Cyrymonija na mahile paŭstancaŭ u Pareččy
U vioscy Parečča na mohiłkach pastavili kryž u honar paŭstancaŭ, jakija ŭ 1831-33 hadach zmahalisia suprać rasiejskaha caryzmu. Jakraz 18 červienia spoŭniłasia 202 hady z dnia naradžeńnia kiraŭnika paŭstanckaha atrada, Michała Vałoviča.
Mikałaj Rakievič, miascovy žychar, pensijanier, były nastaŭnik biełaruskaj movy, apaviadaŭ ab žyćciovym losie Michała Vałoviča. Nahadaŭ prysutnym, što dahetul nieviadoma, dzie znachodzicca jahonaja mahiła.
Isnuje niekalki versijaŭ. Pavodle pieršaj, paśla taho, jak jaho pakarali ŭ Horadni, cieła, byccam, skrali paŭstancy j pieravieźli ŭ Parečča, dzie i pachavali. Pa druhoj versii, jahonaje cieła vykupiła maci j pachavała pobač z unijackaj carkvoj u Pareččy, jakuju zbudavali Vałovičy. Na tym miescy stajaŭ kryž.
Słonimski žurnalist i piśmieńnik, Siarhiej Čyhryn, raspaviadaŭ, što miascovy skulptar Lavon Bohdan planuje pastavić pomnik Michału Vałoviču pamiž pareckimi mohiłkami j byłoj vunijackaj carkvoj, jakuju zbudavali Vałovičy, praŭda, dahetul nia moža atrymać dazvoł ad uładaŭ.
Paśla vystupaŭ pramoŭcaŭ prysutnyja zaśpiavali Mahutny Boža. Kali ŭžo byli zharnutyja bieł-čyrvona-biełyja ściahi j ludzi siadali ŭ mašyny, da miesca padziei padjechali milicyjanty, ale nikoha nie čapali.
Upieršyniu prysutničaŭ staršynia miascovaha sielsavieta, ale ničoha nie pramaŭlaŭ. Usiaho ŭ Parečča źjechalisia bolš za 50 čałaviek sa Słonimu, Zelvy j Horadni.
Nahadaju, što Michał Vałovič byŭ pakarany śmierciu na šybienicy ŭ Horadni 2 žniŭnia 1833 hoda. Jamu spoŭniłasia tolki 26 hadoŭ.