Jaŭhien Mierkis: U Homieli ŭsio vyrašaje, na žal, bujny biznes
Draŭlany budynak z unikalnaj raźboj pa vulicy Vałataŭskaja, 17, u Homieli, za zachavańnie jakoha zmahałasia homielskaja moładź, chutčej za ŭsio, budzie źniesieny.
fota holiday.by
Jak paviedamiŭ staršynia Homielskaj abłasnoj maładziožnaj krajaznaŭčaj arhanizacyi «Tałaka» Jaŭhien Mierkis, Ministerstva kultury admoviłasia nadać status historyka-kulturnaj kaštoŭnaści słavutamu domu № 17 pa Vałataŭskoj.
«Hety dom, u jakim žyła Iryna Paskievič, ujaŭlaŭ najbolšuju cikavaść siarod draŭlanych pabudoŭ Homiela.
Hramadskija arhanizacyi amal hod stukalisia ŭ Ministerstva kultury, kab draŭlanym budynkam na Vałataŭskoj nadali status pomnikaŭ. Nakolki nam stała viadoma sa svaich krynicaŭ, status historyka-kulturnaj kaštoŭnaści nadadzieny čatyrom damam pa vulicy Paryžskaj Kamuny, jakim ničoha i nie pahražała. Absurdnaje rašeńnie, ale całkam vytłumačalnaje. Bujny biźnies vyrašaje ŭ hetaj situacyi ŭsio: na miescy Vałataŭskoj, 17, u centry horada budzie pabudavany jašče adzin uzor biezhustoŭnaj šmatpaviarchovaj zabudovy», — prakamientavaŭ situacyju Mierkis.
Jašče ŭ listapadzie 2012 hoda AAT «Elektrapram» pry padtrymcy miascovych čynoŭnikaŭ pačaŭ budaŭnictva elitnaha šmatpaviarchovaha doma na Vałataŭskoj.
Pa płanie pad buldozier pavinny byli trapić najlepšyja prykłady histaryčnaj zabudovy Homiela XIX — pačatku XX stst. Suprać varvarskaha znosu vystupili hramadskija aktyvisty miascovaha adździaleńnia TBM i «Tałaki». Jany terminova sabrali i adpravili ŭ Ministerstva kultury ŭsie nieabchodnyja dakumienty dla nadańnia statusu pomnikaŭ unikalnaj architektury Homiela.
Pavodle słoŭ staršyni «Tałaki», sotni listoŭ i zvarotaŭ pastupali ŭ Ministerstva kultury i Homielski harvykankam ad nieabyjakavych haradžan.
Hramadskija arhanizacyi i inicyjatyvy Homiela padpisali pietycyju za zachavańnie draŭlanaj zabudovy. Niekalki dziasiatkaŭ prafiesaraŭ i kandydataŭ histaryčnych navuk ci mastactvaznaŭstva pryznali ŭnikalnaść doma pa Vałataŭskoj, 17, i padpisali śpiecyjalny zvarot. Historyki i architektary raspracavali prajekty pieranosu damoŭ i stvareńnia turystyčnaha maršrutu. Źjavilisia inviestary, hatovyja za svoj košt restaŭravać budynki. U abaronu architektury vykazalisia viadomyja dziejačy Adam Maldzis i Juryj Žyhamont. «Nijakija arhumienty nie dziejničajuć na Ministerstva kultury. Vyrašajuć pytańnie tolki ceny na ziamlu ŭ centry horada», — kanstatuje Mierkis.
Načalnik upraŭleńnia pa achovie historyka-kulturnaj spadčyny i restaŭracyi Ministerstva kultury Ihar Čarniaŭski tak prakamientavaŭ BiełaPAN hetu infarmacyju: «My nie kamientujem niejkija čutki niejkich hramadskich arhanizacyj».
Razam z tym, dadaŭ jon, «navukova-mietadyčnaja rada paličyła, što ŭsim abjektam nadać hety status nie majecca mahčymaści». «Byli vybranyja čatyry kampaktna raźmieščanyja abjekty, jakija dazvalajuć sfarmiravać elemient zabudovy — kavałačak kvartała, a raskidanyja pa ŭsim horadzie budynki, moža, kamuści cikavyja, ale mnohija ź ich pierabudavanyja, źmienienyja i hetak dalej. Členy rady, zychodziačy z materyjałaŭ, jakija jany bačyli, prakamientavali i pryniali takoje rašeńnie», — skazaŭ čynoŭnik.