Фота: Майя Кахно, TUT.BY
У Мінску праводзяць рэканструкцыю з рэстаўрацыяй будынка гімназіі-каледжа на плошчы Свабоды, 7.
Двухпавярховую школу ў складзе комплексу езуіцкага калегіума пабудавалі яшчэ у 1699 годзе. З канца XVIII стагоддзя тут быў Дом губернатара, у 1918 году размясціўся Народны сакратарыят БНР, з 1919 па 1933 год тут былі ЦВК БССР, Саўнаркам і іншыя дзяржаўныя цэнтральныя ўстановы.
Пасля вайны тут размяшчалася школа, у 1968 годзе яе перабудавалі — будынак вырас на два паверхі.
1918 год, будынак каля касцёла яшчэ двухпавярховы. Фота: з архіваў краязнаўцы Паўла Растоўцава.
Размовы аб рэканструкцыі гэтага будынка ішлі даўно. У 2014 годзе быў заключаны дагавор з «Мінскпраектам», але актыўных работ не было.
У 2019 годзе оперны спявак, саліст Вялікага тэатра Беларусі Уладзімір Громаў папрасіў прэзідэнта паскорыць працэс завяршэння рамонту гімназіі-каледжа, так як працы па абнаўленні аб'екта ідуць больш за дзесяць гадоў. Аляксандр Лукашэнка даручыў кіраўніку горада Анатолю Сіваку ўзяць пытанне на асабісты кантроль і завяршыць рэканструкцыю да канца года.
Фота: Дзмітрый Брушко, TUT.BY
Аб'ект ўключылі ў дзяржаўную інвестыцыйную праграму на 2019 г., на яго прадугледжана выдзеліць 1,5 мільёна рублёў, у 2020-м — 7,5 мільёна рублёў. Каштарысны кошт указана ў цэнах 2017 года.
Надбудовы захаваюць, на фасад дададуць ляпніну
Актыўныя работы на Свабоды, 7 пачаліся ў ліпені, завяршыць рэканструкцыю плануюць у 2020 годзе.
Дырэктар Упраўлення капітальнага будаўніцтва Цэнтральнага раёна Андрэй Семашчук распавядае: паверхі, надбудаваныя ў 1960-х, пакінуць. Гістарычны фасад будынка і яго пераўтварэння абыграюць.
Фота: кіраўнік адміністрацыі Цэнтральнага раёна Дзмітрый Пятруша, тэлеграм-канал t.me/minsk_new.
— Будзе рэканструкцыя фасада з даданнем элементаў ляпніны, якая першапачаткова была на будынку. Таксама памяняем усе вокны з боку плошчы Свабоды. Унутры будзе капітальны рамонт, пакрыцця і перагародкі заменяць. Акрамя таго, аб'ект павінен быць прыдатным па нормах для музычнай школы, — распавёў дырэктар УКБ.
За выявамі будучага будынка, пакуль праект знаходзіўся на экспертызе, суразмоўца парэкамендаваў звярнуцца ў Міністэрства культуры.
Адновяць фрагмент фасада XVIII-XIX стагоддзяў
У Мінкульце даць ілюстрацыі з праекту адмовіліся, спаслаўшыся на тое, што дакументацыя з'яўляецца службовай.
Вядома, што Мінкульт выдаў станоўчае заключэнне па праектнай дакументацыі аб'екта. Нам на словах патлумачылі, як будзе выглядаць будынак пасля рэканструкцыі.
Фота: Леў Дашкевіч, з фондаў Нацыянальнага гістарычнага музея 1926
«Прынятыя праектныя рашэнні дазволілі выявіць і максімальна ўзнавіць у аб'ёме сучаснага будынка фрагмент фасада XVIII-XIX стагоддзяў, візуальна аб'яднаўшы яго з будынкам размешчанага побач касцёла Найсвяцейшай Панны Марыі і знівеліраваць існуючы кантраст яго розначасовых перабудоў», — сказана ў лісце Мінкульта.
У «Мінскпраекце» адмовіліся даць каментары і даць ілюстрацыі праекта.
Кампраміс паміж сучаснай функцыяй і гістарычным будынкам
Распавёў, як будзе выглядаць аб'ект, галоўны архітэктар праектаў у навукова-практычным цэнтры «Рэстабіліс» Раман Забела. Ён кіраваў распрацоўкай навукова-праектнай дакументацыі па рэканструкцыі з рэстаўрацыяй музычнай гімназіі-каледжа.
Рэндэр: facebook.com/r.zabiela
Раман Забела пацвердзіў, што ўсе прыбудовы і надбудовы захаваюць. На галоўным фасадзе памяняюцца памеры і размяшчэнне праёмаў — у адпаведнасці з гістарычным рашэннем. Правую частку гістарычнага фасада адновяць у поўным аб'ёме, для гэтага заклаўшы вокны на трэцім паверсе. На астатніх фасадах страчаныя гістарычныя праёмы і карнізы пакажуць з дапамогай розных рэстаўрацыйных прыёмаў.
Колер дома будзе блізкім да таго, што ў касцёла, а вось надбудову выдзеляць іншым колерам.
— Унутры будынка на гістарычных сценах тынкоўку захаваюць, каб не пашкодзіць магчымыя роспісы, калі яны там ёсць, і пакінуць магчымасць іх даследаваць будучым пакаленням, — распавёў Раман Забела. — Аб'ект важны і складаны. У 1960-х гадах будынак XVIII-XIX стагоддзяў кардынальна перабудавалі. Знеслі ўсе перакрыцці і збілі дэкор, засталася толькі скрынка будынка. Новыя паверхі былі значна ніжэй, так што гістарычная двухпавярховая частка стала трохпавярховай. Выходзіць, гістарычныя вокны разразаюцца зараз перакрыццямі, а вокны трэцяга паверха з'явіліся там, дзе іх раней не было. Таксама быў надбудаваны высокі паверх канцэртнай залы.
Складанасць у тым, як узнавіць фасады XVIII-XIX стагоддзяў, якія цалкам не адпавядае сучаснай разбіўцы праёмаў. Пры гэтым важна захаваць функцыі будынка ня зрушыць сучасныя строгія нормы эксплуатацыі навучальных устаноў.
На тарцы гімназіі можна заўважыць гістарычныя нішы вокнаў, якія не супадаюць з перабудаваным фасадам будынка. Фота: Майя Кахно, TUT.BY
Архітэктарам таксама трэба было ўлічыць і суседнія аб'екты.
— Існуючая забудова гэтага боку плошчы сфармавалася ў 1950-1960-х. Пры гэтым будынак касцёла таксама перабудавалі. Зараз касцёлу вернута першапачатковае аблічча, а савецкія будынка справа і злева ўжо маюць ахоўны статус гісторыка-культурнай каштоўнасці. Калі будзе выяўлены фасад XVIII-XIX стагоддзяў, гэта як раз аб'яднае барочны езуіцкі комплекс і савецкую забудову справа і злева, паказаўшы ўсе этапы фарміравання плошчы.
Пасля заканчэння рэканструкцыі ў будынку працягне працу Рэспубліканская гімназія-каледж пры Беларускай дзяржаўнай акадэміі музыкі.
— Перад праекціроўшчыкамі ставілася задача не ўзнавіць помнік папярэдніх стагоддзяў, а скончыць рэканструкцыю навучальнай установы. Маштабныя працы на аб'екце праводзяцца першы раз за апошнія паўстагоддзя. Гэтую магчымасць выкарыстоўвалі для выяўлення гістарычнага аб'ёму аднаго з самых старых будынкаў Мінска і дэталёвага ўзнаўлення яго адметных элементаў. У выніку атрымаецца кампраміс паміж сучаснай функцыяй і гістарычным будынкам, — распавёў Забела.
