Гаявая — лаўрэат прэміі «За духоўнае адраджэнне», кавалер ордэна Францыска Скарыны, лаўрэат Дзяржаўнай прэміі Беларусі.
Валянціна Гаявая. Фота Яўгеніі Лагуноўскай.
«Вы ўнеслі неацэнны ўклад у захаванне і развіццё лепшых традыцый нацыянальнага харэаграфічнага мастацтва. Менавіта з вашым імем звязаны значныя дасягненні Беларускага дзяржаўнага заслужанага харэаграфічнага ансамбля «Харошкі», творчасць якога з'яўляецца неад'емнай часткай залатога фонду айчыннай культуры», — гаворыцца ў віншаванні Аляксандра Лукашэнкі.
Нарадзілася Валянціна Гаявая 22 ліпеня 1936 года на поўдні Расіі, у пасёлку Данілаўка Валгаградскай вобласці. У 1965 годзе скончыла балетмайстарскае аддзяленне па спецыялізацыі «народны танец» Ленінградскай вышэйшай школы прафсаюзнага руху. Пасля заканчэння Валянціну Гаевую запрасілі ў знакаміты хор Пятніцкага, але па волі лёсу яна апынулася ў Беларусі.
У 1967 годзе яна стала кіраўніком дзіцячай харэаграфічнай студыі ў Магілёве, а з 1973 года працавала балетмайстрам Беларускай філармоніі. Праз год разам з Мікалаем Дудчанкам заснавала ансамбль «Харошкі». З самага пачатку яна паставіла перад сабой задачу — вывесці беларускую харэаграфію на ўзровень расійскай і ўкраінскай. У Расіі на той час былі папулярнымі ансамблі Майсеева, Надзеждзінай, Усцінавай, ва Украіне — Вірскага.
Яна пачала знаёміцца з беларускім фальклорам. Многія танцавальныя рухі, пластычныя рашэнні, беларускі каларыт, якія пазней сталі класічнымі ў выкананні «Харошак», Валянціна Іванаўна падглядвала на вяселлях, на местачковых святах, на канцэртах самадзейнасці.
У 1996 годзе «Харошкі» былі ўзнагароджаны Дзяржаўнай прэміяй Беларусі, а праз тры гады атрымалі званне заслужанага калектыву краіны.
Ансамбль «Харошкі» выступае на самых прэстыжных міжнародных фестывалях. Калектыў удзельнічаў у адкрыцці зімовых Алімпійскіх гульняў у Солт-Лэйк-Сіці ў 2002 годзе.
