U Mahilovie ŭviekaviečyli pamiać biełaruskaha adradženca Valancina Jermałoviča FOTA
U Mahilovie adkryli pamiatnuju došku dziejaču biełaruskaha adradžeńnia, veteranu Druhoj usiaśvietnaj vajny, dramaturhu Valancinu Jermałoviču.
Usio svajo žyćcio jon pryśviaciŭ stanaŭleńniu i raźvićciu biełaruskaha teatru. Usie jahonyja pastanoŭki byli biełaruskamoŭnyja. Samadziejnyja teatry, arhanizavanyja rupliŭcam biełaruščyny, stanavilisia narodnymi.
Pry kancy 1980-ch hadoŭ jon staršyniavaŭ u miascovaj filii asacyjacyi «Martyraloh Biełarusi». Adšukaŭ miesca pachavańnia zakatavanaha klasyka biełaruskaj litaratury Ciški Hartnaha. Kazaŭ pra represavanuju biełaruskuju movu.
Upieršyniu za dziesiacihodździ ŭ Mahilovie ŭviekaviečyli pamiatnaj doškaj imia dziejača biełaruskaha adradžeńnia. Došku ŭstalavali na domie, dzie žyŭ Valancin Jermałovič. Srodki, kab jaje zrabić, źbirali tałakoju. Na ŭračystaść adkryćcia sabrałasia niemałaja hramada ludziej. Pryjšli čynoŭniki, aktyvisty hramadzkich i palityčnych arhanizacyjaŭ, vučni dramaturha i prychilniki jahonaj tvorčaści.
«My addajom daninu pavahi ŭnikalnamu čałavieku, unikalnamu teatralnamu dziejaču, jaki zachaplaŭ svaim talentam, svajoj enerhietykaj», — kazaŭ na ŭračystaści adkryćcia pamiatnaj doški Valancinu Jermałoviču namieśnik staršyni Mahiloŭskaha harvykankamu Andrej Kuncevič.
Vystupaje Andrej Kuncevič — namieśnik staršyni harvykankamu
«Mnie daviałosia asabista viedać Valancina Ivanaviča, jaki naviedvaŭ zaniatki ŭ našym školnym teatralnym hurtku ŭ Białyničach, — pramaŭlaŭ słužboviec. — Adrazu kidałasia ŭ vočy, ź jakoj pavahaj jon staviŭsia da nas, zvyčajnych školnikaŭ. Jaho ščyraja ŭśmieška, pozirk ź lohkaj chitrynkaj i biezdakornaja biełaruskaja mova nazaŭsiody zastanucca ŭ majoj pamiaci».
Pra hramadzkuju dziejnaść Valancina Jermałoviča zhadaŭ u svajoj pramovie jahony paplečnik Michaś Bułavacki. Jon taksama byŭ siabram «Martyralohu Biełarusi». Pavodle jaho, Jermałovič u dalokija 80-ja hady kazaŭ pra toje, što potym stała vyznačalnym u dziejnaści arhanizacyjaŭ adradženskaha kštałtu.
Michaś Bułavacki: «Jermałovič kazaŭ pra represavanuju biełaruskuju movu»
«Tady svajoj postaćciu jon hatovy byŭ prykryvać pakul što naiŭnych, niedaśviedčanych zmaharoŭ za pravy i pamiać represavanych ludziej. Na ŭstanoŭčaj kanferencyi filii krychu skazaŭ pra ludziej represavanych, a potym doŭha kazaŭ pra represavanuju movu. Ja tady jaho nie razumieŭ. U hetym jon byŭ bolš dalnabačny, čym ja», — zhadvaje Michaś Bułavacki.
«U pieršy hod byli adšukanyja miescy, dzie rasstrelvali ludziej. Tam ciapier Kryž. Znojdziena było pachavańnie Ciški Hartnaha. Tam ciapier pamiatny znak. Jaho baćka byŭ represavany, i jon duža vostra adčuvaŭ bol ludziej, jakija prajšli praz represii».
Ustalavańnie pamiatnaj doški Valancinu Jermałoviču, jak zaznačyŭ mahiloŭski historyk Ihar Puškin, — prykład hramadzkaj salidarnaści. Hrošy achviaravali piaćsot asobaŭ. Vystupoŭca nahadaŭ, što 2015 hod prachodzić pad znakam Valancina Jermałoviča. Sioleta jaho dzievianostahodździe.
Mahiloŭski historyk Ihar Puškin kaža pra salidarnyja dziejańni ŭ spravie ŭstalavańnia pamiatnaj doški Valancinu Jermałoviču
«Valancin Jermałovič — lehienda kultury našaha kraju. Ustalavańnie pamiatnaj doški ŭ jaho honar — heta ŭzor uzajemadziejańnia hramadzianskaj supolnaści. Prykład stanoŭčaha ŭzajemadziejańnia ŭłady i hramadzkaści. Supolnymi dziejańniami my pravieryli siabie na salidarnaść», — kazaŭ Ihar Puškin.
Na pamiatnaj došcy, zroblenaj u bieł-čyrvona-biełych kolerach, ścipły nadpis: «U hetym domie žyŭ zasłužany rabotnik kultury BSSR, aktor, režyser Valancin Jermałovič».
Na ŭračystaści adkryćcia pamiatnaj doški Valancinu Jermałoviču
Valancin Jermałovič — brat biełaruskaha historyka Mikoły Jermałoviča. Naradziŭsia 17 sakavika 1925 hodu. Vajavaŭ. Čatyry razy byŭ paranieny. U 1944 hodzie rodnyja atrymali «pacharonku» na jaho. Pracavaŭ režyseram šmat jakich teatralnych kalektyvaŭ. Zasłužany pracaŭnik kultury Biełarusi. Pamior 22 śniežnia 2004 hodu. Pachavany ŭ Mahilovie.