"Merło" i kreatyŭ
Siońniašniaja Systema ładzić značna bolej hrubuju selekcyju kadraŭ. Da djabła kreatyŭ, była b addanaść! Piša ŭ svaim błohu Alaksandar Kłaskoŭski.
Vodhuki na minuły postynh spravakavali zhadku pra fenomen "Znamieni junosti" zastojnych časoŭ.
U jaje redakcyju mianie ŭziali na štatnuju pracu z treciaha kursu ŭniversytetu. Z adnaho boku, heta było vielizarnaj udačaj, bo ŭ papularnuju moładzievuju hazetu moh patrapić nia kožny achvotny žurnalist (tym bolej student, što paru razoŭ prajšoŭ tam letniuju praktyku). Ź inšaha boku, pracu prapanavali sabačuju — źmiennym sakratarom. Tre' było nia tolki pisać artykuły, ale j malavać makiety pałosaŭ, pa sto razoŭ na dzień lotać vysałapiŭšy jazyk u drukarniu, bo na viorstcy zaŭždy niešta nia kleiłasia… ("Zaraz hetym marzanam prybju!" — kryčali razzłavanyja viarstalščycy, kali chtości rabiŭ niedakładny makiet. Marzanam nazyvaŭsia metalovy brusok dla zabieśpiačeńnia prabiełaŭ miž pałosami. Hety arhument spryjaŭ chutkamu rostu prafesijnaha majsterstva:) Zvyš usiaho, davodziłasia dziažuryć načami, kali ŭ numar išli histaryčnyja pramovy Leanida Iljiča. Bo heta byŭ pik brežnieŭskaha zastoju.
Pamiataju, jak adnojčy ŭ kalidorach "Znamienki" zašaptalisia: prysyłajuć novaha redaktara — z CK kamsamołu! Chtości dumaŭ: nu, zakrucić hajki! U nas ža, jak va ŭsialakim tvorčym kalektyvie, lubili roznyja niefarmalnyja tradycyi — kštałtu "raźviarstać" pry kancy pracoŭnaha dnia plašku na tolki što pryniesienym z drukarni zaŭtrašnim numary.
Ale Michaś Kaciušenka, treba dumać, tolki i maryŭ pakinuć toj CK, kab atrymać placdarm dla tvorčaj samarealizacyi. Jon byŭ žurnalistam pavodle adukacyi i duchu, sprabavaŭ siabie jak piśmieńnik (pisaŭ vyklučna pa-biełarusku!) i ŭ supracoŭnikach "Znamieni junosti" ź pieršaha dnia staŭ usialak zaachvočvać toje, što zaraz modna nazyvać kreatyvam. Hazeta na vačach stanaviłasia ŭsio bolej raźniavolenaj. (U pieršaj pałovie 90-ch adbudziecca druhoje pryšeście Kaciušenki ŭ "Znamienku", i znoŭ jon budzie rabić hazetu z drajvam.)
Što ž da zaściarohaŭ nakont ustalavańnia suchoha zakonu, dyk jany chutka raźviejalisia. Nieŭzabavie nadyšło revalucyjnaje śviata. Zvyčajna ŭ takija dni atrymlivalisia prymityŭnyja, sumnyja numary: vielizarnaja spravazdača z demanstracyi pracoŭnych, kazionnyja pramovy… Dziažurnym nakručvali chvasty, kab kryj boža nie prapuścili palityčny lap. A tut vyklikaje redaktar našu dziažurnuju hrupu ŭ kabinet — i stavić na stoł niekalki plašak čyrvonaha suchoha "Merło":
— Nu, chłopcy, davajcie dziela natchnieńnia!
I niakiepski numar potym zabambavali, dakładu ja vam:) Aficyjoz ścisnuli da minimumu (paśla "Merło" jon nadta dobra skaračaŭsia:), a reštu płoščy adviali pad čytvo (Kaciušenkava, darečy, słoŭca).
Kaniešnie, davodziłasia drukavać i kamsamolskija pastanovy, ale ŭ kožnym numary była jak minimum adna pałasa zabojnaha čytva: "Klub amataraŭ fantastyki" (sucelny vyklik sacrealizmu!), "Piatnica" (satyra i humar), "Spartovy aŭtorak"… Darečy, dźvie apošnija vioŭ Pavał Jakubovič. Litaraturnym kansultantam pracavaŭ Uładzimier Niaklajeŭ. U "Znamieni junosti" tych zastojnych časoŭ była, bieź pieravieličeńnia, zornaja kamanda.
Zrešty, paradoks tolki ŭjaŭny. Bo Systema ŭžo zaŭvažna zdavała. Anekdoty pra Brežnieva raspaviadali biez asablivaj zaściarohi. Stała zabyvacca epocha stalinskich čystak, kali kasili ŭsio, što vytyrkałasia nad uzroŭniem šeraści. Miž tym hieneravalisia novyja talenty, i spakvala ŭ struktury Systemy, jakaja trochi musiła dbać ab prytoku mazhoŭ, intehravałasia nia tak užo mała ludziej niestandartnych, tvorčych, sa svajoj hałavoj na plačach. Sapraŭdnych biełarusaŭ, u rešcie reštaŭ. Mnie ŭžo davodziłasia pryvodzić pryłady: Siarhiej Zakońnikaŭ zahadvaŭ sektaram litaratury ŭ adździele kultury CK KPB, Hienadź Buraŭkin byŭ na čale Dziaržteleradyjo (heta ŭvohule fantastyka: biełarusizavaŭ eter pry savieckaj imperyi!).
Mnie ž i siońnia pryjemna zhadvać, što taksama mieŭ niejkaje ścipłaje dačynieńnie da fenomienu zornaj "Znamienki".
Na zdymku z archivu aŭtara źleva Michaś Kaciušenka.
ZY. Siońniašniaja Systema, jak padajecca, ładzić značna bolej hrubuju selekcyju kadraŭ. Da djabła kreatyŭ, była b addanaść!