Śpis Kaściana
Deputat-łukašenkaviec Siarhiej Kaścian nie rasist i nie nacyst. Jon sacyjał-darvinist.
Piša Lolik Uškin.
Prapanova Siarhieja Kaściana pravieści sterylizacyju asacyjalnych typaŭ vyklikała ŭ kožnaha žurnalista standartny refleks — zabacać skandalny artykuł pad šapkaj «Biełaruski Menhele źbirajecca sterylizavać 100 tysiač čałaviek!». Tym bolš što pałatačnik naležyć da Kamunistyčnaj partyi Biełarusi (KPB), na staronkach drukavanaha orhanu jakoj «My i vriemia» pobač z panehirykam Leninu čas ad času možna znajści artykuł ab niebiaśpiečnaści mižrasavych šlubaŭ.
I čyrvonyja, i karyčnievyja, sapraŭdy, mieli svaje eŭhienistyčnyja škoły.
Kaściak čyrvonych eŭhienistaŭ skłała darevalucyjnaja prafesura — amatary knižak baćki-zasnavalnika płyni Frensisa Haltana (1822—1911).
Revalucyju 1917-ha jany ŭspryniali jak histaryčny šaniec, bo saviety razhladali pieramohu sacyjalizmu ŭ tym liku i jak pieramohu navukovaha prahresu nad abskurantyzmam. U 1920 h. Kalcoŭ zasnavaŭ Rasiejskaje eŭhienistyčnaje tavarystva. Pryblizna ŭ toj ža čas Filipienka adkryŭ biuro eŭhieniki ŭ Pietrahradzie. Da pačatku 1930-ch imi vydavaŭsia «Rasiejski eŭhieničny časopis».
Eŭhienika ŭ SSSR była adaptavanaja da teoryi baraćby klasaŭ. Pa-pieršaje, eŭhienisty abiacali zrabić z CK RKP(b) niešta nakštałt «Rotary-klubu» — tusoŭki asobaŭ ź vialikim IQ — i pieradavać hetyja zdolnaści šmatlikim naščadkam. Pa-druhoje, deklaravałasia palapšeńnie pładavitaści vydatnych ludziej. Adzin talenavity čałaviek, pavodle padlikaŭ navukoŭcaŭ, pavinien byŭ naradzić dziakujučy banku spermy 1000 dziaciej. Fanat čyrvonaj eŭhieniki, prafesar Ostynskaha ŭniversytetu ŭ ZŠA Herman Miuler pisaŭ Stalinu: «Praz 20 hadoŭ, kali kapitalizm jašče budzie isnavać, zdaroŭje našych maładych kadraŭ stanie jašče macniejšym dziakujučy hienetycy, i heta daść nam pieravahu».
Mahčyma, tak i było b, kali b nie prychod fašystaŭ da ŭłady i nie zaklaty vorah hienetykaŭ Łysienka, jakoha ŭ nas pryniata čamuści ličyć prajdziśvietam ad navuki. Sa svaim prymityŭnym nealamarkizmam jon dabiŭsia poŭnaj zabarony eŭhieniki. Paśladoŭniki jaje byli rasstralanyja abo źmieščanyja ŭ varjatni.
Jak bačym, Kaścian vidavočna nie adept klasavaj eŭhieniki: dzieci debiłaŭ i ich baćki nia majuć nijakaha dačynieńnia da baraćby ajčynnaha praletaryjatu suprać vašyvych błoch i niačesnych pasrednikaŭ.
Nia nyje serca ŭ siabra KPB i za los słavianskaj superrasy.
Rasizm prydumaŭ Žazef Artur Habino ŭ knizie «Ab niaroŭnaści čałaviečych rasaŭ». Hałoŭnuju ideju Habino viedaje kožny skinhed: «Usio abumoŭlena bijafizyčnym faktaram». Temu pradoŭžyŭ hiermanafił-brytaniec Ch.S.Čemberlen, jaki skłaŭ svojeasablivuju hierarchičnuju tablicu: naviersie «vysokija bialavyja dolichacefały», a ŭnizie — usio astatniaje bydła. Formuła historyi vyhladała, pavodle Čemberlena, vielmi prosta: pakul biełyja nia śpiać z žoŭtymi i čarnaskurymi, cyvilizacyja idzie ŭhoru. Pry inšym varyjancie vybaru pałavoha partnera pačynajecca hramadzki chaos.
Niaciažka vyvieści maral: kab była čarka i skvarka, treba pravodzić na dziaržaŭnym uzroŭni palityku rasavaj hihijeny.
Heta i zrabili nacysty. Pačali z hvałtoŭnaj sterylizacyi metysaŭ, jakija naradzilisia ad šlubaŭ niemak i sałdat francuskaha vojska, i zakončyli tatalnym źniščeńniem habrejaŭ i cyhanoŭ. Cikava, što praktyku sterylizacyi niemcy zapazyčyli ŭ amerykancaŭ. Tam jašče ŭ 1896 hodzie štat Kanektykut zabaraniŭ usie šluby pamiž psychična chvorymi. U 1927 hodzie ŭ Virhinii dazvolili sterylizacyju ŭsich niepaŭnacennych. Rakfeleraŭski fond dapamahaŭ Menhele stvaryć labaratoryju ŭ Aŭšvicy.
Adnak nia budziem peckać hieroja z pałatki karyčnievymi farbami. Kaścian ničoha nia kaža pra rasu i, navat naadvarot, ličyć, što tut usio narmalna. «99% ludiej žyvuć uparadkavana», — havoryć deputat.
Havorka idzie ŭsiaho pra adzin adsotak nasielnictva, da jakoha hramadztva maje prava ŭžyć represiŭnyja srodki. Čamu?
Kaścianaŭskaja maral hruntujecca nad tym, što ŭ pavodzinach zhadanaj sacyjalnaj hrupy bijalahičny pryjarytet absalutna daminuje nad kulturnym: «Žyvioły viaduć uparadkavany ład žyćcia, 99% ludziej žyvuć uparadkavana, ale 1% ludziej žyvie nieŭparadkavanym čynam…
Ad ich płodziacca dzieci, u asnoŭnym chvoryja, u bolšaści svajoj heta debilnyja dzieci… Ci humanna nazirać, jak pakutujuć dzieci tych baćkoŭ, jakija viaduć niapravilny ład žyćcia?»
Nakont hustaŭ spračacca ciažka. Čarłz Dykienz taksama spačuvaŭ dzieciam z vulicy, ale jon jakraz naadvarot naziraŭ i apisvaŭ ich žyćcio, majučy nadzieju, što dziakujučy jaho kniham hramadztva stanie nadavać bolš uvahi prablemie. Nia biehaŭ pa Ist-endzie sa skalpelem.
Ale samaje cikavaje, što Kaścian hladzić na sytuacyju praz pryzmu teoryi sacyjał-darvinistaŭ. Ich papiarednik Tomas Maltus taksama pastaviŭ čałaviectva na adzin uzrovień z žyviołami, jakija nie kantralujuć rostu papulacyi. U knizie «Ab zakonie pieranasialeńnia» jon piša, što «čałaviectva razmnažajecca chutčej, čym dapuskaje kolkaść ježy». Paraŭnajcie z Kaścianam: «Prablemu treba rašać kardynalnym čynam, inakš dziaržava nia vytrymaje i nia zmoža ŭtrymlivać niezdarovych dziaciej i dziaciej, kinutych baćkami».
Ahučanaje pieraklikajecca z teoryjaj «nižejšaje klasy», jakuju prapanavaŭ u sieradzinie 1980-ch kanservatyŭny sacyjolah Čarłz Miurej. Daśledavaŭšy biednyja kvartały mehapolisaŭ ZŠA, jon pryjšoŭ da vysnovy, što tam sfarmavałasia svojeasablivaja subkultura, t.zv. «nižejšaja klasa». Kaštoŭnaściami hetaj hrupy źjaŭlajucca nieluboŭ da pracy, chaatyčny seks, alkahalizm i amaralnyja pavodziny. Nu a kab zabiaśpiečyć siabie niejkimi hrašami, žychary truščobaŭ prosta šmat radžajuć, atrymlivajučy ad dziaržavy «ŭełfer». Dzieci ad takich šlubaŭ, naturalna, iduć pa baćkoŭskaj linii. Murej humanna nie vystupaje za sterylizacyju — prosta prapanuje hvałtoŭna zabirać novanarodžanych dziaciej ad baćkoŭ.
Idejny kansensus pamiž neakanservataram-rejhanistam i łukašenkaŭskim kamunistam vidavočny.
∎
Kamentar redakcyi
Jany taksama ludzi
Deputat Kaścian svajoj zajavaj pramacvaje hramadztva na hatoŭnaść da dalejšaje tatalitaryzacyi RB. Pramacvajuć łukašenkaŭcy ŭ samym uraźlivym miescy. Maralna dehradavanyja asoby vyklikajuć u bolšaści ludziej ahidu i abureńnie. Spačuvańnie, na žal, radziej.
Hvałt nad pravam čałavieka na žyćcio nia vyrašyć prablemaŭ maralnaje dehradacyi hramadztva. «Zamiest taho, kab pastavić ačyščalnyja zbudavańni ŭzdoŭž usioj raki, my stavim ich u samym nizie», — skazaŭ nam ksiondz Zavalniuk. «Usiaki čałaviek moža pakajacca, pieramianić siabie. U tym liku pjanicy i bamžy», — dadaje ajciec Šymbaloŭ.
Kali dazvolić dziaržavie rasparadžacca pravam bamžoŭ na praciah rodu, zaŭtra my ryzykujem raspaŭsiudzić svaju svavolu na ŭsich, chto dziaržavie nie padabajecca.
∎
Chto taki Kaścian?
Siarhiej Kaścian (KPB) — radykalna nastrojeny deputat-łukašenkaviec ad Mazyra. Paŭtorna abrany ŭ pałatu. Chodziać čutki, što padčas farmavańnia śpisu na pieraabrańnie liberały z łukašenkaŭskaha atačeńnia sprabavali zapiarečyć kandydatury Kaściana, jaki na toj čas užo prasłaviŭsia vykazvańniami na jaŭrejskuju temu i stvareńniem chołdynhu litaraturna-mastackich vydańniaŭ «LiM». Na heta jany nibyta atrymali adkaz: «Kali takija ludzi jość, jany pavinny być i ŭ parlamencie».