Hienetyčnaja hihijena
Deputat Siarhiej Kaścian jak zachavalnik suśvietnych eŭhienistyčnych tradycyj.
Pieršynstvo ŭ zakanadaŭčym zamacavańni prymusovaj sterylizacyi trymajuć ZŠA. U 1920-ja hady ŭ niekatorych štatach pryniali zakony, jakija dazvalali rabić aperacyi pa štučnym abiaspłodžvańni biaz zhody pacyjenta. Skiravany tyja zakony byli, u pieršuju čarhu, suprać małazabiaśpiečanych imihrantaŭ. Pavodle acenak niekatorych daśledčykaŭ, da kanca druhoj suśvietnaj vajny ŭ Amerycy było praviedziena kala 50 tysiač prymusovych sterylizacyj. Ale najbolšyja pytańni vyklikaje zusim niedalokaje minułaje, asabliva kampanija pa sterylizacyi indziejskich žančyn u 1972—1976 hadach. Praŭda, heta była nie dziaržaŭnaja palityka, a ščyravańni eŭhienistaŭ, što znachodzilisia ŭ kiraŭnictvie Słužby medyčnaj dapamohi indziejcam i mahli ŭpłyvać na jaje palityku. Pavodle samych pesymistyčnych mierkavańniaŭ, sterylizavana było bolš za 40% indyjanak. ZŠA ŭvohule ŭražvajuć razmacham sterylizacyi — u 2002 h. kala 27% amerykanak, jakija karystajucca kantraceptyvami, vybrali mienavita aperacyju, jakaja zrabiła ich štučna biaspłodnymi.
Karyčnievyja pavievy pačatku 1930-ch dali novy šturšok amataram prymusovaj sterylizacyi. Zakony, jakija jaje dazvalali, byli pryniatyja ŭ Danii (1929), Švecyi i Narvehii (1934), Finlandyi (1935) i Estonii (1936). Sama dalej pajšła nacysckaja Niamieččyna, dzie adpaviedny zakon byŭ pryniaty ŭ 1933 h. Prymusovaj sterylizacyi padlahali ludzi z psychičnymi zachvorvańniami, fizičnymi niedachopami i chraničnyja alkaholiki. Da 1945 h. byli pazbaŭleny fizijalahičnaj mahčymaści mieć dziaciej pad 400 tysiač žycharoŭ Niamieččyny, piać tysiač pamierli praź niaŭdała zroblenyja aperacyi. Heta była ŭžo «rasavaja hihijena», pastaŭlenaja na kanvejer.
Ale sterylizacyja nia skončyłasia z padzieńniem nacysckaha režymu. Tolki ŭ 1976 h. švedzki parlament admianiŭ zakon pra prymusovuju sterylizacyju, pryniaty ŭ 1934 h. Za biez małoha paŭstahodździa paśpieli sterylizavać 63 tysiačy čałaviek. U 9% vypadkaŭ fakt hvałtu byŭ dakazany dakumentalna, u 24% jość padazreńni na toje, što mieŭ miesca prymus. U 10% vypadkaŭ na pacyjentaŭ ździajśniali psychalahičny cisk. Sterylizavali ŭ pieršuju čarhu razumova adstałych. Adpaviednaja spravazdača, jakuju padrychtavała ŭradavaja kamisija ŭ 2000 h., mieła niejmavierny rozhałas.
Prymusovaj sterylizacyjaj nia hrebavali i ŭ inšych krainach. U Japonii ŭ 1948 h. byŭ pryniaty zakon, jaki dazvalaŭ jak dobraachvotna, tak i prymusova sterylizavać ludziej, jakija mieli mahčymaść pieradać dzieciam hienetyčnyja chvaroby. U 1996 h. jon byŭ admienieny. Šmat havorycca i pra prymusovuju sterylizacyju ŭ Kitai — jak dla taho, kab abmiežavać ułasnaje nasielnictva, tak i dla taho, kab kantralavać kolkaść žycharoŭ Tybetu. U studzieni 2003 hodu Słavacki ŭradavy kamitet pa pravach čałavieka i mienšaściaŭ raspačaŭ raśśledavańnie prymusovaj sterylizacyi cyhanak, jakoje, jak vyjaviłasia, masava pravodziłasia ŭ špitalach nia tolki za kamunistami, ale i ŭ najnoŭšy peryjad historyi krainy.
Darečy, Indzira Handzi taksama raspačała ŭ svoj čas kampaniju za masavuju prymusovuju sterylizacyju, što spryčyniłasia da jaje parazy na parlamenckich vybarach u 1977 h. Jość nad čym zadumacca našym pavažanym spadaram deputatam.