BIEŁ Ł RUS

Novyja apaviadańni pra Lenina: Lenin i chadok

20.08.2010 / 15:13

Klim Klimč-Klimievič

Lenin mocna pacisnuŭ ruku chadaku, hanarovamu hramadzianinu horada Uładzivastok, hłyboka zirnuŭ jamu ŭ vočy i padsunuŭ da jaho kresła.

Lenin mocna pacisnuŭ ruku chadaku, hanarovamu hramadzianinu horada Uładzivastok (dalej — HHHU), hłyboka zirnuŭ jamu ŭ vočy i padsunuŭ da jaho kresła.

— Siadajcie, — Lenin zrabiŭ zaprašalny žest rukoj. — Siadajcie, darahi vy moj, i raskazvajcie. Raskazvajcie, što bačyli, što daviedalisia pra ich krainu.

HHHU paviesiŭ na śpinku kresła avośku, davierchu nabituju rułonami tualetnaj papiery ź jaho partretam, i prysieŭ.

— Tavaryš Lenin, — pačaŭ jon, — nasupierak tamu, što ja pryjechaŭ u vašu krainu z tupoj Łatvii, mianie adrazu ŭrazili vašyja darohi. Jany mianie prosta začaravali. Ja raźbirajusia ŭ darohach. Ja bačyŭ amierykanskija darohi, hetyja tupyja amierykanskija darohi. Vašy darohi značna praściejšyja, asabliva ad haryzontu da haryzontu, niby Lenin nakreśliŭ ich pad liniejku na karcie.

— Tak jano i było! — uskliknuŭ Lenin. — Usimi darohami ŭ ich krainie zajmajusia ja asabista. Heta maja pazicyja jak Lenina ich krainy.

— I ja padumaŭ, — HHHU pakruciŭsia na kreśle, byccam sprabujučy namacać na siadzieńni knopku, — i ja padumaŭ, što naš Lenin niespraviadliva pavodzić siabie ŭ dačynieńni da vašaj krainy. Haziety, telebačańnie ździekujucca ź Lenina vašaj krainy, z taho, što ŭ vašaj krainie ničoha niama, akramia bulby.

— Ja tabie tak skažu, — pakazaŭ Lenin palcam na «Kommiersant», adkryty na piataj staroncy. — Vybačaj mnie takuju nialeninskuju, moža być, ščyraść, ale haziet vašych ja ŭžo daŭno nie čytaju. A z telebačańnia ja hladžu tolki «Pražektarperyschiłtan», i toje nie ŭvieś. A tratuary ichnyja ty bačyŭ?

— Voś, — prypadniaŭ chadok stupniu, na jakoj byŭ tapak. — Mnie było soramna chadzić u maim vuličnym abutku pa vašych chodnikach — nastolki jany čystyja. Ale što samaje dziŭnaje, pakul ja jechaŭ pa vašych darohach, nivodnaha terarystyčnaha akta sa mnoj nie zdaryłasia! Dziŭna, ale nivodnaha! I nivodny małady narkaman nie trapiŭsia mnie pa darozie, nivodny aliharch, nivodny chrosny baćka i pachan!

— U ich krainie z pachanami prosta robiać, — Lenin pakazaŭ na kaburu, što visieła ŭ jaho na pasie. — Niadaŭna tam znoŭ dvum dzieciam vynieśli suvoraje, ale spraviadlivaje pakarańnie. Z kulturaj ich paśpieli aznajomicca?

— Naturalna! — HHHU pakapaŭsia va ŭnutranaj kišeni pinžaka i dastaŭ knihu. — Ja zajšoŭ u vašu biblijateku, jakoj moža pazajzdrościć luby tupy Łondan. Voś, voś taja kniha, jakuju ja šukaŭ u našaj krainie, a znajšoŭ u vašaj. Zirnicie.

— «Čaburaška i preziervatyŭ», — pračytaŭ Lenin. — Nie viedaŭ, što takija cikavyja knihi jość u ich krainie.

— Vaša kraina — dzivosnaja kraina! — HHHU z tryvohaj pahladzieŭ na toje, jak Lenin chavaje knihu ŭ šufladu. — Asabliva mianie ŭraziła vaša sielskaja haspadarka i prystojnyja ludzi — tyja, jakija vyraśli na pryrodzie, a nie ŭ kułuarach ułady i hłamurnych katedžach. Asabista ja ćviorda ŭpeŭnieny, što kali ŭ krainie šmat ziamli, to hałoŭnym kłasam pavinna być sialanstva. A kali sialanstva niama, to rana ci pozna paŭstanie niedachop prystojnych ludziej, bo apora prystojnaści — nie ŭłada i nie banki, a ziamla i pryroda.

— Darahi moj chadok! — Lenin prykłaŭ ruku da haračaha leninskaha serca. — Ja zaŭziaty prychilnik raźvićcia asabistych padsobnych haspadarak. I nie tolki jak Lenin, ale i asabista. U mianie karova jość. Prośka-pieradojka. Dumaŭ spačatku zavieści łyžy, ale potym padumaŭ — navošta mnie druhija łyžy? I zavioŭ karovu, dla dušy. Tamu što ziamla ŭvohule robić čałavieka vysakarodnym, a skacina — tym bolš. Vielmi pravilna chtości zaŭvažyŭ, što skacina vychoŭvaje čałavieka. Heta i pa mnie bačna. Kali dzicia ź dziacinstva krucicca tam, dzie jość skacina, — heta potym zusim inšaje dzicia. Karova ŭ maim žyćci, dy i mnohich žyćciach ich krainy — heta duša siamji. Žyćcio pakazvaje — tam, dzie ź dziacinstva pryciahvajuć da pracy, dohladu skaciny i aharodnictva, tam mienš prablem z pjanstvam i inšymi. U ich turmu na ekskursiju vas užo zvadzili?

— A jak ža! — kašlanuŭ chadok. — Pakazali mnie šmat svabodnych kamier, prapanavali — vybiraj.

— Dziŭnyja dzieci ŭ ich krainie! — zaśmiajaŭsia Lenin takim usim dobra viadomym i ščyrym śmiecham. — Lubiać pracavać, lubiać i pažartavać. Niadaŭna z troch dziaciej tam tak pažartavali, ja try dni rahataŭ. Vy ŭžo mnie prabačcie takuju leninskuju ščyraść, jakaja mnohim nie padabajecca, ale ja, hledziačy vašyja kancerty pa televizary, tak nie rahaču.

— I voś jašče pra što ja chacieŭ u kancy vam skazać, tavaryš Lenin, — HHHU padniaŭsia z kresła, uziaŭ avośku i, jak by raźvitvajučysia ź Leninym i knihaj, zirnuŭ na zakrytuju šufladu. — Mnie vielmi da dušy słova «Lenin». Jakoje dakładnaje słova znajšli ludzi vam u vašaj krainie!

…Lenin padyšoŭ da akna i jašče doŭha-doŭha hladzieŭ uśled chadaku, što adychodziŭ kudyści ŭdalačyń. Lenin byŭ ščaślivy i dumaŭ pra toje, jak usio-taki šmat u vašym śviecie razumnych, sumlennych i adkrytych dziaciej…

Čytajcie taksama:

Kamientary da artykuła