Саюз мовы і кілбасы
Чарговы нумар «Спадчыны», выхад якой усё яшчэ балюча адстае ад графіку, прысьвечаны тэме «Спажывецкая культура».
Большасьць матэрыялаў нумару спрабуюць рэканструяваць штодзённую культуру нашых продкаў, амаль дашчэнту зьнішчаную двума стагодзьдзямі расейскай і савецкай уніфікацыі.
У нас амаль адсутнічаюць высокія стэрэатыпы спажываньня, традыцыйныя прадукты, якія б культываваліся і ўдасканальваліся з пакаленьня ў пакаленьне, якія б годна рэпрэзэнтавалі краіну, фармавалі яе аблічча. Няма больш «смаргонскіх абваранкаў», урэцкага ды налібоцкага шкла, «літоўскага» сыру, дзісенскага масла, сьвержанскага фаянсу, слуцкіх ды гарадзенскіх паясоў. Што, апроч дранікаў і мачанкі, можна прапанаваць у якасьці нацыянальных страў? Ці вычэрпваецца вырабамі з саломкі магчымасьць аформіць хатні інтэр’ер «у нацыянальным стылі»?
Нізкі ўзровень культуры ў Беларусі — як «духоўнай», так і «матэрыяльнай» — выяўляецца ў неразборлівасьці, непатрабавальнасьці да якасьці жыцьця, калі чалавеку (спажыўцу) усё роўна, у якім доме ён жыве, якую кілбасу-сыр-бульбу есьць, якое віно-піва п’е, якія відовішчы глядзіць, дзе вучацца ягоныя дзеці і г.д. Новыя тэхналёгіі апрацоўкі мазгоў праз mass media не спрыяюць выхаваньню разборлівасьці (высокай культуры) — у гэтым сэнсе яны дзейнічаюць інстынктыўна-салідарна з ідэалягічным апаратам таталітарнай дзяржавы — ва ўсім сьвеце, ня толькі ў Беларусі.
Поўнасьцю гэты артыкул можна прачытаць у папяровай і pdf-вэрсіі "Нашай Нівы"
Алесь Белы
«Спадчына», №2-3 за 2003.