Čempijonka śvietu pa volnaj baraćbie Vasilisa Marzaluk: U biełarusaŭ krytyčna nizki hradus nacyjanalizmu
Lidarka žanočaj zbornaj pa volnaj baraćbie, šmatrazovaja pryzerka čempijanataŭ śvietu i Eŭropy, čempijonka pieršych Eŭrapiejskich hulniaŭ Vasilisa Marzaluk raspaviadaje pra sport, žyćcio i pryncypy.
Pa vynikach letašniaha ŭsiaśvietnaha pieršynstva, jakoje prachodziła ŭ amerykanskim Łas-Vehasie, 28-hadovaja Vasilisa Marzaluk nia tolki zaniała treciaje miesca (katehoryja da 75 kh), ale i zavajavała alimpijskuju licenziju na Hulni-2016. Svaje ambicyi jana paćvierdziła na sioletnich kantynentalnych spabornictvach u Ryzie, adkul taksama viarnułasia z bronzavaj uznaharodaj. Ci lahčej žyć z asensavańniem vykananaj prahramy-minimum — zdabytym propuskam na hałoŭnyja starty čatyrochhodździa?
«Było krychu lahčej, mabyć, niekalki tych miesiacaŭ, jakija minuli paśla čempijanatu śvietu. A ciapier užo jakoje lahčej? Treba znoŭ rychtavacca. Tym bolš, uźnikli niekatoryja pracoŭnyja składanaści, adbyłasia zamiena treneraŭ, treba budzie ŭsio vyrašać pa chodu. Ciapier voś zbory va Ŭkrainie — i ŭsio, užo niama času bavicca, lohkaść ad vykananaj zadačy pastupova adychodzić. Bo kali chočaš być alimpijskaj čempijonkaj i viedaješ, što ŭ ciabie jašče šmat pamyłak, lahčej ad razumieńnia taho, što maješ licenziju, nie stanovicca. Čatyry bližejšyja miesiacy budzie vielmi intensiŭnaja padrychtoŭka. Dyj nia tolki fizyčna — emacyjna, dumaju, taksama budzie składana, mazhi daviadziecca dobra napružyć. Pa vialikim rachunku, ja hatovaja. Nakolki spraŭlusia — nia viedaju, ale z ulikam taho, što rychtujusia da ŭsiaho, dumaju, budzie lahčej. Prynamsi, ujaŭlaju, što mianie čakaje».
Pra Ryjo-2016: Hatovaja da ŭsiaho, aproč jak zachvareć na virus Zika
U žanočaj baraćbie Vasilisa Marzaluk pakul adzinaja pradstaŭnica Biełarusi, jakaja adabrałasia ŭ Ryjo-de-Žanejra. Kali ŭličyć, što da Alimpijskich hulniaŭ času ŭ abrez, biełaruskaja prysutnaść u hetym vidzie adzinaborstvaŭ moža akazacca niešmatlikaj:
«Jana niešmatlikaja ŭžo tamu, što ŭ nas usiaho šeść alimpijskich katehoryjaŭ u žančyn i stolki ž u mužčyn. Tamu pa-lubomu pra šmatlikaść havaryć nie vypadaje. Supiernictva ŭ baraćbie žorstkaje, kolki ŭ vyniku ŭdasca ŭziać licenzijaŭ — prahnazavać składana. Ź inšaha boku, ja razumieju, što mahu być alimpijskaj čempijonkaj, tamu nie ŭsprymaju heta jak zadaču z šerahu nievyrašalnych. Usio realna, kali padyści ŭ pravilnaj formie. I kali zapytvajuć, chto tvoj asnoŭny «vorah», adkazvaju — ja sama. Hałoŭnaje — spravicca z saboj. Choć supiernicy, viadoma, surjoznyja: amerykanka mocnaja, kitajanka dobraja, estonka ŭ formie, turčanka na čempijanacie Eŭropy klasna siabie pakazała. Alimpijskija hulni — absalutna inšyja spabornictvy, vializny element niepradkazalnaści. Plus žančyny sami pa sabie dziŭnyja stvareńni, całkam zaležnyja ad emacyjnaha stanu. Baraćba nie vyklučeńnie: byccam zaviedama macniejšy, a papaŭsia na łapatki — i ŭsio. Spracoŭvaje faktar niečakanaści. Tyja ž amerykanki vystrelvajuć pad Alimpijadu, raz na čatyry hady, a potym nijakaha vyniku i nie pakazvajuć».
Aproč fizyčnaj hatovaści, udzielnikam Alimpijady-2016 daviadziecca brać u raźlik i hlabalnuju prablemu inšaha paradku. Asobnyja rehijony Łacinskaj Ameryki apanavaŭ virus Zika, jaki raspaŭsiudžvajuć maskity. Brazylija — jakraz u šerahu prablemnych krainaŭ. Admysłoŭcy pałochajuć nastupstvami najpierš žančyn, jakija planujuć mieć patomstva. Niejki čas tamu kiraŭnictva alimpijskaj zbornaj ZŠA navat zajaviła, što nia budzie prymušać da pajezdki ŭ Ryjo atletaŭ, jakija nie zachočuć lišnie ryzykavać. Vasilisa kaža, što trenirujecca ŭ štatnym režymie i na dumki pra Zika času nie zastajecca:
«Pierad pajezdkaj my pavinny zrabić pryščepki. Inšaja sprava, ci heta dapamahaje, nia viedaju.. Nu, a kab amerykancy nie pajechali — śmiešna. I naŭrad ci zadača «usypić pilnaść»: chto jedzie na Alimpijadu, rassłablacca nia budzie, niemahčyma navat ujavić. Asabista ja nia nadta pierajmajusia. Tak, nie pryzvyčaiłasia padstrojvacca pad abstaviny, bolš padabajecca ŭsio kantralavać, kab abstaviny pracavali na mianie. Tym nia mieniej usio razumieju i navat raiłasia z psycholaham: časam treba padładžvacca pad źniešnija faktary (zrešty, niekatoryja heta robiać nia časam, a zaŭsiody). Kali raptam niešta zdarycca — značyć, tak tamu i być. Viadoma, kryŭdna, bo ja nie liču, što sport apraŭdvaje takija straty — jak razumieju, niebiaśpieka ŭ tym, što žančyny naradžajuć chvorych dziaciej. Ščyra kažu: sport tych achviaraŭ nia varty, jość druhoje žyćcio, i na sporcie jano spyniacca nie pavinna. Ale kali tak zdarycca, ničoha nie papišaš, choć čatyry apošnija hady pakładzienyja na vynik. Ja da ŭsiaho hatovaja — aproč taho, kab zachvareć na virus Zika. Praŭda, takoje adčuvańnie, što šmat tam čaho nadumana».
Pra dopinh: Kali ŭžyvaješ, budź hatovy pastavić na kon karjeru
Tym časam pad pytańniem udzieł u Alimpijskich hulniach zbornaj Rasiei. Praŭda, ź inšaj pryčyny: rasiejskaja lohkaatletyčnaja federacyja na niapeŭny čas adchilenaja ad mižnarodnych spabornictvaŭ z-za faktaŭ masavaha ŭžyvańnia dopinhu. Spartovyja čynoŭniki sprabujuć apraŭdacca tym, što suprać Rasiei raspačata kampanija biespadstaŭnaj dyskredytacyi, adnak fakty śviedčać pra inšaje: vybudavanaja cełaja systema, jakaja zabiaśpiečvaje i pakryvaje ŭžyvańnie stymulataraŭ.
Vasilisa Marzaluk taksama maje sumny dośvied dyskvalifikacyi za złoŭžyvańnie zabaronienymi rečyvami. 10 hadoŭ tamu, nieŭzabavie paśla tryjumfalnaj pieramohi na junijorskim čempijanacie śvietu, analiz pakazaŭ najaŭnaść u jaje arhaniźmie furasemidu — preparatu z «čornaha śpisu». Jak vynik — 2-hadovaje adchileńnie ad usich spabornictvaŭ. I kali spartoŭcy, złoŭlenyja na dopinhu, žalacca, što nievinavatyja i biezabaronnyja pierad abstavinami, Vasilisa takim ślazam nia vieryć:
«Skažu pra siabie: ja nie liču, što sutyknułasia ź niejkaj nieabaronienaściu. Ja heta zrabiła i za heta atrymała. Tak, byvaje, što ciabie chočuć padmanuć ci niejak vykarystać. Ale heta taksama etap staleńnia: čym starejšy stanoviśsia, tym lepš usio razumieješ. Kali ty adkazny, surjozny spartoviec i štości prymaješ, to musiš viedać: za heta možaš być pakarany. Vialikaja ŭdača, kali nidzie na papaŭsia, ale žyćcio spraviadlivaje, usio rasstavić na svaje miescy. Kali raptam nie prymaŭ i papaŭsia (što ŭvohule padajecca małavierahodnym, chiba adzinkavyja vypadki) — navat nia viedaju, što treba źjeści, kab trapić pad padazreńnie vypadkova. Tak, ciapier šmat čaho vyroščvajuć na chimii. Naprykład, ja była ŭ Indyi, i mianie papiaredzili: budź akuratniejšaj, šmat miasa nia jež, jano na peptydach. A heta taksama dopinh. Nu, ja jaho i nia jeła, niejak pražyła. Kali tak razvažać, kožny z nas nie abaronieny. Absalutna luby čałaviek moža skazać: jechaŭ u transparcie, niechta dakranuŭsia, ranka da ranki — usio, zachvareŭ na ŚNID. Razumiejecie, da jakoha absurdu možna dahavarycca?».
Vasilisa kaža, što taja dyskvalifikacyja stała dla jaje dobrym urokam na ŭsio žyćcio, choć tady i padavałasia, što ničoha strašnaha nie adbyvajecca — užyvała tolki dziela taho, kab sahnać vahu:
«Tak, vinavataja sama. Małaja była, nia słuchałasia trenera, nadumała, što treba zhaniać vahu. Karaciej, metadam prob i pamyłak — da staleńnia. Nie paraiłasia ni z kim, voś i papłaciłasia. Furasemid — heta mačahonny srodak, ź jaho dapamohaj chacieła skinuć lišnija kilahramy. Sam pa sabie heta nia dopinh, ale tak zvany chavajučy ahient — ličycca, što pry jaho dapamozie dopinh vyvodzicca. I apryjory jaho najaŭnaść była ŭspryniataja jak złoŭžyvańnie. Tym bolš, u mianie adrazu nie chapiła śmiełaści va ŭsim pryznacca, bo razumieńnie taho, što ničoha schavać niemahčyma, prychodzić užo potym. Narešcie stała vidavočna: hłupstva zrabiła — značyć, treba adkazvać. Heta prynamsi sumlenna navat pierad saboj. Ja tak liču. Bo jak tolki źmiryłasia z sytuacyjaj, inšym raskazała, stała spakojna na dušy. A inšaha vyjścia paprostu nie isnuje».
Pra žyćcio na paŭzie: Klubnyja tusoŭki — dla tych, u kaho ŭnutry pusta
Surazmoŭnica pierakananaja: ułasnyja pamyłki treba z hodnaściu pryznavać, a nie sprabavać pierakłaści adkaznaść na kaho zaŭhodna — trenera, supiernikaŭ ci «ŭsiaśvietnuju zakulisu»:
«Treba być ščyrym pierad saboj i inšymi: kali ŭziaŭ na siabie takuju adkaznaść, budź hatovy za jaje paciarpieć. Heta vielmi surjoznaja sprava. Ja viedaju, što ŭ maim vidzie sportu dakładna možna abyścisia biaz dopinhu, tamu ja čystaja. Jak astatnija? Nie mahu nikoha ni asudžać, ni havaryć niešta ŭ ich abaronu. Prosta kali ty heta rabiŭ, treba być hatovym, što ciabie vyličać. I pierš čym pajści na taki krok, varta dobra padumać: ci hatovy ty potym sudzicca, dakazvać svaju pravatu, abaraniać siabie niejkimi sposabami, tracić hrošy, zdaroŭje, nervy? Abo znojdzieš siły sumlenna pryznacca? U asnoŭnaj masie takija abvinavačańni što va ŭsiaśvietnym sporcie, što ŭ biełaruskim majuć pad saboj padstavy. Apraŭdanyja žorstkija terminy dyskvalifikacyi ci nie — sprava inšaja, ale padstavy dla hetaha jość. Dapuścim, zafiksavali padvyšany ŭzrovień testasteronu, znajšli anabolik. Jak jon moh trapić u arhanizm? Vypadkova ź ježaj? Nu, heta takaja redkaść — jak, adkul? My što, u kaviarni možam z vami źjeści anaboliki? Heta padajecca prosta śmiešnym. Nie daj boh, kaniečnie, byvaje, što niedzie i padsypluć, ale heta niejkija vyklučnyja vypadki».
Vasilisa Marzaluk nie chavaje: dva hady biaz sportu stalisia surovym vyprabavańniem. Pry hetym uściešanaja, što nie zastałasia sa svajoj prablemaj sam-nasam, adčuvała plačo treneraŭ i siabroŭ. Tamu dosyć lohka viarnułasia ŭ kalektyŭ, kali termin pakarańnia zaviaršyŭsia:
«Oj, tak, usio vielmi rezka źmianiłasia. Spačatku było navat prykolna, pasprabavała roznaje inšaje žyćcio, jakoje išło mima — siabry, kluby, dyskateki. Ale chutka zrazumieła: pa-pieršaje, heta dakładna nie majo. Padałosia, što ŭ ludziej, jakija pastajanna tusujucca ŭ klubach, unutry takaja pusteča, što jany paprostu nia viedajuć, čym jaje zapoŭnić. Pa-druhoje, ja čałaviek aktyŭny, mnie treba ŭvieś čas ruchacca, sport dla mianie —nieabchodnaść dla dobraha samaadčuvańnia, mahčymaść vykidu enerhii. Pa-treciaje, ja prosta pačała zajzdrościć dziaŭčatam, što jany majuć mahčymaść udzielničać u spabornictvach, vystupać, vyjhravać… Mnie paščaściła, što nia kinuli trenery, była sponsarskaja padtrymka ad vučniaŭ majho pieršaha nastaŭnika. Dziakujučy najpierš im ja i zastałasia ŭ sporcie. Napeŭna, bolš ciažka było maralna. Ale kali ja zrazumieła, što znoŭ budu ŭ kamandzie, asabista dla mianie ciažej było viarnucca hodna, čym pieražyć samu dyskvalifikacyju. Mnie mocna dapamahli tym, što ŭ hety składany peryjad ščyra padtrymali».
Pra moŭny kasiak: Zamiežniki nia vierać, što biełaruskaja mova isnuje
Zrešty, paŭza pajšła na karyść — źjaviłasia mahčymaść zahłybicca ŭ viečnuju temu «biełaruskaj admietnaści». Prynaležnaść da Biełarusi padčas mižnarodnych spabornictvaŭ abmiažoŭvajecca krainavaj abrevijaturaj na formie, ale dalej hetaha nie siahaje. Čamu biełarusy takija słabyja ŭ pracesie ŭłasnaj samaidentyfikacyi? Čamu, navat viedajučy rodnuju movu, saromiejucca na joj havaryć? Vasilisa kaža, što prapanavała siabroŭkam pa kamandzie ŭłasny recept pastupovaj biełarusizacyi, ale pakul biasplonna:
«Sapraŭdy soramna za takija momanty. Časam cikaviacca: a vy ŭvohule pa-biełarusku razmaŭlajecie? Prykładam, niaruskamoŭnyja zapytvajuć rasiejek, jak jany razumiejuć biełarusak — maŭlaŭ, roznyja nacyi, roznyja movy. Tyja adkazvajuć: dy biełarusy pa-rasiejsku havorać. Dyk jak heta, niama svajoj movy? Voś takaja «identyfikacyja». Ci heta niamodna, ci niepatrebna? Pry tym, jak padajecca, maje adnahodki z zadavalnieńniem kantaktavali b pa-biełarusku, a voś užo maładziejšym, narodžanym na pačatku 1990-ch, jakija raśli pad rusyfikacyjaj, čamuści ŭžo soramna. Nie mahu skazać, chto im hety soram pryščapiŭ, ale miarkuju navat pa svaich znajomych, pa svaim bracie. U kamandzie kažu dziaŭčatam: davajcie rabić biełaruskija śniadanki, budziem razmaŭlać pa-biełarusku. — Dy my drenna viedajem, nia chočam «pazorycca». To bok napružvaje sam pierachodny momant, kab nie była trasianka, kali rasiejskaja źmiešvajecca ź biełaruskaj. Treba prynamsi pasprabavać, huhł-pierakładčyk u skrajnim vypadku padklučym. A kali nie rabić ničoha, to ničoha i nia budzie. Ja i sama niekatoryja słovy ŭžo zabyvajusia…».
Vasilisa pryhadvaje, što jaje dziacinstva prypała na peryjad aktyŭnaj biełarusizacyi i prynamsi da 6-j klasy jana vučyłasia pa-biełarusku — spačatku ŭ Dziaržynsku, a potym i ŭ Miensku. Ale potym moŭnaja palityka rezka paviarnuła ŭ bok tatalnaj rusyfikacyi:
«Da 6-j klasy ja vučyłasia pa-biełarusku, usie pradmiety vykładalisia na movie. I navat kali pierajechała ŭ Miensk, jašče tut zachapiła biełaruskamoŭnaje navučańnie. Ale na tym usio i skončyłasia. Mnie vielmi padabałasia biełaruskaja mova, sam praces. Kaniečnie, niemałavažna, kab heta išło nia tolki ad škoły, ad baćkoŭ, ale i ad hramadztva. Na žal, u biełarusaŭ niama adčuvańnia svajackaści, etničnaj poviazi, jak u inšych narodaŭ. Brakuje salidarnaści, kab biełarus za biełarusa, kab mieła značeńnie ziamlactva. Adpaviedna, niama i ŭzajemarazumieńnia. Lubaja nacyja farmujecca na ŭzroŭni siamji, a ŭ nas užo ad hetaj prystupki ničoha dzieciam nie pryščaplajuć. Dyk čaho čakać? Kali jašče nie było sacyjalnych sietak, hadžetaŭ, a ja była za miažoj, prychodziła esemeska z udakładnieńniem pa-biełarusku «tata». To bok jašče było, kali my mahli pahavaryć na movie. Paśla naradžeńnia ŭ 1992-m małodšaha brata pastupova adbyłasia sacyjalizacyja pad novyja ŭmovy, i havaryć pa-biełarusku stała jak byccam niamodna. Choć u śviecie trend jakraz advarotny — da karanioŭ. Nam nie chapaje nacyjanalizmu. U vialikaj kolkaści heta i nia vielmi dobra, ale ŭ nas heta adsutničaje ŭ pryncypie. Niama honaru za toje, kab być biełarusam. Choć ja, naprykład, navat mahła b chadzić u biełaruskich strojach, mnie heta vielmi padabajecca».
Pra nacyjanalizm: kansalidacyja ŭkraincaŭ i abyjakavaść biełarusaŭ
Vasilisa Marzaluk kaža, što nadzvyčaj mocna na jaje paŭździejničali padziei va Ŭkrainie — mienavita jak prykład kansalidacyi ŭkraincaŭ. Što moža stać šturškom da takoha ž jadnańnia biełarusaŭ — zastajecca zahadkaj:
«Ja nikoli nie curałasia biełaruskaści, ale nie zahłyblałasia ŭ sytuacyju da taho momantu, pakul nia tak daŭno nie raspačałasia ŭsia hetaja nieraźbiarycha va Ŭkrainie. I viedajecie, ukraincy mianie prosta ŭrazili. U ich jakraz jość stryžań: ja ŭkrainiec, ja hetym hanarusia! Ja tady pahladzieła i zadałasia pytańniem: a čym my, ułasna kažučy, ad ich adroźnivajemsia? Jość takaja nacyja — biełarusy, ale nichto pra nas nia viedaje, nikomu my nie cikavyja. Ukraincy vyjšli ŭ vyšyvankach — i ŭsie razumiejuć, što heta ŭkrainskija stroi. A ty, biełarus, kudyści pryjdzieš z našaj vyšyvankaj, i ciabie adrazu zapytvajuć: a navošta ty nadzieŭ ukrainskuju kašulu ci majku? Tak, my słavianie, u niečym padobnyja elementy ŭzoraŭ, arnamentaŭ, ale ž tolki dla niedaśviedčanaha voka. Nasamreč jany roznyja. Karaciej kažučy, hetym nacyjanalizmam u peŭnaj stupieni ja zaraziłasia ad ukraincaŭ, bo ŭ mianie šmat va Ŭkrainie siabroŭ, znajomych. I dla siabie zrabiła vysnovu: nam da ich jašče raści i raści. Jany mianie i sami padbuchtorvajuć: dy ty nia viedaješ svaju historyju, u vas uvohule chto-niebudź minułym cikavicca? Jak nia soramna nia viedać svajho minułaha? Karaciej, zdorava ŭskałychnuli…».
Pradstaŭnicy adpačatku mužčynskich vidaŭ sportu — baraćba, boks, štanha — nia vielmi lubiać, kali ich sprabujuć začapić, što, maŭlaŭ, zajmajucca nie svajoj spravaj. Miž tym, na pierakanańnie Vasilisy Marzaluk, emansypacyi ŭ sporcie spryjaje samo sučasnaje hramadztva — choć pry hetym jana i ličyć, što nie zusim karektna stavić u adzin šerah barčych dy štanhistak:
«Pa-pieršaje, boks, jak i baraćba, adnosicca da adzinaborstvaŭ. Pa-druhoje, sa štanhaj składana paraŭnoŭvać, zusim inšaja specyfika. Adnosna taho, što nie žanočaja sprava… Dy, napeŭna, pahadžusia — nie zusim žanočaja. Ale pahladzicie, ciapier taki čas: emansypacyja, feministki. Tamu dla takich dyscyplinaŭ usio składajecca vielmi ŭdała. Asabista mnie padajecca, što ŭsio heta svoječasova, usio sučasna. Viadoma, pryjemniej hladzieć na dziaŭčynu, jakaja zajmajecca tancami ci mastackaj himnastykaj, čym na štanhistku. Ale čamu nie zajmacca štanhaj, kali ty nie chudy, nie minijaturny, u ciabie niama padstavaŭ da hnutkaści? Kožny sam vybiraje svoj šlach, ciapier čas taki. Što tyčycca baraćby, to ja ŭvohule nie liču, što tam žančyna nie žanockaja. U nas šmat pryhožych dziaŭčat: dyvan — adna sprava, žyćcio — zusim inšaja. Usie nosiać sukienki, chodziać u cyrulniu. Viadoma, jość bolš mužapadobnyja, jość bolš žanockija, ale heta ŭ lubym vidzie sportu. U valejbole ci ŭ baskietbole jość dziaŭčaty i mužnyja, i žanockija pa svajoj źniešniaj i ŭnutranaj sutnaści. Tamu ahułam havaryć ciažka. I krychu kryŭdna, kali staviać niejkija štampy».
Razam z tym Vasilisa ŭdakładniaje, što vielmi redka dziaŭčaty metanakiravana iduć u sekcyju baraćby — najčaściej traplajuć tudy vypadkova:
«Ja zajmałasia ŭsim spres — tata ŭsiudy mianie ŭpichvaŭ, sprabavali, šukali svajo. Była i lohkaja atletyka, i hulniavyja vidy, i navat fechtavańnie. A potym pryjšoŭ trener i ŭsio pastaviŭ na svaje miescy. Treba skazać, što vielmi važnuju rolu adyhryvaje kalektyŭ. Dva pieršyja nastaŭniki — Siarhiej Ryhoravič Škradziuk i Vasil Dźmitryjevič Krezo — nadzvyčaj dobryja specyjalisty, dziakujučy im skłaŭsia vydatny kalektyŭ. Hety faktar, vidać, byŭ asnoŭny, čamu ja tam pryžyłasia i zastałasia. Bo ŭžo takoha intaresu — oj, chaču, chaču — ščyra kažučy, nie było. Uvohule, spačatku nie razumieła, što takoje baraćba. Dyj dumaju, balšynia ludziej navat ciapier nie da kanca razumieje, što heta i navošta, nie adčuvajuć uvieś kajf baraćby i jaje pryhažość. Tak što, budu ščyraja, ja pajšła pieradusim tamu, što trenery spadabalisia. U baraćbie čaściakom tak zdarajecca, što zastajucca, bo klasny kalektyŭ. I zusim redka byvaje, što baraćboj chočuć zajmacca metanakiravana. Chutčej, heta niejkija vyklučeńni».
Vasilisa Marzaluk naradziłasia ŭ 1987 hodzie ŭ Łahojsku. Potym siamja žyła ŭ Zasłaŭi, Dziaržynsku, Miensku. U stalicy pačała zajmacca volnaj baraćboj. U 2005-m zavajavała bronzavy medal čempijanatu Eŭropy, a ŭ 2006-m paśla pieramohi na junijorskim čempijanacie śvietu atrymała 2-hadovuju dyskvalifikacyju za vykarystańnie zabaronienych preparataŭ. U 2011 hodzie, praź niekatory čas paśla viartańnia na dyvan, stała srebnaj pryzerkaj čempijanatu Eŭropy i bronzavaj pryzerkaj čempijanatu śvietu. U 2012-m zavajavała bronzavuju ŭznaharodu čempijanatu śvietu, u tym ža hodzie na Alimpijskich hulniach u Londanie finišavała piataj. U 2013-m zdabyła jašče adnu bronzu na čempijanacie Eŭropy, a ŭ 2015-m stała čempijonkaj Eŭrapiejskich hulniaŭ. Letaś u vieraśni stała bronzavaj pryzerkaj čempijanatu śvietu ŭ Łas-Vehasie, zavajavaŭšy licenziju dla Biełarusi na Alimpijadu-2016. Sioleta ŭ sakaviku była treciaj na čempijanacie Eŭropy.