Аказалася, што за гэтай фармулёўкай хаваецца сядзіба Лэйбы Стругача — заснавальніка ашмянскай вінакурні і дражджавога завода і аднаго з самых багатых яўрэяў Беларусі мінулага стагоддзя.
У пачатку XX стагоддзя сядзіба ў вёсцы Святы Дух (сёння — гэта частка Ашмянаў) была адной з самых прыгожых на Гарадзеншчыне.
Двухпавярховы дом у стылі мадэрн, басейн з залатымі рыбкамі, пейзажны парк, аранжарэя, каменны мур з масіўнымі варотамі — такую раскошу мог сабе дазволіць толькі купец першай гільдыі, якім і з'яўляўся Лэйба Стругач.
Менавіта дзякуючы яму на беразе ракі Ашмянкі вырас найбуйнейшы па тых часах завод, а ў горадзе з'явілася новая сінагога.
Пасля смерці Лэйбы Стругача дражджавой вытворчасцю, а таксама домам пад Ашмянамі сталі кіраваць яго сыны. Бізнэс паспяхова развіваўся (у 1927 году ашмянскі дражджавы завод увайшоў у тройку найбольш паспяховых прадпрыемстваў Усходняй Польшчы) да 1939 года: пасля ўваходжання Заходняй Беларусі ў склад СССР прадпрыемства было нацыяналізавана.
Што тычыцца дома Стругача, то ён трапіў на баланс аддзела адукацыі.
У адсутнасць варыянтаў жылля райвыканкам засяліў у былую яўрэйскую сядзібу сем'і настаўнікаў, якія жылі тут аж да пачатку «нулявых». Калі нашчадкаў настаўнікаў, нарэшце, рассялілі, на будынак звярнуў увагу нейкі інвестар, які меў намер адкрыць у сядзібе міні-гатэль.
На жаль, прадпрымальнік не проста не разлічыў свае сілы, але і моцна нашкодзіў старадаўняму будынку. Падчас падрыхтоўкі сядзібы да рэканструкцыі з яе злупілі ўсю тынкоўку, ды так і пакінулі, перадумаўшы рамантаваць.
У выніку апошнія некалькі гадоў «голая» дарэвалюцыйная пабудова проста гніе. На дрэнны стан сядзібы Лэйбы Стругача не раз паказвалі гісторыкі і краязнаўцы. Кажуць, што выкупіць дом быў гатовы і хто-небудзь з мясцовых. Цяпер у будынка з'яўляецца шанец здабыць гаспадара.
Як паведамляецца ў апісанні аб'екта на сайце Дзяржкаммаёмасці, будучы ўладальнік сядзібы абавязаны правесці рэканструкцыю і ўвесці будынак у эксплуатацыю ў тэрмінам не пазней за 5 гадоў з моманту заключэння дагавора куплі-продажу. Пры гэтым, нягледзячы на сваё багатае мінулае, будынак не з'яўляецца гісторыка-культурнай каштоўнасцю, а значыць, яго можна выкарыстоўваць без якіх-небудзь абмежаванняў. Аўкцыён па продажы сядзібы Лэйбы Стругача пройдзе 31 ліпеня.
Пачатковы кошт будынка агульнай плошчай 476 квадратных метраў — 7819 рублёў (ці амаль 4 тысячы даляраў).
