Zadača ES u Biełarusi: praduchilić kubinski scenar
Piša Vital Silicki.
19 śniežnia 2010 hoda Alaksandr Łukašenka śviadoma zaviaršyŭ praces palityčnaj libieralizacyi ŭ Biełarusi. Što b ni stała pryčynaj takoha ŭčynku, fakt zastajecca faktam: za paru hadzinaŭ Biełaruś pierajšła ad troški libieralizavanaj aŭtakratyi da absalutnaj dyktatury.
Heta nie abiasceńvaje jeŭrapiejskuju stratehiju dyjałohu, skiravanuju na stvareńnie hleby dla demakratyčnaha praryvu. Hetaja stratehija zrabiła śvij uniosak u stvareńnie atmaśfiery biasstrašnaści ŭ kancy 2010, jakaja dazvoliła apazicyi dziejničać
Ciapier źjaviłasia ryzyka raźvićcia novaha — kubinskaha — scenaru.Kraina, jakaja pieražyła nie adno dziesiacihodździe ekanamičnych sankcyjaŭ, Kuba niekatorych dysidentaŭ sa svajoj terytoryi vykinuła, u toj čas jak astatnija zastalisia tam u jakaści zakładnikaŭ. Jaje supolnaść paciarpieła ad emihracyi, pakul izalacyja ŭ razy palehčyła aŭtakratyčnaje kiravańnie, navat pry žudasnym stanie ekanomiki.
Nieprymańnie z boku Zachadu praktyčna pazbaviła Kubu lubych ryčahoŭ kiravańnia.
Ci nie da hetaha ruchajecca Biełaruś? Udumajciesia: bolš za 30 aktyvistaŭ, uklučajučy kandydataŭ u prezidenty, usio jašče za kratami. Dziasiatki, kali nia sotni, aktyvistaŭ krainu pakinuli. Režym užo abdumvaje mahčymaść dać emihravać bolšaj častcy zatrymanych.
Łukašenka ciapier hulaje ŭ Kubu (ci ŭ bałharskich siaścior u Livii, kali zaŭhodna): jon vyšturchvaje apanientaŭ, pryznačaje košt za hałovy astatnich, bieručy ad hetaj izalacyi ŭsio.
ES ciapier znachodzicca ŭ składanaj situacyi, jakaja tolki pavialičvaje ryzyku. U jaho praktyčna nie zastałosia ryčahoŭ, a tyja, što jość, mohuć naškodzić u pieršuju čarhu
Šmat chto ŭ biełaruskaj apazicyi bačyć u hetym zdradu. Ale sankcyi, prapanavanyja imi (naprykład, zabarona na handal naftapraduktami), paškodzili b zvyčajnamu čałavieku i, takim čynam, supiarečyli b praviłam ES. Kažučy šyrej, žadańnie pakarać Biełaruś nie pavinna pieravažać nad inšymi pytańniami, takimi jak vyzvaleńnie źniavolenych i zachavańnie niejkaha ŭpłyvu na terytoryi krainy. Kali vybirać pamiž drennym i horšym, treba šukać lepšaje ŭ drennym.
Voś piać idejaŭ, jakija mahli b dapamahčy ES paźbiehnuć kubinskaha scenara.
paźbiahać pryniaćcia prostych rašeńniaŭ, jakija moža prapanavać Miensk u dačynieńni losu palityčnych źniavolenych (emihracyja ŭ abmien na pryznańnie viny).Pa-pieršaje ,
pierahledzieć svaje ryčahi ŭpłyvu. Rana ci pozna Miensk vierniecca za stoł pieramovaŭ, i JEZ varta padrychtavacca. JEZ maje ŭpłyŭ na mižnarodnyja finansavyja arhanizacyi, pra heta nia varta zabyvacca, asabliva z pryčyny paharšeńnia płaciežazdolnaści Biełarusi.Pa-druhoje ,
budavać padtrymku jak maha šyrej. Skaardynavać svaju palityku z ZŠA i, pa mahčymaści, z Rasiejaj. Adnyja tolki razmovy ab sumiesnaj pracy z Rasiejaj mohuć vyklikać chvalavańni ŭ Miensku.Pa-treciaje ,
paźbiahać stvareńnia apazicyjnaj situacyi, anałahičnaj Kubie. Dapamahać apazicyi, ale tracić hrošy ŭnutry Biełarusi. Padtrymlivać taksama niepalityzavanyja inicyjatyvy, jakija buduć spryjać źmienam u socyumie i dapamohuć pabudavać prareformiennyja supolnaści. Kali heta aznačaje padtrymku aficyjnych asobaŭ i členaŭ administracyi, jakija nie byli adkaznyja za represii, chaj budzie tak. Lubym koštam paźbiahać drobnych sutyčak i asabistych kanfliktaŭ ŭnutry apazicyi.Pa-čaćviortaje ,
navat uličvajučy ŭviedzienyja sankcyi, šukać kantakt u Biełarusi i ź Biełaruśsiu. Asabliva ŭ halinach, dzie aficyjnyja asoby buduć adkrytyja dla supracoŭnictva (pytańnie vizaŭ).Pa-piataje ,
Takaja palityka nie była b ni «žorstkaj», ni «miakkaj», ale dapamahła b u prasoŭvańni taho, čaho tak baicca Łukašenka — pieramienaŭ.
Dramatyčny kaniec dyjałohu 2008–2010 hadoŭ zdaryŭsia, tamu što režym nie źmianiŭ svaich pazicyjaŭ. Ale abudžeńnie biełaruskaha hramadstva, uzdym prajeŭrapiejskich nastrojaŭ, padvyšanaja padtrymka pieramienaŭ i salidarnaści ŭ baraćbie z aŭtakratyjaj śviedčyć pra toje, što namahańni ES u hetym dyjałohu nie byli marnyja. Paźbiahańnie dziesiacihodździaŭ zmroku ŭ kubinskim styli — hodnaja meta.