Poŭny tekst pramovy Łukašenki, skazanaj pa-biełarusku
Častku vystupu siońnia, 1 lipienia, z nahody Dnia Niezaležnaści Łukašenka zrabiŭ pa-biełarusku. Pres-słužba pryvodzić jaje, i ŭsiu pradmovu całkam.
president.gov.by
Uvažajemyje druźja!
Darahija suajčynniki!
Pavažanyja zamiežnyja hosci!
Siemdziesiat hadoŭ nazad, u lipieni tysiača dzieviaćsot sorak čaćviortaha hoda ź biełaruskaha Doma Urada byŭ zrynuty hałoŭny nacyscki simvał — złaviesnaja čornaja svastyka.
Hetyja niekalki vieličnych imhnieńniaŭ adlustravała kinachronika. I z toj pary znakamity kadr z tolki što vyzvalenaha Minska staŭ adnym ź jarkich simvałaŭ krachu nacyzmu.
U toj daloki dzień stalica našaj Radzimy stała volnaj. I hłyboka simvalična, što mienavita treciaha lipienia źjaŭlajecca hałoŭnym dziaržaŭnym śviatam — Dniom Niezaležnasci Respubliki Biełaruś.
Pryniaŭšy na refierendumie takoje rašeńnie, biełaruski narod adnaviŭ suviaź časoŭ. Usia naša nacyja schiliłasia ŭ pakłonie ŭdziačnasci pierad vieličnym podzviham hierojaŭ, jakija vyzvalili rodnuju ziamlu.
Farmalna hitleraŭcy akupiravali terytoryju Biełarusi. Ale pastavić biełarusaŭ na kaleni jany nie zmahli.
Supraciŭleńnie stała sapraŭdy ŭsienarodnym. Piać tysiač partyzanskich atradaŭ, paŭtara miljona frantavikoŭ–biełarusaŭ zmahalisia z voraham.
U vohniščy vajny zhareła žyćcio kožnaha treciaha našaha suajčynnika.
Byli razburany bolš za dźvieście haradoŭ. Zniščany amal dziesiać tysiač viosak i pasiołkaŭ. Sotni z ich spaleny razam ź ludźmi.
Akupanty ŭstroili na biełaruskaj ziamli strašny kanviejer śmierci, stvaryŭšy dźvieście šeśćdziasiat kancentracyjnych łahieraŭ i sto dziesiać hieta.
Zabyvać pra heta nielha!
Pamiać — heta tryvožny zvon Historyi.
Jon papiaredžvaje suśviet, što lubaja vajna — heta varjactva.
Jon papiaredžvaje, što ni adna meta nie varta čałaviečaha žyćcia.
Jon papiaredžvaje, što luboha ahresara rana ci pozna spascihnie haniebny krach.
Siońnia my addajom daninu pašany ŭsim zahinuŭšym — hierojam–vyzvalicielam i biazvinnym achviaram toj kryvavaj bojni. My pamiatajem i hanarymsia podzviham pakaleńnia Pieramožcaŭ.
I my abiacajem, što Našu Pieramohu my nikomu nie addadzim!
Baraćba z fašyzmam vykavała lepšyja rysy nacyjanalnaha charaktaru — patryjatyzm, svabodalubstva i stojkaść. Toje, što nam zaŭsiody dapamahała pieraadolvać lubyja ciažkasci.
Vajna pakinuła hłyboki śled u hienietyčnaj pamiaci biełaruskaj nacyi. Ź nievierahodnaj siłaj upłaviła ŭ dušu kožnaha z nas niepryniaćcie hvałtu. Tamu my, jak nichto inšy ŭ śviecie, cenim mahčymaść žyć biez strachu i hadavać našych dziaciej.
Naša viernaść pamiaci ab toj vialikaj vajnie — heta nie prosta danina savieckamu minułamu. Mienavita tam, u ahni narodnaha supraciŭleńnia pa–sapraŭdnamu ŭmacavałasia toje pačućcio adzinstva, jakoje i stvaraje nacyju.
Narodny paet Biełarusi Pimien Pančanka skazaŭ pra svaju vajnu:
«Nas adnym snaradam zabivała,
Ruskaja žančyna bintavała
U sanbacie nas adnym bintom…
Z toj pary radni u nas bahata
Kreŭnaj, partyzanskaj, frantavoj».
A ja dadaŭ by da słoŭ paeta i takoje ŭdakładnieńnie. Biełaruskuju svabodu i niezaležnaść siońniašniaha dnia adstojvali biełarus i ruski, ukrainiec i hruzin, azierbajdžaniec i armianin… Usie ŭ partyzanskim i frantavym strai byli ŭ zhodie ŭ baraćbie z fašyzmam, žyli z razumieńniem i asensavańniem svajoj jednasci. Hetamu spryjała adviečnaja ludskaść naroda Biełarusi. Niezdarma u nas spradvieku kazali: «Dzie niama zhody, tam niama ładu».
Svoj dabrabyt naš narod zbiraje i razvivaje ŭ ahulnahramadskaj zhodzie, u prychilnasci i pavazie da ŭsiaho śvietu. Vidać, tamu tak i ŭtulna ŭ našaj bahataj na nacyjanalnuju kulturu krainie dziaržaŭnym movam, na jakich havorać biełarusy. Asnova parazumieńnia z susiedziami i śvietam — u našaj vajennaj historyi.
Hetaje adzinstva vyratavała nas u vajenny pieryjad. Jano dało nam mudraść i moc užo ŭ novy čas pabudavać niezaležnuju Biełaruś. I my pavinny zachoŭvać jaho i pamiatać: kožny, chto zamachvajecca na adzinstva nacyi, — vorah Biełarusi!
…