20 prykładaŭ taho, jak śviet źmianiła vajna va Ukrainie
Brytanskaja hazieta Sunday Times apublikavała analityčny ahlad svajho redaktara pa jeŭrapiejskich pytańniach Pitera Konradzi pad nazvaj «20 prykładaŭ taho, jak vajna va Ukrainie źmianiła naš śviet».
Bachmut, Ukraina. Fota: Libkos / AP
Aŭtar piša, što vajna:
— asłabiła Pucina i Rasiju (aŭtar ličyć, što da 24 lutaha pazicyi Pucina zdavalisia mocnymi, ale katastrafičnaja vajna nie pakinuła jamu nijakich šancaŭ hodna vyjści ź situacyi i padarvała jaho ŭpłyŭ u mnohich śfierach);
— viarnuła da žyćcia strach jadziernaj vajny;
— pryciahnuła ŭvahu da Tajvania (dziejańni Rasii prymusili zadać pytańnie, jakimi mohuć być kroki Kitaja ŭ dačynieńni da miaciežnaha vostrava — ci stała ŭvarvańnie bolš imaviernym, ci, naadvarot, aficyjny Piekin ciapier sto razoŭ padumaje?);
— pryviała da rostu inflacyi i kolkaści zabastovak u Vialikabrytanii (na fonie pavyšeńnia cen na enierhanośbity i ahulnaha padaražeńnia žyćcia);
— prymusiła bolš za 14 młn ukraincaŭ pakinuć svaje damy;
— stvaryła novuju rasijskuju dyjasparu (jak piša hazieta, za apošnija 10 miesiacaŭ z Rasii źjechała bolš ludziej, čym paśla revalucyi 1917 hoda);
— uzmacniła aściarohi, što ŭ Afrycy pačniecca hoład (heta źviazana z błakadaj Rasijaj ekspartu ŭkrainskaha zbožža, jakaja praciahvałasia pieršyja piać miesiacaŭ vajny);
— pryviała da izalacyi rasijskaj ekanomiki (hazieta piša pra zachodnija sankcyi, z-za jakich rasijskaja ekanomika moža sioleta skaracicca na 4,5%);
— zrabiła našmat bolš składanym atrymańnie infarmacyi pra toje, što adbyvajecca ŭ Rasii (z krainy prymusili źjechać mnostva zamiežnych žurnalistaŭ, a niezaležnuju rasijskuju presu prymusili zamaŭčać);
— prymusiła nas bolš dumać pra «zialonyja» technałohii i jadziernuju enierhiju (jak piša aŭtar, heta vynik pavyšeńnia cany enierhanośbitaŭ);
— NATA ŭmacavałasia (hazieta nahadvaje pra adzinstva aljansu pierad abliččam rasijskaj ahresii i pra budučaje ŭstupleńnie ŭ jaho Šviecyi i Finlandyi);
— dała ŭjaŭleńnie pra toje, jakimi buduć vojny budučyni (z adnaho boku, hetaja vajna pakazała važnaść sučasnych technałohij, takich, jak spadarožnikavy internet i drony, z druhoha — apynułasia na dziva staramodnaj ź jaje akopnaj vajnoj i artyleryjskimi duelami);
— pakazała važnaść charyzmatyčnaha lidara (u publikacyi skazana, što prezident Ukrainy Uładzimir Zialenski staŭ adnym ź viadučych suśvietnych lidaraŭ i zdoleŭ zaručycca padtrymkaj inšych dziaržaŭ, a ŭkraincy pieramahajuć u prapahandysckaj vajnie ŭ sacyjalnych sietkach);
— skončyła z vajennym tabu ŭ Hiermanii (aŭtar nahadvaje, što vajna prademanstravała, nakolki važnymi dla ekanamičnaha rostu ŭ Hiermanii byli tannyja enierhanośbity z Rasii, i prymusiła kanclera Ołafa Šolca abviaścić ab radykalnym pavieličeńni hiermanskaha vajennaha biudžetu);
— pryniesła nievierahodnyja vyhady vytvorcam zbroi (na dumku vydańnia, bolš za ŭsio vyjhrali amierykanskija i jeŭrapiejskija vytvorcy, pakolki vajna prademanstravała značnuju pieravahu zachodniaj zbroi pierad vyrablenaj u Rasii);
— umacavała ŭkrainskuju nacyjanalnuju identyčnaść (u samoj Ukrainie staŭleńnie da Rasii kardynalna źmianiłasia, a ŭ śviecie ciapier nichto ŭžo nie zbłytaje hetyja dźvie krainy; Sunday Times, jak i inšyja zachodnija vydańni, ciapier vykarystoŭvaje tolki ŭkrainamoŭnuju tranślitaracyju ŭkrainskich haradoŭ);
— parušyła suviazi Rasii ź inšymi krainami śvietu ŭ halinie sportu, navuki i mastactva;
— stvaryła pahrozu chałodnaj vajny ŭ Arktycy (vydańnie nahadvaje, što vajna pryviała da parušeńnia supracoŭnictva pamiž Rasijaj i jaje susiedziami pa Arktyčnym rehijonie, što maje nastupstvy dla ekałohii rehijona i karennych narodaŭ, jakija tam žyvuć);
— zrabiła avijapadarožžy bolš praciahłymi (heta źviazana z zakryćciom rasijskaj pavietranaj prastory dla zachodnich avijakampanij. Naprykład, da vajny palot z Łondana ŭ Tokia zajmaŭ 12 hadzin, a ciapier — amal 14);
— dała futbolnamu kłubu «Čełsi» novaha ŭładalnika (były ŭładalnik «Čełsi» Raman Abramovič byŭ vymušany pradać kłub u traŭni za 4,25 młrd funtaŭ).