Čamu nastaŭniki adčuvajuć siabie padmanutymi?
Abiacanaje ŭładami 25%-je pavieličeńnie zarobkaŭ piedahoham na spravie akazałasia mizernym 3%-m dadatkam.
Bolšaść nastaŭnikaŭ pieršym u hetym navučalnym hodzie zarobkam rasčaravanyja, a mnohija i zusim zadumalisia ab tym, kab syści sa škoły, piša «Intex-press».
Urok daražej na 2,5 tysiačy
Nastaŭnica z Baranavičaŭ, jakaja znajšła niekalki svaich raźlikovych listkoŭ za minuły navučalny hod, padličyła, što roźnica ŭ apłacie pracy piedahoha sapraŭdy akazałasia śmiešnaj. «U hetym hodzie za adzin urok ja atrymlivaju za ŭsio na 2550 (!) rubloŭ bolš, čym u minułym», — adznačyła vykładčyca. — «I heta pry tym, što ŭ mianie maksimalny staž pracy ŭ škole i vyšejšaja katehoryja».
Bolšaść piedahohaŭ, apytanych «IP», adznačyli, što ich zarobak u paraŭnańni ź minułym hodam vyras niaznačna.
Tak, naprykład, nastaŭnica fiziki adnoj sa škoł raspaviała, što ŭ minułym hodzie pry nahruzcy 23 hadziny atrymlivała kala 2,5 młn. U hetym hodzie nahruzka piedahoha skłała ŭžo 25 hadzin, a zarobak vyras da 3,2 młn.
«Letaś za svaje 25 hadzin ja mahła b atrymać 2.900.000, a ciapier vyjšła na 300 tysiač bolš», — razvažaje piedahoh. —
«Atrymlivajecca, što trochi ŭsio ž taki zarobak pavialičyŭsia. Ale kali ŭličyć, jak za hety čas vyraśli ceny, choć by na prajezd u aŭtobusie, na kamunalnyja pasłuhi, na charčavańnie dziaciej u škołach, to što nam z hetaha pavieličeńnia?»
Ličby z «raźlikovak», jakija ahučyli ŭ administracyi adnoj sa škoł horada, sapraŭdy nielha nazvać uražalnymi.
Tak, vykładčyk matematyki pieršaj katehoryi sa stažam 18 hadoŭ pry nahruzcy 25,5 hadzin atrymała 2.900.000 rubloŭ.
Nastaŭnik fizkultury, jaki adpracoŭvaje 24 hadziny ŭ tydzień, maje 3 młn rubloŭ.
U «raźlikoŭcy» vykładčyka zamiežnaj movy, nahruzka jakoj skłała 25 hadzin, — 3,3 młn rubloŭ.
A nastaŭnik infarmatyki pieršaj katehoryi sa stažam pracy bolš za 10 hadoŭ i nahruzkaj 25 hadzin zarabiła ŭsiaho 2,5 młn rubloŭ.
Z tym, što navat paśla dadatku zarobak piedahohaŭ usio adno zastajecca nievysokim, zhodny i kiraŭnik krainy.
«My zaraz staŭku pavysili z 18 hadzin da 20. Zekanomlenyja hrošy addali ŭ škoły, a nie zabrali ŭ biudžet.
Ale nastaŭniki ŭsio roŭna kryŭdziacca, što zarpłata nievysokaja. I ja ź imi zhodny. Jość prablema, jakuju my ŭ bližejšy čas prosta vymušanyja vyrašyć.
Jak by ciažka ni było», — adznačyŭ Alaksandr Łukašenka na pres-kanfierencyi rasijskim rehijanalnym ŚMI 11 kastryčnika.
Chto choča, toj i zarablaje?
Tym nie mienš, jak paviedamili ŭ administracyi haradskoj škoły, jość i takija nastaŭniki, jakija atrymali ŭ hetym navučalnym hodzie bolš za 4 młn.
«Ale heta ludzi, jakija pracujuć amal na dźvie staŭki», — adznačyła surazmoŭnica «IP». — «Viadoma, čałaviek, jaki daloki ad sistemy adukacyi, napeŭna skaža, maŭlaŭ, chto choča, toj i zarablaje. Ale niamnohija viedajuć, što takoje dla nastaŭnika pracavać 36 hadzin u tydzień. Času ni na siabie, ni na siamju prosta nie zastajecca».
Bolš za toje, kali ŭličyć, ź jakimi niervami ŭ hetym hodzie prachodziła tradycyjnaje raźmierkavańnie vučebnaj nahruzki, to prybaŭka da zarobku nastaŭnikaŭ naŭrad ci moža stać abjektam čyjojści zajzdraści.
«Dzialba» hadzin u nas kožny hod prachodzić napružana, a ŭ hetym tak i naohuł ledź nie bilisia. Treba ž było dabirać adsutnyja hadziny da novych stavak, — pryznałasia adna z nastaŭnic. — Zrazumieć tych nastaŭnikaŭ, jakija pa hałovach išli, viadoma, možna, mnohija ź ich vychoŭvajuć dziaciej biez muža, raźličvać, akramia jak na siabie, bolš niama na kaho.
Kryŭdna tolki, što nas z-za hetych kapiejek prymušajuć psavać adnosiny ŭ kalektyvie.
Tyja ž piedahohi, jakija prybaŭku da zarpłaty pakul amal nie adčuli, pryznalisia, što rasčaravańnie mahło być značna mienšym, kali b padvyšeńnie nie anansavałasia z takim razmacham.
Bo toje, što nastaŭnikam «dadaduć» 25 %, čuli mnohija, ale navat pałova ź ich naŭrad ci viedaje, što realnaja prybaŭka skłała ŭsiaho ničoha.
«Bolš za ŭsio razdražniaje toje, što nieznajomyja ludzi, kali daviedajucca ab majoj prafiesii, z zajzdraściu pryśvistvajuć, maŭlaŭ, jak dobra nam dadali zarpłatu.
A ŭ mianie pry hetym pačućcio, što nas usich niby padmanuli z hetym pavyšeńniem», — kaža adna z nastaŭnic. — Paśla ŭsiaho hetaha chočacca kinuć usio i syści sa škoły. Kali ničoha nie źmienicca, tak i budzie.
A ja, miž inšym, lublu pracu, i dziaciej vučyć mnie padabajecca. Škada budzie ŭsio kidać, ale pracavać za kapiejki nie chaču…»
Byłaja nastaŭnica infarmatyki Śviatłana Kisialova raskazała, čamu vyrašyła syści sa škoły.
«U škole ja adpracavała amal 15 hadoŭ nastaŭnikam infarmatyki. Krychu bolš za hod tamu mnie prapanavali pracu pa śpiecyjalnaści «prahramist» u adnoj z pryvatnych arhanizacyj horada.
Ja pahadziłasia praktyčna adrazu, nie paškadavała navat svajho nastaŭnickaha stažu.
Pa-pieršaje, prapanavanaja zarpłata akazałasia ŭ paŭtara raza vyšej. Pa-druhoje, mianie čakała bolš spakojnaja praca, bieź biaskoncaj kučy papier, spravazdač i niejmaviernaj kolkaści abaviazkaŭ, dalokich ad piedahohiki.
U škole ja časta vymušana była pracavać pa subotach, kožny raz łamała hałavu, z kim pakinuć svaju dačku. A časam davodziłasia, niahledziačy na niepahadź, ciahnuć jaje z saboj.
Ciapier z-za pałomki techniki mianie taksama časam mohuć vyklikać u ofis, ale zdarajecca heta vielmi redka, i adhuł za faktyčna adpracavany čas mnie dajuć.
Naohuł, umovy pracy navat paraŭnoŭvać składana, nastolki jany adroźnivajucca: ciapier mnie nie prychodzicca samoj tracicca na kanctavary, na zapraŭku drukarki, u mianie narešcie źjaviŭsia abiedzienny pierapynak.
Ja zaŭsiody maryła, kab paśla zakančeńnia pracoŭnaha času možna było začynić za saboj dźviery i ŭspomnić ab pracy ranicaj nastupnaha dnia. Maja mara spraŭdziłasia tolki tady, kali ja pajšła sa škoły.
Siońnia ŭ škole skłałasia situacyja padobna aniekdotu, kali nastaŭnik vymušany prasić dziaciej pasiadzieć cicha i nie pieraškadžać pracavać. Pakul usio budzie zastavacca na raniejšych miescach i afarmleńnie papier budzie važniej za ŭroki, ja naŭrad ci znoŭ stanu piedahoham.
Daviedka «IP»
Pavodle źviestak Biełstata, u 2012-2013 navučalnym hodzie va ŭstanovach adukacyi Baranavickaha rehijonu pracavała 2764 nastaŭnika. Siaredni zarobak baranavickich nastaŭnikaŭ za žnivień skłała 4037100 rubloŭ.