Pieramoha niepaźbiežnaja
Płošča-2010 skončyłasia pradkazalna. Ale jana nie viastuje Łukašenku ničoha dobraha. Piša Aleś Čajčyc.
Niekatoryja miedyi kažuć pra «razhrom apazicyi». Ale kali malavać inšy mahčymy scenar vuličnych pratestaŭ, dyk zachop dziaržaŭnaj ułady abo navat jakohaści budynka CVK ci BT siłami demanstrantaŭ byŭ apryjory nierealny.
Siły byli pa vyznačeńni niaroŭnymi — ź siońniašnim režymam i ŭ siońniašniaj situacyi. Navat kali ŭjavić sabie, što apazicyja ŭziała pad kantrol Dom urada, — što dalej? Abaraniać jaho ad Unutranych vojskaŭ? Jak? Navošta?
Navat kali atrymałasia b dabicca pieramovaŭ z Łukašenkam, heta byŭ by tolki pačatak pracesu ź niavyznačanym i chutčej za ŭsio sumnym kancom. Čaho vartyja damoŭlenaści z sučasnym režymam, daŭno pierakanalisia na svaim dośviedzie i Viarchoŭny Saviet CHIII sklikańnia ŭ 1996 h., i Rasija ŭ pracesie budaŭnictva z Łukašenkam «sajuznaj dziaržavy», i Jeŭrapiejski Źviaz sa svaimi «Uschodnimi partniorstvami».
Zatoje 19 śniežnia, bačačy praces farmavańnia aficyjnych vynikaŭ vybaraŭ, my ŭsie mahli jašče raz pierakanacca, što sensu vyłučać adzinaha demakratyčnaha kandydata sapraŭdy nie było.
Mienavita dziakujučy vyłučeńniu dzieviaci kandydataŭ, a nie adnaho, apazicyja napoŭnicu skarystałasia pradstaŭlenymi ciaham kampanii mahčymaściami ahitacyi. Pa vynikach pieradvybarčaj kampanii majem ciapier ceły šerah novych raskručanych apazicyjnych palitykaŭ nacyjanalnaha maštabu.
Hetaja ŭłada nie moža być pieramožanaja na vybarach i «ŭ łob». Realnaja meta, jakoj treba damahacca, — heta nie padzieńnie režymu, ale jaho pastupovaja transfarmacyja.
Łukašenka i blizkija da jaho analityki tak i raspłyvajucca ŭ abiacańniach: maŭlaŭ, u Biełarusi pabudavali, tak by mović, mocnyja demakratyčnyja instytuty, dzie ekanomika pracuje na karyść nasielnictva, i ciapier zastałosia tolki troški padładzić hetyja instytuty pad zachodnija standarty. Voś i pabačym. Adstupać uładam asabliva niama kudy, nieabchodnaść reformaŭ nikudy nie padziełasia. Demanstracyja pratestnaha patencyjału, apanavanaja apazicyjaj centralnaja płošča, navat kali niama realnaj pahrozy narodnaha paŭstańnia i revalucyi, vielmi dobra spryjaje refarmatarskamu nastroju na čysta emacyjnym uzroŭni.
Demakratyčnaja apazicyja dasiahnuła mety: inscenizacyja demakratyčnych vybaraŭ pravaliłasia, pratest byŭ vykazany, płankaŁukašenku składaniej damaŭlacca ź Jeŭraźviazam na fonie źbitych žurnalistaŭ i palitykaŭ. Zamireńnie z Rasijaj taksama nie varta ličyć nadta tryvałym: Kreml čakaje pieršych prykmietaŭ niepaźbiežnaha nievykanańnia abaviazkaŭ pa damoŭlenaściach z boku Łukašenki, kab abrynucca na jaho z padvojnaj siłaj.Płoščy-2006 była padvyšanaja. Zachad nie pryznaŭ vybaraŭ, a Rasija vykazałasia padkreślena sucha.
My pabačyli, što apazicyja pavinna być, jak sprut: decentralizavanaja, usiudyisnaja, pluralistyčnaja, ale skaardynavanaja pa nievialikaj kolkaści klučavych pazicyjaŭ. Ad žorstka nieprymiralnych da «kanstruktyŭnych», ad biełaruskamoŭnych da rusafiłaŭ, ad levych anarchistaŭ da chadekaŭ, ad žorstkaha Statkieviča da karektnaha Michaleviča.
Takuju apazicyju niemahčyma «raźjadnać», jak niemahčyma raźjadnać vadu. Kožnaja apazicyjnaja struktura pavinna sfakusavać uvahu na asobnaj temie: chto na ekanomicy, chto na biełaruskaj movie, chto na miascovym, skažam, kiravańni. A kali zachodzić zusim daloka ŭ mrojach, dyk lišni pradstaŭnik apazicyi va ŭradzie — heta lepš, čym lišni hanarovy palitviazień.
Takim čynam, varta zachoŭvać aptymizm što da budučyni. Miłošavič syšoŭ, Franka i Sałazar pamiorli, a Čaŭšesku skončyŭ jašče horš. Ad zakonamiernaściaŭ historyi nikomu nie dadziena źbiehčy. Naša pieramoha niepaźbiežnaja.