». «Яму, напэўна, трэба будзе дэмантаваць нашу мадэль, каб мець поспех. Але ў што гэта выльецца ў выніку, я не бяруся прадказваць», — рэзюмаваў былы член назіральнай рады SFG.
