U Połacku znajšli vyjavu skamarocha ažno CHII stahodździa
Pry raskopkach u Połacku znojdziena plinfa CHII stahodździa z vyjavaj muzykanta. Pra heta TUT.BY raspavioŭ Alaksiej Koc, staršy vykładčyk kafiedry historyi i turyzmu Połackaha dziaržaŭnaha ŭniviersiteta.
Vyjava CHII stahodździa, jakuju znajšli ŭ Połacku. Fota z telehram-kanała «Spadčyna»
Alaksiej i jaho kalehi vyvučajuć Spasa-Praabraženskuju carkvu ŭ Połacku:
— My paćvierdzili, što chram atrymaŭ svoj sučasny vyhlad u XVIII—XIX stahodździach padčas pierabudoŭ i razbureńniaŭ. Pieršapačatkova vakoł budynka znachodzilisia halerei. Heta prybudovy, jakija ŭ pieršuju čarhu pryznačalisia dla pachavańniaŭ. My nie vyjavili hetyja pachavańni, ale znajšli miescy, dzie chavali pradstaŭnikoŭ znaci, manachaŭ, mahčyma, kniazioŭ. Ad halerej zachavalisia tolki nižnija častki ścien i padmurki. Naša zadača — raskapać ich i daśledavać, jak jany vyhladali.
Padčas raskopak archieołahi pačali pracavać uzdoŭž paŭnočnaj častki ściany i natknulisia na adzin z kavałkaŭ plinfy (umoŭna kažučy, staražytnaj cehły).
— Plinfa — staražytnaja cehła. Pakul jana syraja i całkam nie vysachła, źjaŭlajecca prydatnym materyjałam, kab na joj možna było niešta namalavać, — tłumačyć Alaksiej Koc. — Naprykład, heta rabili majstry padčas adpačynku. Vidavočna, što ŭ adnaho ź ich byŭ dobry mastacki hust. U volny čas jon namalavaŭ čałavieka na syroj hlinie. Potym jana vysachła. Hetuju vyjavu nie źniščyli, nie zacierli. Jaje pakłali ŭ pieč, i ŭ takim vyhladzie jana trapiła ŭ kładku. Potym, kali jana razburyłasia, my jaje znajšli.
Jak miarkuje archieołah, heta była vyjava čałavieka ŭ poŭny rost. Ale zachavałasia tolki nahrudnaja častka.
— Heta muzyka, skamaroch. U jaho dosyć cikavaja šapačka. Pad levaj rukoj jon trymaje strunny muzyčny instrumient. Jaki mienavita — treba rabić analiz. Bačny kaŭnier, mahčyma, skamarošny. Sama vyjava, tvar pakrytyja kropačkami. Pakul składana skazać, što heta značyć.
Pa słovach Alaksieja, va Uschodniaj Jeŭropie viadomyja padobnyja vyjavy ludziej.
— Jość vyjavy ŭ Noŭharadzie, hrafici ŭ Kijeŭskim Safijskim sabory. Ale dla Połacka takaja vyjava pieršaja.
Jak adznačaje archieołah, u Połacku byli zroblenyja i inšyja cikavyja znachodki.
— Znachodzili plinfu z vyjavaj ptuški. Znachodzili namalavanuju sietačku, kab majstry padčas adpačynku mahli pahulać u nastolnuju hulniu. U 2017 hodzie my znajšli plinfu z vyjavaj čarciaža chrama-pachavalni, jaki znachodzicca pobač z chramam. Heta była ŭnikalnaja znachodka, bo my nie majem anałahaŭ va Uschodniaj Jeŭropie.
Jaki los čakaje znachodku?
— My pracujem jak ekśpiedycyja Połackaha ŭniviersiteta, nam dapamahajuć rasijskija śpiecyjalisty z Ermitaža. Šmat chto turbujecca, kab znachodki nie źvieźli. Mahu zapeŭnić: usio, što my znachodzim, zastajecca ŭ Połacku. Heta nacyjanalnyja kulturnyja kaštoŭnaści.
Zaraz usie znachodki (u tym liku i plinfa) — na apracoŭcy ŭ łabaratoryi Połackaha ŭniviersiteta. U budučyni jaje płanujuć pieradać u adzin ź dziaržaŭnych muziejaŭ.