Premiju Bahuševiča atrymaŭ Źmicier Matviejčyk, Adamoviča — Aleś Bialacki
13 traŭnia ŭ Miensku hanaravali laŭreataŭ premijaŭ Franciška Bahuševiča j Alesia Adamoviča. Premiju Alesia Adamoviča atrymaŭ palitviazień Aleś Bialacki za knihu «Aśviečanyja biełaruščynaj». Premiju Bahuševiča — Źmicier Matviejčyk za knihu «Paŭstańnie 1863-64 hadoŭ: narys bajavych dziejańniaŭ».
Za Alesia Bialackaha premiju atrymała jahonaja žonka Natalla Pinčuk.
Jana paviedamiła, što źniavoleny pravaabaronca ŭžo viedaje pra ŭznaharodu.
Pinčuk začytała zvarot Bialackaha: «Kniha zajmieła peŭny padtekst, bo pytańni, jakija ŭ joj uzdymajucca, važnyja dla perspektyvy isnavańnia našaha narodu. (…) Biełaruś jość tam, dzie jość biełaruskaja śviadomaść, kultura i mova. Kali našyja susiedzi takim čynam vynačajuć dla siabie «rucskij mir», to my vyznačajem «biełaruski śviet» i adstaim jaho», — piša Alaś Bialacki.
Natalla Pinčuk dadała, što sam aŭtar aceńvaje «Aśviečanyja biełaruščynaj» jak padsumavańnie 25-hadovaj pracy.
Natalla Adamovič, dačka Alesia Adamoviča, u honar jakoha była zastanavanaja premija, zajaviła, što Bialacki staŭ 34-m laŭreatam hetaj ŭznaharody.
«Raniej knihi spalvali, a ciapier — novaja forma: zabarona na ŭvoz», — adznačyła Natalla Adamovič, havoračy pra važnaść knihi.
3 lipienia 2013 hodu na litoŭska-biełaruskaj miažy ŭ pravaabaroncy Taciany Raviaki mytniki kanfiskavali 40 asobnikaŭ knihi Alesia Bialackaha «Aśviečanyja biełaruščynaj», jakuju nadrukavali ŭ Litvie. Taciana Raviaka viezła asobniki dla siabroŭ Bialackaha.
Paźniej na padstavie zaklučeńnia ekspertaŭ sud zrabiŭ vysnovu, što kniha ŭtrymlivaje materyjały, jakija mohuć nanieści škodu ekanamičnym i palityčnym intaresam krainy, i pastaviŭ vyvieźci knihi nazad u Litvu.
U 2011-m aŭtara knihi Alesia Bialackaha sud pakaraŭ čatyrma z pałovaj hadami kalonii ŭzmocnienaha režymu z kanfiskacyjaj majomaści za niaspłatu padatkaŭ z achviaravańniaŭ, jakija pajšli na dziejnaść pravaabarončaha centru «Viasna» i dapamohu palitviaźniam.
Premija Bahuševiča — za knihu pra paŭstańnie Kastusia Kalinoŭskaha
Historyk Źmicier Matviejčyk atrymaŭ premiju imia Franciška Bahuševiča za knihu «Paŭstańnie 1863-64 hadoŭ: narys bajavych dziejańniaŭ».
«Asabista ja znajšoŭ, čytajučy hetuju knihu, niekalki siužetaŭ dla histaryčnych apovieściaŭ i ramanaŭ. Nia tolki ja i, moža, zusim nia ja napišu knihi pra heta», — zajaviŭ Uładzimier Ałoŭ, pradstaŭlajučy knihu Matviejčyka.
«Spadziajusia, što vy vydadzicie cełuju biblijateku knihaŭ z vynikami vašych daśledavańniaŭ», — skazaŭ Uładzimier Arłoŭ, uručajučy premiju.
Sam Matviejčyk kaža, što jahonaja kniha — nie klasyčnaja histaryčnaja proza, a navukova-papularnaje vydańnie.
«Na pieršym miescy składnik «navukovy», bo nie chaciełasia adryvacca ad histaryčnaha materyjału», — zajaviŭ aŭtar, atrymlivajučy ŭznaharodu.
Premija imia Alesia Adamoviča — štohadovaja litaraturnaja premija Biełaruskaha PEN-centru, zasnavanaja ŭ 1995 hodzie. Uručajecca za najlepšuju publicystyčnuju knihu hodu.
Premija imia Franciška Bahuševiča — štohadovaja litaraturnaja premija Biełaruskaha PEN-centru. Zasnavanaja ŭ 1994 hodzie. Uručajecca za vydatnuju histaryčnuju prozu aŭtaram knih, jakija spryjajuć abudžeńniu histaryčnaj samaśviadomaści i pačućciaŭ nacyjanalnaje niezaležnaści čytačoŭ.