«Калі ўбачыла вынік, шоку не было»
Таццяна Аляхновіч — выпускніца школы №3 у Крупках. Рыхтавацца да ЦТ дзяўчына пачала яшчэ з 10 класа: сядзела над падручнікамі, рашала тэсты. Каля года хадзіла да рэпетытаркі. Кажа, што тая была вельмі строгай — і гэта добра: больш адказна падыходзіш да заданняў, калі ведаеш, што іх будуць правяраць.
Графік у дзяўчыны быў даволі шчыльным — конкурсы, выступленні. Таму беларускай мове ўдавалася знайсці час толькі два дні на тыдзень.
На рэпетыцыйным тэсціраванні Таццяна набірала высокі бал — 95, 98. Апошні раз, прызнаецца, фразеалагізмы падвялі.
«Перад ЦТ не хвалявалася. Проста паўтарыла правапіс і выспалася, — расказвае абітурыентка. — Заданні не выклікалі цяжкасцяў, ведала, што ўсё рашыла правільна».
У тым, што па беларускай мове атрымае максімальны вынік, Таня не сумнявалася. «Думала: калі не 100 балаў, то ўжо не ведаю, дзе я магла памыліцца. Таму, калі ўбачыла вынік, шоку не было».
У яе класе былі яшчэ вучні, якія здавалі беларускую мову, але хутчэй для падстрахоўкі — калі па рускай будзе мала балаў, возьмуць для паступлення гэты сертыфікат. Таня ж першапачаткова выбрала для тэсціравання родную мову.
«Лічу, што яе трэба ведаць. Не разумею, як так адбылося, што многім людзям складана размаўляць па-беларуску», — дзеліцца дзяўчына.
На яе думку, каб школьнікі лепш ведалі родную мову, варта выкладаць на ёй і іншыя прадметы.
«Калі б хоць гісторыю і геаграфію выкладалі па-беларуску, ужо дзеці мелі б большы лексічны запас. Многія не ведаюць нават, што такое бурштын. А на беларускай літаратуры не ўсе ж вучні чытаюць творы — толькі кароткі змест».
Ці не былі тэсты ў гэтым годзе лягчэйшымі за мінулагоднія? Абітурыентка ўсміхаецца: калі ведаць правілы і набіць руку на заданнях, яны ўсе здаюцца нескладанымі. З уласнага досведу дзяўчына раіць брацца за пытанні розных узроўняў, не сядзець толькі на простых, бо нават у іх можна зрабіць памылку. А калі нешта не атрымліваецца, пераключыцца на іншую справу.
Зараз Таня чакае вынікаў на ангельскай мове і рыхтуецца да тэстаў па гісторыі Беларусі. А паступаць будзе ў Мінскі дзяржаўны лінгвістычны ўніверсітэт — хоча стаць перакладчыцай.
«Заданні становяцца прасцейшымі»
Выпускніца барысаўская школы №2 Кацярына Сурма соткі на ЦТ ніяк не чакала.
«Заданні я выканала за паўгадзіны і выйшла з аўдыторыі адной з першых. Калі атрымала смс-паведамленне, спачатку спужалася, не паверыла, што мой вынік. Маме патэлефанавала: яна ўзрадавалася, нават рыдала», — дзеліцца дзяўчына.
Да тэстаў яна рыхтавалася самастойна на працягу ўсяго года. Рэпетытары? Не яе гісторыя: Каця прызнаецца, што не любіць, калі на яе нехта цісне.
Беларускую мову абітурыентка здавала, бо лічыць яе лягчэйшай за рускую. Хоць большасць яе аднакласнікаў так не думае — толькі 4 чалавекі выбралі для ЦТ родную мову. Чаму для школьнікаў яна складаная? На думку Каці, прычыны дзве. Першая — мала хто з падлеткаў размаўляе па-беларуску ў штодзённым жыцці. Другая — у школе пад родную мову аддаюць вельмі мала часу. У 10-м і 11-м класе гэта толькі адзін урок на тыдзень. Таму многія наймаюць рэпетытараў.
Падчас падрыхтоўкі да паступлення Каця рашала тэсты розных гадоў. Заўважае, што з кожным годам заданні робяцца прасцейшымі. Сёлетнія не выключэнне.
Каця злева.
Паступаць барысаўчанка будзе ў БДУІР.
«Мама вучылася ў эканамічным інстытуце, я спачатку хацела таксама туды пайсці. А потым перадумала. Мне падабаецца фізіка і камп’ютары. Але ў навуку не хачу, вырашыла стаць праграмістам».
Каб напісаць ЦТ на сотку, кажа Каця, неабходна пачаць рыхтавацца да яго не пазней, чым у верасні.
«Я б параіла звярнуць увагу на аканне-яканне, правапіс «ў», мяккага знака, апострафа і дэфіса. Таксама трэба ведаць, калі ставіць працяжнік і двукроп'е, таму што кожны год такія заданні сустракаюцца на ЦТ. Я лічу, што варта рашаць як мага больш тэстаў, таму што ўсе гады яны падобныя адзін да аднаго».
Пры гэтым Каця не праседжвала за падручнікамі ўсе вечары — у яе хапала вольнага часу, каб пагуляць на вуліцы і сустрэцца з сябрамі.
