Vialiki hadronny kałajder pracuje
Pryjemna, što ŭ hetym ahulnaeŭrapiejskim navukovym prajekcie ad pačatku ŭdzielničajuć biełaruskija fizyki. Jany raspracoŭvali detektary dla VHK, dva navukoŭcy ź Miensku niepasredna ŭdzielničajuć u hetyja dni ŭ vyprabavańniach aparatu.
U sieradu navukoŭcy z CERN skončyli pracoŭny dzień šampanskim. Zapusk kałajderu prajšoŭ udała. A 10-j ranku pučok pratonaŭ upieršyniu praviali pa ŭsioj daŭžyni 27-kilametrovaha paskaralnika.Adzin za adnym navukoŭcy praviarali kožny z vaśmi sektaraŭ unikalnaha «hadronapravodu» i stavili ptušački nasuprać usich pazycyj. Mahnity fakusavali dy ŭtrymlivajuć pučok jak maje być, kryjahiennyja systemy, raznastajnyja datčyki dy detektary pracavali karektna, da inšych system taksama narakańniaŭ nia ŭźnikła.
Što praŭda,
prychilnikam apakaliptyčnaha scenaru hetaja sierada nie pryniesła spakoju. Sprava ŭ tym, što hadrony zapuskalisia na chutkaści ŭ 30 razoŭ mienšaj za praduhledžanuju, i pratony mižsobku nie sutykalisia, a značycca, i nie mahli ničoha ŭtvaryć — ani čornych dzirak, ani navukovych adkryćciaŭ.Napoŭnicu hadronny kałajder miarkujuć zapuścić u dzień jahonaj aficyjnaj «inaŭhuracyi», 21 kastryčnika.
Vialiki hadronny kałajder možna nazvać navukovym prajektam hodu, navat dziesiacihodździa. Praca nad im pačałasia jašče ŭ 90-ja.
VHK uražvaje svaimi «zvyš-». Zvyšpamier — koła 27 kilametraŭ, zvyšnizkaja temperatura — amal absalutny nul, zvyšhłybinia — 100 metraŭ pad Ženevaj. I zvyšspadziavańni na adkryćci tajamnicaŭ materyi, uzajeminaŭ prastory i času...
Pryjemna, što ŭ hetym ahulnaeŭrapiejskim navukovym prajekcie ad pačatku ŭdzielničajuć biełaruskija fizyki. Jany raspracoŭvali detektary dla VHK, dva navukoŭcy ź Miensku niepasredna ŭdzielničajuć u hetyja dni ŭ vyprabavańniach aparatu.