Etničnaje apiryšča ŭ śviecie simulakraŭ
Napiaredadni Kaladaŭ spaŭniajecca dvaccać hadoŭ dziejnaści Centru etnakasmałohii «Kryŭja». Piša Alaksiej Dziermant.
Napiaredadni Kaladaŭ spaŭniajecca dvaccać hadoŭ dziejnaści Centru etnakasmałohii «Kryŭja». Piša Alaksiej Dziermant.U kancy 1988 hodu adbyłasia pieršaja sustreča fiłosafa Siarhieja Sańka dy mastaka i muzyki Todara Kaškureviča, jakaja pakłała pačatak čynnaści Centru. Užo tady byli sfarmulavanyja jaje asnoŭnyja mety i kirunki: fundamientalnaje vyvučeńnie tradycyjnaj etničnaj relihii i mifałohii, daśledavańnie bałckaj asnovy etnahieniezu biełaruskaha naroda, zachavańnie i adradžeńnie narodnaj muzyki dy inšych uzroŭniaŭ tutejšaha etničnaha Kosmasu.
Na praciahu ŭsiaho času isnavańnia biespasiarednie Centram albo pry aktyŭnym ŭdziele jaho siabroŭ byli arhanizavanyja mižnarodnyja navukovyja kanfierencyi etnakulturnaj tematyki, bałtyjskija dudarskija festy, tradycyjnyja śviatkavańni, ładzilisia admysłovyja sieminary, etnahrafičnyja ekśpiedycyi, vydavalisia časopisy i knihi, miž inšym, encykładpiedyčny słoŭnik «Biełaruskaja mifałohija».
Siarod asnoŭnych dasiahnieńniaŭ Centru možna nazvać stvareńnie admietnaj škoły myśleńnia, jakaja spałučaje navukovuju mietadałohiju, asnoŭnyja dasiahnieńni jeŭrapiejskaha tradycyjanalizmu z aŭtentyčnymi formami fiłasofskaha, mastackaha dyskursu, što vyłučaje jaho siarod sučasnaha biełaruskaha intelektualnaha łandšaftu.
«Kryŭja» stała taksama mietapalityčnym asiarodkam, jaki nie abmiažoŭvajecca adno etnahrafijaj i daŭniaj historyjaj, ale vystupaje z krytykaj panoŭnych ideałohij sučasnaścidy prapanoŭvaje ŭłasnuju viziju kansiervatyŭnaha, tradycyjanalisckaha śvietahladu.
Centr naŭprost spryčyniŭsia da šyrokaha zacikaŭleńnia dudarstvam, asabliva moładździu, vypracoŭki novych padychodaŭ da raźviazańnia prablemy pachodžańnia biełarusaŭ, razumieńnia śpiecyfiki našaj etničnaj kultury i vyznačeńnia jaje miesca na ahulnam indajeŭrapiejskam fonie.
Apošnija niekalki hadoŭ stali svojeasablivym «kryŭskim» reniesansam– u muzyčnym absiahu paŭstaŭ šerah unikalnych źjavaŭ: hurt rytualnaha falkłoru «Essa», biełaruska‑litoŭski etna‑džaz prajekt «Tylos Labanoro», z 2006 h. adbyvajecca mižnarodny fest fołkavaj i nieafołkavaj muzyki «Crivia Aeterna: Archaika i sučasnaść». Jakasna inšuju stupień vydavieckaj dziejnaści paznačyła vydańnie almanachu «Druvis», novy, «litoŭski» numar jakoha nieŭzabavie maje źjavicca.
Ź vieraśnia 2008 h. pačaŭ pracu aficyjny sajt Centru – kryuja.org,jaki adrazu ž pryvabiŭ dosyć vialikuju kolkaść naviednikaŭ z roznych krainaŭ. Na sajcie možna padrabiaźniej paznajomicca z historyjaj i aktualnymi prajektami Centru, publikacyjami jaho siabraŭ i adnadumcaŭ.
Centr etnakasmałohii «Kryŭja» dahetul zastajecca tryvałym apiryščam etničnaj Tradycyi i ŭkarenienaj identyčnaści ŭ sučasnym śviecie postmadernaha chaosu i panavańnia simulakraŭ.