Дзейныя асобы

Зоя — удава
Юля — яе дачка
Люда — іх суседка
Сяргей — муж Люды
Баба Вера
Лібай
Два міліцыянты
Сабака Рыжык
Голас па рацыі
Прывід энкавэдыста
Прывід эсэсаўца

Дзея адбываеццца ў ваколіцы Мінска, у вёсцы Ш… Сялянскі падворак. Злева хата, хлеў, сабачая будка. Справа новы, па-мастацку выфарбаваны плот з весніцамі — адна ляска зялёная, другая чырвоная, трэцяя зноў зялёная і гэтак далей, — за якім прабягае шаша. Гарачы чэрвеньскі дзень. Зоя таўчэ ў дзежцы свіням бульбу і напявае.

Тонкая сасёнка ў лесе зашумела,
Маладая дзяўчыначка замуж захацела.
Ці ты, дзяўчыначка, век хлеба не ела,
Што ты, маладзенька, замуж захацела?
Лепей стань, падумай, каб не ашукацца.
Будзе табе горай, як у роднай маці.
Сядзеш над калыскай,
будзеш калыхаці:
«Люлі, люлі, мой сыночак»,
песенькі спяваці.

З боку шашы чуваць покліч: «Зойка! Зойка!»

Зоя: Хіба нешта здарылася (глядзіць, прыклаўшы да вачэй далонь брылём).

На падворак забягае Люда. Яна басанож, у паркалёвай сукенцы.

З будкі высоўваецца Рыжык.

Рыжык: Гаў, гаў, гаў!

Зоя (на Рыжыка): Сціхні! (Рыжык хаваецца. Да Люды.) Што, што такое?!

Люда (пляснуўшы рукамі): Бачыла!

Зоя: Што бачыла?

Люда: Не што, а каго.

Зоя: Ну дык каго?

Люда (цягне палец угору): Яго самога.

Зоя: Каго яго самога — Бога?

Люда: Не, якога Бога, прэзідэнта.

Зоя: Ідзі ты!

Люда: Во крыж (жагнаецца), што праўда.

Зоя: Як жа табе гэта ўдалося?

Люда (разводзіць у бакі рукі): І сама не ведаю. Проста цуд нейкі.

Зоя: Цуд цудам, але нештачкі ж адбылося, не сам жа ён да цябе прыцёгся?

Люда: Ведама, чаго ён да мяне пацягнецца?

Зоя: То кажы, не цягні ката за хвост.

Люда: Зараз, дай ачомацца… Гэта ж я агарод палола, ну і нешта гэдак мяне знячэўку змарыла…

Зоя: Дзіва што, гарачыня такая.

Люда: Вось я пад яблыняй прылегла на траўку і задрамала.

Зоя: І што?

Люда: Як вочы расплюшчыла, гляжу праз ляскі: машыны лятуць. І тут быццам чорт у мяне ногі пазычыў — падхапіў і гэльц праз плот.

Зоя: Ну, ну?

Люда: Тут я яго і ўбачыла.

Зоя: У машыне?

Люда: Анягож, у чорнай такой, вялізнай, адразу за міліцэйскай ішла.

Зоя: І які ён?

Люда: Рыхтык як у тэлевізары.

Зоя: А?…

Люда: Чакай, чакай, бо гэта яшчэ не ўсё.

Зоя: Няўжо спыніўся?

Люда: Не, рукой памахаў. Вось так (махае рукой).

Зоя: А ты?

Люда: А я ў адказ, вось гэтак (зноў махае).

Зоя: Эх, пашчасціла табе, Людка.

Люда: І не кажы.

Зоя: Як нікому.

Люда: Ага, будзе на старасці што ўспомніць. Але, думаю, каб не пайшла я палоць агарод і не прылегла б на траўцы пад яблыняй, дык не пабачыць мне гэтага шчасця, як сваіх вушэй. І вось яшчэ што цікава: сон я ўчора бачыла, нават Сяргею раніцай перагаворвала. Быццам падняла я квахтуху, месяц ужо як сядзіць…

Зоя: У сне?

Люда: Што ў сне?

Зоя: Квахтуха сядзіць?

Люда: Не, квахтуха насамрэч сядзіць, а ў сне падняла, каб падзівіцца, ці не пачалі кураняты вылупляцца, а пад ёй не яйкі, а…

Зоя: Што, што?

Люда: Грошы.

Зоя: Ну?!

Люда: Буду я выдумляць.

 

Да весніц падыходзіць Сяргей.

 

Рыжык (высунуўшы з будкі галаву): Гаў, гаў,гаў!

Зоя (пагразіўшы Рыжыку кулаком): Я табе! (Рыжык хаваецца.)

Сяргей (да Люды): Вось ты дзе! Агарод прапалола?

Люда: Адчапіся са сваім агародам.

Сяргей: Што?! Ідрыт тваю ў каршэнь! Ты, баба, з глузду з’ехала ці блёкату аб’елася?

Люда: Нікуды я не з’язджала і не нічога не ела.

Сяргей: Значыцца. шарыкі за ролікі закаціліся.

Люда: І нічога ў мяне не закочвалася.

Зоя: Яна прэзідэнта бачыла.

Сяргей: Якога прэзідэнта?

Люда: Нашага, якога ж яшчэ.

Сяргей: Ну і што, я яго штодня бачу —як тэлевізар уключу, так ён і там.

Люда: А я ўжывую, вось як цябе.

Сяргей: Як мяне? Не веру.

Люда: Каб праваліцца мне на гэтым месцы, калі маню.

Зоя: Яна заснула пад яблыняй і, калі ён праязжаў, цераз плот пераскочыла.

Сяргей: Ну, што заснула пад яблыняй, я паверу адразу і безумоўна, а вось што цераз плот пераскочыла, моцна сумняваюся.

Зоя: Яе чорт перакінуў.

Сяргей: Гэта іншая справа. З гэтага трэба было і пачынаць. (Да Люды.) Але глядзі, баба, каб не падвёў цябе гэты чорт пад абух.

Люда: З якой гэта такой ласкі?

Сяргей: Ну як, хіба не хадзілі міліцыянты па хатах, не казалі, каб не вытыркаліся? Калі сам (падымае палец угору) праязжае? Вось, Зоя хай скажа.

Зоя: Было, было: і хадзілі, і казалі.

Сяргей: І хіба не папярэджвалі пра наступствы? Жонка, га. жонка, чаго маўчыш?

Люда: Па-па-папярэджвалі.

Сяргей: Дык што ж ты, дурніца, лезеш ваўку ў зубы?

Люда: Я, я…

Сяргей: Што ты, ты? Вунь, глядзі, Рыжык (паказвае пальцам на будку). Загадала гаспадыня не высоўвацца — ён і не высоўваецца, бо з розумам у галаве, хоць і сабака. А дзе твой розум быў, калі цераз плот сігала?

Люда: Не ведаю.

Сяргей: А хто ведае?

Зоя: Чорт. Гэта ж ён яе папутаў. Факт.

Сяргей: Сапраўды. Няма чым крыць.

Люда: Ён нават мне памахаў.

Сяргей: Хто, чорт?

Люда: Які чорт? Прэзідэнт. Вось так (махае рукой).

Сяргей: Ідрыт тваю макаўку!

Люда: А я яму вось гэдак (зноў махае).

Сяргей: Усё, баба, капец табе, у Сібір паедзеш, на тры гады, не меней. А там тры гады як у нас трыццаць. Увогуле вернешся, хаця гэта наўрад, бо адтуль мала хто варочаецца, старэнькай. І май на ўвазе: я не дзекабрыст, за табой не паеду. (Глядзіць на Зою.) Вось, Зою вазьму і жыцьмем разам. Зоя, ты як, пойдзеш за мяне?

Зоя (збянтэжана): Я?

Сяргей: А што тут за дзіва? Ты ўдава, я без трох хвілін удавец. Чаму нам не сысціся? (Да Люды.) А ты ў Сібір.

Люда (згодна ківае галавой): Ага.

Сяргей (да Зоі): Падзівіся на яе — думае кпім.

Люда: А то не!

Сяргей: Што ж, як кажа аграном: сцяг табе ў рукі. (Глядзіць у бок шашы.) Вунь баба Вера клыпае. Нешта ж яна пра Сібір павінна памятаць, не дазвання ж здзяцінела.

Зоя: Яна яшчэ за цябе разумнейшая.

Сяргей: Пагатоў (крычыць і махае рукой). Баба Вера! Баба Вера! Ідзіце сюды.

Падыходзіць баба Вера, маленькая і высахлая на смарчок старая, у платку і шарсцяной сукенцы да пят, з кіёчкам, і спыняецца ля весніцаў.

Рыжык высоўвае з будкі морду, каб гаўкнуць, але Зоя паказвае яму кулак, і ён хаваецца.

Сяргей: Добрага, баба Вера, здароўя!

Баба Вера: От, якое там у мяне здароўе, каб табе такога здароўя.

Зоя: А што такое?

Баба Вера: Ды баліць усё, дзеткі, рады нямашака.

Сяргей: А што, што менавіта баліць?

Баба Вера: Я і кажу: усё, ці ты аглух?

Сяргей: Не, не аглух. Баба Вера!

Баба Вера: Чаго табе?

Сяргей: Вы ж у Сібіры былі?

Баба Вера (да Зоі): З фапа, дзеткі, іду.

Зоя: З амбулаторыі?

Баба Вера: Ага, з фапа.

Сяргей: Вашу ж сям’ю як кулакоў у трыццаць чацвёртым годзе выслалі?

Баба Вера (да Зоі): Прасіла ў дохтура, каб якога парашку даў.

Зоя: І што?

Сяргей: Вы ж, кажуць, толькі ў пійсят сёмым вярнуліся.

Баба Вера (да Зоі): Не, парашку не мае (дастае з кішэні цыдулку і падае Зоі). Вось толькі паперкі нейкія.

Зоя (паглядзеўшы): Гэта ж рэцэпт, з ім ў апэку трэба.

Баба Вера: Святы Божа! Святы моцны! (Жагнаецца.) Выратуй і памілуй! (Жагнаецца.) Век ніякіх аптэкаў не ведала і не хачу. (Забірае ў Зоі цыдулку і хавае сабе ў кішэнь.) Пайду ўжо.

Зоя: Пастойце яшчэ крыху, адпачніце.

Баба Вера: Не, у магазін спяшаюся.

Зоя: Чаго ў магазін?

Баба Вера: Цукру хачу ўзяць.

Люда: Цукру? Дык вы ж, я бачыла, учора бралі.

Баба Вера: Ну брала, але яшчэ трэба.

Люда: Гарэлку гнацьмем?

Баба Вера: Якую гарэлку, на ліха яна мне?

Люда: На продаж.

Баба Вера: Барані бог (жагнаецца).

Люда: А калісь гналі.

Баба Вера: Не было такога, не было, гэта нагавор.

Люда: Добра, хай сабе нагавор. Баба Вера, мне б змеявік, га?

Баба Вера: Няма ў мяне нічога.

Люда: Я б купіла.

Баба Вера: Вечарам зайдзі.

Сяргей: Чакайце, чакайце, а Сібір?

 

Зоя: Дык навошта вам столькі цукру?

Баба Вера: А раптам вайна?

Баба Вера адыходзіць.

Сяргей (гледзячы бабе Веры ўслед): Як на вайну, дык не забылася, а пра Сібір нават успамінаць баіцца. Во як там, ідрыт яе ў корань, добра. (Да Люды.) А табе той змеявік патрэбны?

Люда: Патрэбны.

Сяргей: З сабой павязеш?

Люда: Куды?

Сяргей: На кудыкіну гару (глядзіць у бок шашы). Нехта сунецца.

Зоя (прыгледзеўшыся): Як быццам Лібай.

Сяргей: Так, гэта ён. Во хто пра Сібір усё-ўсенька, як поп пра пекла, ведае; ён жа настаўнік геаграфіі.

Зоя: І гісторыі, гісторыю ў нас вёў.

Люба: А ў нас літаратуру. Як там:

Моцна трымаўся юнак на дапросе,
Тоячы думкі і словы свае…

Паўза.

Усё, далей забылася…

Сяргей: Эх ты:

Вораг-фашыст дакурыў папяросу,
І камсамольскі білет падае.

Падыходзіць Лібай, сівы, хударлявы, у паношаным шэрым касцюме, з партфелем.

Рыжык высоўвае з будкі морду, але заместа таго, каб гаўкнуць, ляпае зубамі, хапаючы на ляту муху, пасля чаго хаваецца.

Усе вітаюцца, мужчыны за руку.

Зоя: Вы са школы? Як там мая Юлька?

Лібай: Нічога, нічога, разумная дзяўчынка. Толькі далей трэба вучыцца.

Зоя: І я ёй пра тое.

Лібай: А яна?

Зоя: Вецер у галаве.

Лібай: Маладзенькая.

Зоя: Анягож.

Сяргей (да Лібая): А няўжо вы не на пенсіі?

Лібай: Каторы год, але вось, падсабляю роднай школе, пакуль магу.

Сяргей: Вы яшчэ зможаце, рыпучае дрэва, кажуць, доўга жыве.

Лібай: Але ёсць і такая прымаўка: цешыўся старац, што перажыў марац, ажно ў маю нясуць яго да гаю. Дык што ты хацеў?

Сяргей: Пра Сібір запытацца.

Лібай: А ты ў школу хіба не хадзіў?

Сяргей: Хадзіў, але ўсё забыўся.

Лібай: Дрэнна, Сярожа.

Сяргей: Вядома, чаго тут добрага. Але я не вінаваты, я ж на трактары. Калі і былі якіясь мазгі (стукае пальцам сабе па лбе), дык усе павытрасаліся.

Лібай: Ведаю, што ты на трактары, ты ж летась мне бульбу абганяў.

Сяргей: І сёлета абганю, а як жа. Вось скончу ля Чорнага лесу гараць, за тры дні ўпраўлюся, і абганю.

Лібай: Заране дзякую.

Сяргей: Калі ласка!

Лібай: А сёння што лынды б’еш?

Сяргей: Выходны выбіў, у гэтым месяцы першы.

Лібай: Зразумела. Дык што хацеў?

Сяргей: Гэта, пра Сібір, значыць (ківае галавой на Люду), хочам тое-сёе даведацца.

Лібай: Сібір — гэта абшырны геаграфічны регіён у паўночна-ўсходняй частцы Еўразіі, плошчай каля 10 міліёнаў квадратным кіламетраў.

Сяргей: Ого!

Лібай: Нашай сінявокай на ёй можна змясціць каля сотні.

Сяргей: Гэта разлеглася, дык разлеглася. Вось бы, ідрыт яе, упоперак пераараць.

Лібай: Сібір — маланаселеная тэрыторыя. Усяго там пражывае каля 40 міліёнаў чалавек.

Сяргей: Неўзабаве будзе больш.

Лібай: Клімат значнай часткі тэрыторыі суровы, рэзка кантынентальны, халодны і паўночна-арктычны. Сярэднегадавая тэмпература ніжэй за нуль. У асноўным Сібір — гэта вечная мерзлата. Такім чынам, перааць табе, Сяргей, яе наўрад ці ўдасца.

Сяргей: Шчыра, я і не збіраюся.

Лібай: Затое ў Сібіры выяўленыя вялікія паклады каменнага і бурага вуглю, радовішчы нафты і газу, рэдкіх і каляровых металаў, алмазаў, золата, графіту і іншага.

Сяргей: Якраз будзе каму здабываць.

Лібай: А навошта табе гэта, на заробкі сабраўся?

Сяргей: Не я, а яна вось (паказвае на Люду).

Лібай: Хто?

Сяргей: Мая жонка.

Лібай: Ідзі ты!

Сяргей: Святая праўда.

Лібай: Люда, ты што, захварэла?

Сяргей: Яна не па добрай волі, яе туды вышлюць.

Лібай: Як?! За што?

Сяргей: А яна, калі прэзідэнт праязджаў, цераз плот пераскочыла і памахала яму рукой. (Да Люды.) Пакажы, як махала. (Люда паказвае.)

Лібай: Вось здзівачыла дык здівачыла.

Сяргей: А ён ёй у адказ, вось гэтак. (Паказвае, як махала Люда.)

Лібай: Ха-ха.

Сяргей: Вельмі карцела ўбачыць.

Лібай: А тэлевізар навошта?

Сярей: І мы ёй пра гэта.

Лібай: А яна?

Сяргей: Адмаўляе.

Лібай: На якой падставе?

Сяргей: Нячысцік, кажа, падаткнуў.

Лібай: Так-так, бачна рука д’ябла. Але ж Сібір у Расеі, а мы як быццам самастойная дзяржава.

Сяргей: Вось менавіта: як быццам, бо, па-першае, у нас з імі хаўрус, а па-другое наш (падымае палец угору) з іхнім заключылі пагадненне, што нашую пятую калону, ну і далучаных да яе, па ўласнай дурасці ці так, ад няма чаго рабіць, таксама розных незадаволеных языкастых і рызыкантаў, у Сібір вывозіць.

Лібай: Ды ну!

Сяргей: Але гэта пакуль таямніца (аглядаецца і прыціснуўшы да вуснаў палец): ц-цц… нікому, маўчок.

Лібай (таксама аглянуўшыся, прыцішаным голасам): А скуль, калі таямніца, ведаеш?

Сяргей: Чалавек адзін з Мінска казаў.

Лібай: Той, што хату каля царквы купіў?

Сяргей: Ён. Я яму гаўна на агарод прывозіў, ну і разгаварыліся.

Лібай: Ясна. Добра, пайшоў я (дастае з кішэні насоўку і выцірае лоб і шыю). Пячэ, як у апраметнай. Усяго добрага!

Сяргей і Зоя (разам): Да пабачэння!

Лібай: А ты, Люда, не гаруй, мо абыдзецца.

Сяргей: Абыдзецца, як жа. Казаў і не раз: не лезь, жаба, дзе коней куюць. Дык што вы думаеце: хоць кол на галаве, быццам не чуе.

Лібай: І праўда, Люда, ты б паасцераглася. Час такі, ого, нядобры час.

Сяргей: А калі быў добры, га?

Лібай (падумаўшы): Ніколі.

Лібай адыходзіць.

Люда (у роспачы, нічога не разумеючы): Але ж я не хацела! Я нічога такога! Я наадварот…

Сяргей: Гм, не хацела яна. Мо і не хацела. Толькі так ці інакш, а за правінку чэшуць спінку.

Зоя (глядзіць у бок шашы): Міліцыянты ідуць.

Сяргей (таксама паглядзеўшы): Лёгкія на ўспамін.

Люда (перахопленым голасам): А божа мой!

Сяргей: Стань за мной (Люда хаваецца за Сяргеем).

Да весніц падыходзяць два міліцыянты, з дручкамі, прычэпленымі да пояса, пісталетамі і рацыямі.

Рыжык (вызірнуўшы з будкі): Ррр…

Першы міліцыянт: Што тут за зборышча?

Сяргей: Ды так, стаім вось — гамонім.

Першы міліцыят: Гамоніце? Зараз, птамаць, я вам пагаманю. Не ведаеце, што збірацца больш за трое, пагатоў гаманіць, жэстачайшэ забараняецца? Гэта ўжо масавае мерапрыемства, дэманстрацыя, на правядзенне якой патрабуецца дазвол выканаўчай улады.

Сяргей: Якой-якой улады?

Першы мяліцыянт: Выканаўчай, птамаць.

Другі міліцыянт: Сельсавета.

Сяргей: А, сельсавета!

Рыжык (з будкі): Ррр…

Першы міліцыянт: Якое караецца паводле адміністрацыйнага артукула: «Парушэнне парадку арганізацыіі альбо правядзення масавых мерапрыемстваў» — да трыццаці базавых велічынь.

Сяргей: Не, не ведалі.

Першы міліцыянт: Як?

Зоя: Далібог першы раз чуем.

Першы міліцыянт (да другога): Не, ну ты бачыў іх? Яшчэ, птамаць, наракаюць, што мы да іх як звяры ставімся. Збіралі ж усіх у клубе і па хатах затым хадзілі, тлумачылі, што да чаго і па чым — зноў тое самае.

Другі міліцыянт: Я не я, і хата не мая.

Першы міліцыянт: Во-во.

Сяргей: Ну забыліся, галовы ж з дзіркамі.

Першы міліцыянт: Гэта праўда.

Сяргей: Нічога не зробіш, бо каб былі не дзіравыя, дык, нябось, тут не ашываліся б, а даўно б (махае ўбок рукой)… пырх — і шукай ветру ў полі. Дык колькі гэта, трыццаць базавых велічынь, у грошах?

Першы міліцыянт: Атрымаеш — даведаешся. Усё, марш адсюль, каб мы вас больш не бачылі.

Зоя: Дык што, ужо нельга суседу да суседа зайсці, слова сказаць?

Першы міліцыянт: Чаму нельга? У нас прававая, дэмакратычная дзяржава, у якой, птамаць, усё льга. Ідзіце вунь у хату (ківае галавой на хату), там сустакайцеся і размаўляйце колькі ўлезе. Толькі, зноў жа, ціха, каб на вуліцы чуваць не было.

Зоя: Божа мой, божа, што ж гэта робіцца, няўжо мы ўжо не людзі?

Першы міліцыянт: Зараз я табе пакажу, і што робіцца, і якія вы, птамаць, людзі. (Здымае з пояса дручок.)

Сяргей (пацягнуўшы Зою за руку): Хадзем, хадзем ад граху далей.

Зоя, Люда і Сяргей ідуць у хату

Першы міліцыянт: Стаяць!

Сяргей (абярнуўшыся): Што яшчэ?

Першы міліцыянт: Чаму не на працы?

Сяргей: Выходны ў мяне.

Першы міліцыянт (паказаўшы дручком на Зою): А яна?

Зоя: Яна на ферме.

Першы міліцыянт: І што?

Сяргей: Ёй вечарам на дойку.

Першы міліцыянт: Файна. Адна ўвесь дзень бакі адлежвае, у другога выходны. Выходныя ім яшчэ даюць. Я ім надаваў бы выходных, наеліся б у мяне да ўсрачкі. Мы ж во без выходных укалваем, як на галерах, і нічога, толькі крапчэем. Вось, птамаць, дзе дармаеды, дык дармаеды. Гэта іх прэзідэнт распесціў. Няньчыцца з імі, як з малымі дзецьмі, паблажкі дае, саступае. Яшчэ крыху — і соплі пад носам выцірацьме. А яны, думаеш, дзякуй скажуць? Што ты! Наадварот: усё нечым незадаволеныя, усё ім не тое, не па губе, не па-іхняму, усяго, птамаць, мала. Ды яшчэ бунтаваць мерацца. Але мы ім набунтуем, хай толькі паспрабуюць, дазнаюцца, па чым фунт ліха. Усё, каб я вас болей не бачыў, інакш за сябе не адказваю (пагражае дручком). Лічу да трох. Раз…

Рыжык (з будкі): Ррр…

Сяргей: Хадзем, бабы, кабыла з ваўком цягалася — хвост і грыва засталася.

Першы міліцыянт: Што ты сказаў, ану паўтары?

Сяргей: Нічога, гэта прымаўка такая народная.

Першы міліцыянт: Глядзі, дагаворышся. (Да Люды.) А з табой у нас будзе асобная размова.

Люда: Чаго вы да мяне хочаце?

Першы міліцыянт: Чаго хочам? Каб ты дзясятаму заказала цераз платы скакаць і рукамі размахваць.

Люда: Гэта не я.

Першы міліцыянт: А хто?

Сяргей: Чорт.

Першы міліцыянт: Які яшчэ чорт?

Сяргей: Звычайны, з хвастом і рожкамі. (Паказвае на сабе, з якім хвастом і рожкамі.)

Першы міліцыянт: Чорт? З хвастом і рожкамі? Што вы мне тут кулі заліваеце?

Сяргей: І нічога не заліваем. Яна пад яблыняй спала, калі ён у яе ўлез. Ну а затым якраз прэзідэнт праязджаў, цераз плот і перакінуўся. Таму яна не вінаватая.

Другі міліцыянт: А махаў хто, таксама чорт?

Сяргей: Ён, ён.

Першы міліцыянт: Добра, разбярэмся.

Зоя, Люда і Сяргей заходзяць у хату.

Жук (з будкі): Ррр…

Першы міліцыянт (па рацыі): Дуб два! Дуб два! Я асіна восем! Прыём.

Голас па рацыі: Дуб два на сувязі. Далажыце абстаноўку.

Першы міліцыянт: Дакладваю: усё спакойна, нідзе нічога ніякага.

Голас па рацыі: За платы, за платы зазірайце.

Першы міліцыянт: Слухаюся!

Голас па рацыі: Пры неабходнасці страляйце без папярэджання.

Першы міліцыянт: Ёсць страляць без папярэджання.

Голас па рацыі: Усё, канец сувязі. Прыём.

Першы міліцыянт: Прыём. (Да другога міліцыянта.) Чуў?

Другі міліцыянт: Чуў.

Міліцыянты адыходзяць. Да весніц падыходзіць Юля, прывабная дзяўчына, у джынсах і кофтачцы, са школьнай сумкай.

Юля (крычыць і махае сумкай): Рыжык! Рыжык!

Рыжык (высунуўшыся з будкі, радасна): Гаў,гаў, гаў!!!

Але тут вяртаецца другі міліцыянт.

Рыжык: Ррр… (Хаваецца.)

Другі міліцыянт: Юля!

Юля: Што?

Другі міліцыянт: Вечарам выйдзеш?

Юля: Не ведаю.

Другі міліцыянт: Я буду чакаць.

Юля: Мама не пускае.

Другі міліцыянт: Каля дуба.

Юля: Іспыты ж ідуць, рыхтавацца трэба.

Другі міліцыянт: А на танцы ў суботу прыйдзеш?

Юля: Ну, можа, прыйду.

Другі міліцыянт: Не, ты напэўна скажы.

Юля: А калі мама не пусціць?

Другі міліцыянт: Што ты ўсё: мама ды мама, што ты яе слухаеш?

На ганак выходзіць Зоя.

Зоя: Юля!

Юля: Бягу, мама.

Юля бяжыць у хату.

Другі міліцыянт праводзіць яе пажадлівым позіркам.

Падыходзіць першы міліцыянт.

Рыжык (з будкі): Ррр…

Першы міліцыянт: Вока на дзеўку паклаў?

Другі міліцыянт: Ну… гэта…

Першы міліцыянт: Ласы кавалачак.

Другі міліцыянт: Эээ…

Першы міліцыянт: Што, упіраецца?

Другі міліцыянт: Я…

Першы міліцыянт: Кінь. Усе яны напачатку такія. Дручком паміж лапатак перацягні раз-другі, нябось, як шоўкавая стане, сама ногі рассуне. Праверана, хлопец, на практыцы і неаднаразова.

Другі міліцыянт: Ды не, падабаецца яна мне, я жаніцца хачу.

Першы міліцыянт: Пагатоў. Увогуле, скажу табе, як старэйшы і тое-сеё пабачыўшы на гэтым бл.дскім свеце таварыш: з бабамі інакш нельга. Вось выпадак і не з кніжак там нейкіх альбо кіна, а з самага што ні на ёсць жыцця, ягонай, гэтак кажучы, гушчы, прытым майго асабістага. Ну, спадабалася дзеўка — пагуляў крыху і пабраліся шлюбам. Каханне і ўсё астатняе, увогуле як у людзей. Але слухай, што далей. Аднойчы прыхожу вечарам пасля службы дахаты, а яна ляжыць, разваліўшыся на канапе, як карова. У пакоі не прыбрана, вячэрай нават не пахне. Я адразу па-харошаму: што, маўляў, такое здарылася? Нічога, адказвае, проста замарылася, на трох аперацыях адстаяла, ног не чую. Яна тады медсястрой у шпіталі хуткай дапамогі працавала. Ага, ну што ж, думаю, трэба вучыць і неадкладна, бо ўвойдзе ў звычку і так ужо пацягнецца. Бяру дручок і як перацягнуў знячэўку па срацы: а-та-та, курва, тваю матку! З таго самага вечара як падмянілі бабу: замарылася на працы ці не замарылася, прасядзела паўночы каля хворага дзіцяці альбо яшчэ нешта, а выконвае свае абавязкі як належыць і ў тэрмін. Гэта значыць, каб у кватэры ні пылінкі, ні парашынкі, я ў належную гадзіну быў накормлены і ў ложку задаволены на ўсе сто. Паабнасілася, праўда, за апошнія гады, прывяла, але ж з гэтым нічога не паробіш, як толькі на маладзейшую не памяняць. Вось якое яно, хлопец, сапраўднае жыццё. А ты: выйдзеш не выйдзеш, прыйдзеш не прыйдзеш, сю ды сю. Не сюсюкаць трэба, а справу рабіць. Ці паняў?

Другі міліцыянт: Паняў.

Першы міліцыянт: То гайда за платамі паглядзім, мо якую шлюндру выявім.

Міліцыянты адыходзяць.

Некаторы час на сцэне нікога няма, потым з хаты выходзіць Юля, пераапранутая па-хатняму, Сяргей, Люба і Зоя.

Зоя (да Юлі): Насып, дочка, курам зярна і вады падлі.

Юля: Добра, мама. Але спачатку Рыжыка напаю. Рыжык!

Рыжык (з будкі): Гаў, гаў!

Сяргей (кіўнуўшы галавой на будку): Во гарачыня, носа нават не высоўвае. Але, хадзем, жонка, і мы абходжвацца (абдымае Люду за талію). Ды не пераймайся ты, таксама мне злачынца найшлася.

Люда: Ай, што мне ўжо тое абходжванне, усё роўна ў Сібір?

Сяргей: Ідрыт маю за язык, я ж жартаваў.

Люда: Не, не.

Сяргей: Далібог жартаваў, крыж пацалую.

Зоя: І праўда Люда, супакойся.

Сяргей: Чуеш! Ды каму ты, акрамя мяне, патрэбная?

Чуваць голас першага міліцыянта: « Дуб два! Дуб два! Асіна восем слухае. Што? Едзе? … Паўтарыце… Ёсць забяспечыць праезд».

Зоя (глядзіць у бок шашы): Хто едзе?

Сяргей: Відаць, сам.

Да весніц падбягае першы міліцыянт, за ім другі.

Рыжык (з будкі): Ррр…

Першы міліцыянт (крычыць): Пайшлі! Пайшлі! (Забягае на падворак, адчапляючы ад пояса на хаду дручок.)

Сяргей: Чаго пайшлі, куды?

Другі міліцыянт (забягаючы на падворак, услед за першым): У хату! Бягом! Усе!

Першы міліцыянт: Не, адставіць хату. (Да другога міліцыятна, паказаўшы дручком на хлеў.) У хлеў іх, а то, чаго добрага, у вокны заглядаць пачнуць.

Другі міліцыянт кідаецца да хлява і, адкінуўшы кручок, цягне на сябе дзверы.

Чуваць рохканне свіней.

Першы міліцыянт (кіруючы дручком): Ну, варушыцеся, птамаць. У хлеў! У хлеў!

Зоя (ламаючы рукі): А божухна свенты!

Юля: Мама! (Плача.)

Люда: Сяргей!

Сяргей: Так нам і трэба.

Другі міліцыянт: Давай, давай! Не размаўляць!

 

З будкі выскоквае Рыжык і хапае першага міліцыянтна за лытку. Першы міліцыянт віскоча як рэзаны: «Ааа.. ёёё… птамаць!!!», затым, злаўчыўшыся, выцягвае Рыжыка дручком. Рыжык скавыча і кідаецца ў будку. Між тым Юля, Зоя, Сяргей і Люда заходзяць у хлеў, і другі міліцыянт зачыняе за імі дзверы на кручок.

 

Першы міліцыянт (аглядае парваную калашыну): Сабаку, птамаць, нацкавалі. Так ім гэта не мінецца. Будзеш сведкам. Нападзенне на прадстаўніка органа ўлады пры выкананні ім службовых абавязкаў.

Другі міліцыянт (заклапочана): У бальніцу трэба.

Першы міліцыянт: Навошта?

Другі міліцыянт: Для суда, пакусы зняць.

Першы міліцыянт: Ай, час толькі марнаваць. У судзе нам і на слова павераць.

Другі міліцыянт: А калі сабака шалёны?

Першы міліцыянт: Наўрад, ён жа не валацужны.

Другі міліцыянт: Усё роўна прыстрэліць не зашкодзіць.

Першы міліцыянт: Слушна. Але цяпер не да гэтага. Сам едзе. Высоўваемся на пазіцыю.

Міліцыянты ідуць з падворка і шыхтуюцца ля весніцаў. Тут з левай кулісы выходзіць прывід энкавэдыста з наганам у руцэ, а з правай — прывід эсэсаўца з агнямётам. Падышоўшы да хлява, прывіды заглядваюць у шчыліны ў дзвярах. А з боку шашы чуваць нарастаючы шум картэжа, які ачольвае міліцэйская машына з улучанымі гукавым і светлавымі сігналамі. Першы і другі міліцыянт выструньваюцца і салютуюць. Картэж ляціць міма.

 ЗАСЛОНА.