Viktar Małyščyc pra BiełAES: Rana stahnać
abmiarkoŭvajcie!
Astranom i fatohraf Viktar Małyščyc adreahavaŭ na vykazvańni eks-kiraŭnika Litvy Łandśbierhisa nakont Biełarusi.
Čytaju ŭ «Našaj Nivie»: «Łandśbierhis: Niama ŭ śviecie inšaj krainy, jakaja paśla CCCR zrabiła b Litvie takuju hadaść, jak Biełaruś u Astraŭcy».
Łandśbierhis ahučyŭ čarhovy raz ahulnalitoŭskuju dumku, jakuju vielmi lubiać ahučvać i ŭ nas. I kožny raz paśla takich vykazvańniaŭ ja čuju chor spačuvajučych hałasoŭ: tak-tak, biednyja litoŭcy, nie pašancavała našym susiedziam, što pobač ź imi žyvuć takija ciomnyja biełarusy. U ich — cyvilizavanaja Jeŭropa, dzie elektraenierhija tolki zialonaja, dzie ŭsie jeździać na elektramabilach, usie ŭśmichajucca adno adnamu, dzie demakratyja, ščaście i palitkarektnaść.
Fota: Nadzieja Bužan.
A voś u nas — biełarusy-varvary, śmiardziačyja izatopami atamnyja stancyi, chmuryja tvary, dažynki, chakiej i mazaičnaja psichapatyja. Chm, z apošnim, praŭda, ja i sam pahadžusia. I voś hetyja bałotnyja varjaty vyrašyli pabudavać svajho ŭranavaha monstra la samaj litoŭskaj miažy, niedaloka ad Vilni, u čystym i aziornym krai. I ŭsio tolki dla taho, kab zrabić svabodnaj i demakratyčnaj Litvie najvialikšuju hadaść.
Viedajecie, Litva maje racyju, kali kaža takija słovy. Ale i Rasija sa svajho punktu hledžańnia maje racyju, kali zachapiła Krym. I ZŠA maje racyju, kali trasie prabirkaj z «bijałahičnaj zbrojaj» u AAN. I danbasaŭskija bandyty pa svaich paniaćciach majuć racyju, kali pomściać ukraincam za raśpiataha chłopčyka ŭ trusikach. I my, kaniešnie, taksama majem racyju. Nie mienš za astatnich.
Kolki b my ni zachaplalisia marallu i etykaj — na mižnarodnym uzroŭni dziejničajuć zvyčajnyja zakony pryrody: chto dužejšy, sprytniejšy, chitrejšy — toj i vyžyvaje. Heta mohuć zapakoŭvać u pryhožuju demahohiju pra demakratyju, ekałohiju, braterstva narodaŭ, ale pryhožaja abhortka nie admianiaje samoj drapiežnickaj sutnaści. I zachaplacca hetaj demahohijaj — marnaja sprava, bo kali vy ŭ savanie sam-nasam sustrenieciesia ź ilvom, to vam nie dapamoža Kiplinhava «my z taboj adnoj kryvi». Vam dapamoža strelba narmalnaha kalibru.
Tamu dla tych, chto tak spačuvaje biednym bratam-litoŭcam, varta nahadać, što jakraz u ich la samaj biełaruskaj miažy, u sercy azior Brasłaŭščyny na praciahu 26 hadoŭ pracavała samaja sapraŭdnaja atamnaja stancyja, jakaja zabiaśpiečvała da 88 % usioj litoŭskaj elektraenierhii. I kolki vy ni kažycie, što Ihnalinskaja AES prosta zastałasia tam paśla raspadu SSSR, Litva prosta tak začyniać jaje zusim nie chacieła. Reaktary byli madernizavanyja i absalutna biaśpiečnyja, vypracoŭka enierhii zastavałasia vysokarentabielnaj. I začynili jaje tolki pad ciskam Jeŭraźviazu, jaki svaje palityčnyja mety taksama zaharnuŭ u pryhožuju abhortku biaśpieki i ekałahičnaści. I schovišča niebiaśpiečnych jadziernych adkidaŭ la voziera Dryśviaty, darečy, arhanizavała nie Biełaruś, a Litva.
«Savieckaja spadčyna» — skažacie vy? Ale čym tady patłumačyć namiery Litvy pabudavać Visahinskuju AES u tym ža miescy la našaj miažy? Jašče 2—3 hady tamu ja zachodziŭ na sajt hetaj stancyi i čytaŭ pra budučaje serca litoŭskaj enierhietyki. U 2016 hodzie prajekt zamarozili z-za niespryjalnaj situacyi na rynku elektraenierhii. I stvaryła, vidać, hetuju situacyju jakraz Biełaruś, utyrknuŭšy svaju stancyju ŭ tym ža rehijonie. Tamu pišuć ciapier litoŭcy pra «hadaść», bo daviadziecca im abo kuplać našu niepravasłaŭnuju enierhiju, abo jašče daražej zakuplać jaje ŭ jeŭrapiejskich partnioraŭ.
U samoj našaj AES jość i minusy, i plusy. Siarod minusaŭ — «Niaŭžo vam adnaho Čarnobylu mała?», padajučyja reaktary i ŭpeŭnienaść u tym, što kali niešta pojdzie nie tak — nam iznoŭ nie skažuć. Ale siarod plusoŭ — istotny rost mahutnaści našaj enierhasistemy, jaki ŭ pierśpiektyvie abaviazkova spatrebicca, a taksama źmianšeńnie zaležnaści ad rasijskich resursaŭ (paliva zahružajecca na stancyju na niekalki hod, i pry vialikim žadańni kupić jaho možna nie tolki ŭ Rasii). Budavać ci nie budavać — vybar luboha z hetych varyjantaŭ maje peŭny sens.
Tamu kali ja čuju čarhovy jenk z-za litoŭskaj miažy pra našu elektrastancyju, hety stohn hučyć dla mianie hetak ža sama, jak dla litoŭcaŭ hučyć naš płač pa Vilni.