BIEŁ Ł RUS

«Tolki praź piaćdziasiat hadoŭ ja parazmaŭlała z rodnymi mamy-biełaruski»

19.06.2011 / 11:25

Siamion Piečanko

Iryna Majakavienie naradziłasia ŭ Kazachstanie, vyrasła ŭ Litvie, ciapier žyvie ŭ Anhlii. Pra svaje karani daviedałasia dziakujučy internetu.

Iryna Majakavienie naradziłasia ŭ Kazachstanie, vyrasła ŭ Litvie, ciapier žyvie ŭ Anhlii. Pra svaje karani daviedałasia dziakujučy internetu.

Iryna Majakavienie znajšła svajakoŭ praź Internet.

Nina Chmiel -- maci Iryny.

Baćki Iryny litoviec Justynas Dziškas i biełaruska Nina Chmiel paznajomilisia ŭ pačatku 1960-ch u ciahniku pa darozie ŭ Kazachstan. Aboje jechali na pracu ŭ Karažał, tady jašče pasiołak. Ažanilisia, a nieŭzabavie naradziłasia Iryna. Praz šeść miesiacaŭ, u lutym 1962 hoda, Nina Dziškienie pamierła. Paśla pachavańnia babula-litoŭka zabrała ŭnučku da siabie ŭ Kaŭnas. Baćka viarnuŭsia z vachty praz hod. Nieŭzabavie jon ažaniŭsia druhi raz.

Iryna kaža, što joj paščaściła: druhuju žonku svajho baćki jana dahetul nazyvaje mamaj. A voś z baćkam daloka nie ŭsio było tak biaschmarna. Jon lubiŭ zazirnuć u čarku, čaściej baviŭ čas ź siabrami, čym ź siamjoj. Kali Irynie spoŭniłasia šasnaccać, baćka syšoŭ da inšaj žančyny. «Jon časta abiacaŭ advieści mianie ŭ Karažał na maminu mahiłu, ale tak i nie zrabiŭ hetaha».

Pra toje, adkul pachodzić jaje mama, pra svaich svajakoŭ-biełarusaŭ, Iryna daviedałasia tolki sioleta.
I dapamahli joj u hetym nieznajomyja ludzi.

«Nieznajomcy z usiaho śvietu dapamahali mnie»

Iryna ŭsio žyćcio maryła daviedacca pra svajo pachodžańnie, ale na aktyŭnyja pošuki navažyłasia tolki dva hady tamu. Padała zajaŭku na pieradaču «Čakaj mianie», a taksama na śpiecyjalizavanyja sajty, jakija zajmajucca pošukam svajakoŭ. Na adnym ź ich svaju dapamohu joj prapanavaŭ Vasil Ramaniuk sa Žłobina. Jon paraiŭ žančynie padać zapyt u ZAHS Karažała. U Iryny zastalisia dakumienty — paśviedčańnie ab šlubie baćkoŭ i paśviedčańnie ab śmierci mamy. Praź internet žančyna paznajomiłasia z žycharami i ŭradžencami Karažała, paprasiła dapamahčy.

Niekalki čałaviek pahadzilisia. Siarod ich byli i tyja, što ŭžo daŭno nie žyvuć u Kazachstanie — chto hramadzianin Hiermanii, chto — Rasii. Iryna z udziačnaściu nazyvaje dziasiatki proźviščaŭ nieabyjakavych nieznajomcaŭ. Urešcie jana daviedałasia miesca naradžeńnia mamy i dasłała źviestki Vasilu ŭ Žłobin.

Praz tydzień jana ŭžo viedała padrabiaznaści.

Mama Iryny naradziłasia ŭ vioscy Łazaviki (ciapier Astroŭščyna), što na Połaččynie, u siamji Alaksandra i Zinaidy Chmiel. Jana była małodšaj z 14 dziaciej (vyžyła 7).

U studzieni 1938 hoda dzieda Iryny Alaksandra aryštavali. 26 lutaha taho ž hoda kamisija NKVD vyniesła prysud — vinavaty pavodle art. 68, 71 KK BSSR. Niepiśmiennaha sielanina abvinavacili ŭ špijanažy na karyść Polščy i praź miesiac rasstralali. Alaksandr Siamionavič Chmiel byŭ reabilitavany praz paŭstahodździa.

«Ciapier ja viedaju, chto ja, adkul maje karani»

Apošnija try hady Iryna Majakavienie žyvie ŭ Anhlii, pracuje niańkaj. Ź joj na Tumanny Albijon pierabralisia dźvie dački 16 i 20 hadoŭ. U Biełarusi ŭ Iryny žyvie tuzin stryječnych bratoŭ i siaścior, a taksama plamieńniki. Ź imi jana parazmaŭlała iznoŭ ža dziakujučy Vasilu Ramaniuku, jaki arhanizavaŭ dziela hetaha impravizavany internet­most. «Takoj viasny, jak heta, u mianie jašče nie było», — dzielicca ŭražańniami Iryna. Ciapier jana viedaje, što adčuvajuć hieroi pieradač kštałtu «Čakaj mianie». «Narešcie ja viedaju, chto ja, adkul maje karani».

Jana prosić praz hazietu padziakavać svajmu dabradzieju. «Vasil Mikałajevič — prosta cud, a nie čałaviek!»

Vasil Ramaniuk kaža, što nie viadzie padlik znojdzienych ź jaho dapamohaj ludziej. «Pačałosia z taho, što ŭ 2006-m mnie samomu dapamahli adšukać stryječnych bratoŭ, jakich ja nie bačyŭ bolš za 30 hadoŭ. A potym ja ŭ znak udziačnaści pačaŭ dapamahać inšym». Jon śpiecyjalizujecca na pošuku zahinuŭšych, ale nie admaŭlaje, kali prosiać adnavić radavod.

Na forumie sajta «Darohami Biełarusi» jość raździeł, pryśviečany pošuku rodnych i siabroŭ. U im Vasil Mikałajevič pad kryptonimam RVN pakinuŭ bolš za 2000 dopisaŭ. Heta infarmacyja pra miescaznachodžańnie pachavańniaŭ, źviestki z archivaŭ i ZAHSaŭ, roznyja padkazki i tłumačeńni, dzie i jak šukać svaich blizkich. Zachapiŭšysia pošukam čužych ludziej, Vasil Ramaniuk adnaviŭ i ŭłasny radavod da piataha kalena. «Heta ciažkaja praca, ale i ŭdziačnaja», — kaža jon.

Čytajcie taksama:

Kamientary da artykuła