У Казахстане беларуса прысудзілі да 17 гадоў за незаконны продаж нафты. У Мінску пачалі вывучаць справу
У снежні 2018 года намеснік дырэктара казахстанскай кампаніі Inter Oil Export беларус Сяргей Кунцэвіч быў прысуджаны да 17 гадоў пазбаўлення волі за незаконны продаж нафты ў Кыргызстан пад выглядам сумесі нафтапрадуктаў. Сваякі Кунцэвіча не згодныя з вердыктам суда горада Актабе і спадзяюцца дабіцца праўды ў Беларусі.
rus.azattyq.org
Сяргей з'ехаў у Казахстан больш за 10 гадоў таму. Тады яму было 35. Не склаліся адносіны з жонкай, і ён шукаў новыя магчымасці, дзе сябе праявіць, распавёў TUT.BY брат Сяргея Кунцэвіча Ігар. Спачатку не ўсе для яго ішло ўдала. Але гадоў пяць таму справы пайшлі ў гару.
У снежні 2016 года казахстанскія сілавікі запрасілі Кунцэвіча ў Актабе ў якасці сведкі па справе групы асоб на чале з лідарам аб'яднанай злачыннай групоўкі «Чатыры браты» Еркінам Ізбасарам.
Да гэтага на тэрыторыі Акцюбінскай вобласці і Актабе з удзелам супрацоўнікаў дзяржбяспекі, Нацыянальнага бюро па супрацьдзеянні карупцыі і МУС Казахстана была праведзена шырокамаштабная спецаперацыя па спыненні нелегальнага абароту нафты, праведзеныя ператрусы. У выніку былі затрыманыя каля 15 чалавек з аб'яднанай злачыннай групоўкі (АЗГ) «Чатыры браты» па падазрэнні ў крадзяжы нафты.
Неўзабаве затрымалі і самога Кунцэвіча, які нібыта дапамагаў збываць у Кыргызстан выкрадзеную АЗГ нафту.
13 снежня 2016 года Сяргея Кунцэвіча змясцілі ў следчы ізалятар на два месяцы. Яму інкрымінаваліся артыкулы: «Удзел у АЗГ» і «Транспартаванне, набыццё, рэалізацыя, захоўванне нафты і нафтапрадуктаў, а таксама перапрацоўка нафты без дакументаў, якія пацвярджаюць іх паходжанне, злачыннай групай у асабліва буйных памерах». Беларус не прызнаў сваёй віны. Ён распавёў, што не хаваўся ад органаў следства, а наадварот, сам прыляцеў у Актабе, каб разабрацца ва ўсім.
Следства: абвінавачаныя адправілі ў Кыргызстан нафты на 3,7 млн даляраў
Па дадзеных боку абвінавачання, для ўтойвання вывазу выкрадзенай з радовішчаў Акцюбінскай і Атыраўскай абласцей нафты ў Кыргызстан пад выглядам яе перапрацоўкі на НПЗ «Рэйнджэрс нафтаперапрацоўка» выраблялася сумесь нафтапрадуктаў маркі Oil Blend. Затым Кунцэвіч з ведама кіраўніцтва завода і пры падтрымцы кампаньёнаў арганізаваў транспарціроўку нафты ў Кыргызстан, на завод Zhongda China Petrol Company. Гэты кітайскі завод купляў гэтую нафту па 300-320 даляраў за тону. Перавозка ажыццяўлялася чыгуначным транспартам. У ліку пацярпелых — АТ НК «Казахстан Тэмір жалы» Акцюбінскае аддзяленне магістральнай сеткі» і ўпраўленне дзярждаходаў па Алмацінскай вобласці. Апошняе патрабавала заплаціць у бюджэт 260 млн тэнге падаткаў і пошлін (686 тысяч даляраў), КТЖ заявіла аб выплаце больш за 141 млн тэнге, бо перавозка нафты каштуе даражэй, чым нафтапрадуктаў.
Акрамя Кунцэвіча былі затрыманыя сузаснавальнік «Рэйнджэрс нафтаперапрацоўка» Алмаз Кужагаліеў, галоўны тэхнолаг гэтага прадпрыемства Эдуард Утэніязаў, начальнік аддзела лагістыкі і маркетынгу Азамат Кушкінбаеў. Іх таксама абвінавачвалі ў незаконнай транспарціроўцы нафты ў Кыргызстан пад выглядам сумесі нафтапрадуктаў Oil Blend.
На расследаванне гэтых спраў пайшоў амаль год. Кунцэвіча і яго кампаньёнаў вывелі за перыметр справы АЗГ «Чатыры браты» і аб'ядналі ў іншую транснацыянальную групоўку.
Па дадзеных следства, самымі актыўнымі членамі АЗГ з'яўляліся Алмаз Кужагаліеў і Сяргей Кунцэвіч. Іх абвінавачвалі ў стварэнні і кіраўніцтве АЗГ. Абодва сваю віну не прызналі. Усяго па агучаных падчас судовага паседжання дадзеных, у перыяд з мая па снежань 2016 года ў Кыргызстан адправілі 13 тыс. тон сырой нафты на 1,4 млрд тэнге (3,7 млн даляраў).
У снежні 2018 года суд прыгаварыў Кужагаліева і Кунцэвіча да 19 і 17 гадоў пазбаўлення волі з адбываннем пакарання ва ўстанове папраўчай сістэмы максімальнай бяспекі, паведамляе kursiv.kz. Утэніяязаў і Кушкінбаеў атрымалі па 4 гады. У судзе яны заявілі, што схему, па якой пад выглядам сумесі Oil Blend вывозілася нелегальная нафту, прыдумалі Кужагаліеў і Кунцэвіч
Варта адзначыць, што ў жніўні мінулага года была пастаўлена кропка і ў справе АЗГ «Чатыры браты». Яе члены атрымалі ад трох да 12 гадоў пазбаўлення волі.
Сваякі: «Спадзяемся, што беларускія дзяржорганы разбяруцца і дапамогуць нам»
Адвакаты Кужагаліева і Кунцэвіча заявілі, што не згодныя з вынесеным прысудам і маюць намер яго абскардзіць.
Бок абароны прыцягнуў спецыялістаў нафтавай галіны, якія адзначылі ў судзе, што гаворка ішла аб транспарціроўцы менавіта нафтапрадуктаў, а не нафты. Спецыялісты даказалі, што ў прыродзе не існуе такой нафты, якую экспартавалі ў Кыргызстан, у якой прысутнічаюць лёгкія і адначасова цяжкія фракцыі, але адсутнічае сярэдняя фракцыя ў выглядзе лёгкага газойля і керасіна.
Адвакаты таксама сцвярджаюць, што ўстаноўлены той факт, што з улікам кошту набыцця, пошлін і г.д. у бізнэсменаў не было эканамічнага сэнсу ў тым, каб вывозіць сырую нафту.
У ходзе судовага працэсу таксама стала вядома, што на некаторых удзельнікаў падчас следства аказваўся ціск з боку сілавікоў.
Сваякі Сяргея Кунцэвіча не звярталіся па дапамогу ў пасольства Беларусі ў Казахстане, паколькі спадзяваліся на справядлівае рашэнне суду.
- Мы спадзяваліся, што ў справе аб'ектыўна разбяруцца і ўсё будзе добра, - сказаў TUT.BY брат Кунцэвіча, які пражывае ў Мінску. - Пасля прысуда накіравалі звароты ў МЗС, беларускае пасольства, я напісаў ліст у Адміністрацыю прэзідэнта Беларусі. Нядаўна мне адказалі, што Генпракуратура будзе вывучаць гэтую справу.
Сваякі Кунцэвіча называюць справу «абсалютна замоўнай». «Суду былі прад'яўленыя доказы экспертаў, якія паказалі, што перавозілася не сырая нафта. Сяргею прапаноўвалі даць паказанне супраць кіраўніка завода і абяцалі меншае пакаранне. Але ён адмовіўся ад гэтага. Выклікае здзіўленне, што члены АЗГ «Чатыры браты», якія нарабілі спраў, атрымалі меншыя тэрміны, чым Сяргей», — растлумачыў брат Кунцэвіча. «Цяпер спадзяемся, што беларускія дзяржорганы аб'ектыўна разбяруцца ў сітуацыі і дапамогуць нам», — дадаў ён.
Апеляцыйнае пасяджэнне суда прызначана на 29 студзеня.