Bžezinski: Rasieja moža stać vasałam Kitaja
Na dumku viadomaha amerykanskaha palitolaha, u budučyni Rasieja nia zmoža całkam ihnaravać pytańnie terytaryjalnych roznahałośsiaŭ z Kitajem.
Źbihnieŭ Bžezinski, były daradca pa nacyjanalnaj biaśpieki prezydenta ZŠA Džymi Kartera, miarkuje, što ŭ vyniku pahadnieńnia pra ekspart hazu ŭ Kitaj Pekin vyjhraŭ bolš, čym Maskva:
«Adnosiny Rasiei z Eŭraźviazam užo znachodziacca ŭ tupiku i, mabyć, buduć paharšacca, — kaža Bžezinski. — Tak što asnoŭnaja cikavaść tut — z boku Rasiei. Kitaj taksama zacikaŭleny ŭ padtrymcy Rasiei, jakaja zabiaśpiečvaje peŭnuju stupień stabilnaści. Ale što, kali ŭ nastupnyja hady ŭ sfery enerhietyki źjaviacca novyja mahčymaści — da prykładu, z boku Irana? Abo novyja mahčymaści nabyćcia enerhatavaraŭ u Saudaŭskaj Arabii? U Kitaja ŭžo jość pahadnieńnie z Turkmenistanam, jakoje toj vidavočna choča zachavać, i jano moža być pašyrana. U mianie składvajecca ŭražańnie — niahledziačy na toje, što heta pahadnieńnie źjaŭlajecca ŭzajemna vyhadnym, sa stratehičnaha punktu hledžańnia jano bolš vyhodnaje dla Kitaja, čym dla Rasiei. Kitaj pakidaje za saboj varyjanty, jakija nie źjaŭlajucca adkrytymi ŭ toj ža stupieni dla Rasiei. Ja nia viedaju, jakaja była cana hetaha pahadnieńnia, ale z razmoŭ z pradstaŭnikami krain Centralnaj Azii ŭ mianie skłałasia ŭražańnie, što rasiejcam pryjšłosia pajści na surjoznyja sastupki».
Bžezinski ličyć adnosiny Kitaja i Rasiei asymetryčnymi pa šerahu pryčyn:
«Prezydent Abama niadaŭna sprabavaŭ źvieści Rasieju ŭ razrad rehijanalnych dziaržaŭ. Adnak ja mušu pryznać, što va ŭsim, što tyčycca jadziernaj zbroi, Rasieja źjaŭlajecca hlabalnaj dziaržavaj, jakaja praktyčna nam roŭnaja. Kitaj u hetym planie nie źjaŭlajecca roŭnym ni nam, ni Rasiei. Kitajcy naohuł prytrymlivajucca pazycyi minimalnaha jadziernaha strymlivańnia — navat minimalny ŭdar budzie dastatkovym dla taho, kab pryvieści da pažadanych dla ich palityčnych nastupstvaŭ.
Pry hetym Kitaj — dziaržava, jakaja raście ekanamična, a Rasieja takoj nie źjaŭlajecca. Rasieja — kraina na spadzie, u lepšym vypadku — rehijanalnaja ekanamičnaja dziaržava, i hetaja prablema stanovicca dla rasiejcaŭ usio bolš surjoznaj. I nia vyklučana, što ŭkrainskaja «pryhoda» pryviadzie ŭ vyniku da samych ciažkich hieapalityčnych terytaryjalnych nastupstvaŭ za ŭsiu historyju rasiejskaj imperyi. U cełym raźvićcio išło ŭ stanoŭčy bok — ź niekatorymi adkatami nazad, ale hetyja adkaty nikoli nie byli vyrašalnymi. Krymskaja vajna ŭ 1850-ch hadach była takim adychodam, vajna ź japoncami była adkatam z nastupstvami dla Dalokaha Ŭschodu. Projhryš u 1940-ch moh by stać adkatam — ale Rasieja pieramahła. Adnak mahčymaść stracić Ukrainu moža stać surjoznaj terytaryjalnaj parazaj dla Rasiei. Heta budzie aznačać stratu bolš za 40 miljonaŭ čałaviek. U pryncypie ŭkraincy nie trymali zła suprać Rasiei — ale aneksija Kryma stvaraje pačućcio intensiŭnaj varožaści ŭ dačynieńni da Rasiei».
Bžezinski ličyć, što supiernictva za sferu ŭpłyvu ŭ Centralnaj Azii źjaŭlajecca stratehičnym jak dla Kitaja, tak i dla Rasiei:
«Rasieja ruchajecca ŭ nehatyŭnym kirunku, pakazčyki raźvićcia — niehatyŭnyja. Nasielnictva skaračajecca. Talenty pakidajuć krainu. Kožny paśpiachovy pradstaŭnik siaredniaj klasy sprabuje pieravieści hrošy ŭ inšaje miesca. Niama sumnievu, što heta adbyvajecca i ŭ Kitai, i što miljardery pasprabujuć vyvieźci vialikuju častku svajho kapitału, ale ŭvohule i cełym tam niama ničoha padobnaha na toje, što adbyvajecca ŭ Rasiei».
Bžezinski taksama miarkuje, što hałasavańnie ŭ AAN pa kryzisu va Ŭkrainie było pakazčykam składanaści adnosin Rasiei i Kitaju:
«Kitaj ustrymaŭsia — jon nie padtrymaŭ Rasieju, nie pasprabavaŭ zablakavać rezalucyju, a heta aznačaje, što Rasieja nie zajmaje hałoŭnuju pazycyju ŭ pryjarytetach Kitaja — jon bolš ličycca z ZŠA».
U budučyni, padsumavaŭ palitolah, kali Rasieja vyrašyć varahavać z ZŠA, Kitaj joj budzie nieabchodny — ale tady joj daviadziecca admovicca ad upłyvu na Dalokim Uschodzie i stać pa sutnaści vasałam Kitaja.