U Kanach pieramahło «Kachańnie»

«Załatoj palmavaj halinaj» 65-ha Kanskaha kinafiestyvalu ŭznaharodzili «Kachańnie» Michaela Chanekie.

Michael Chanekie ŭžo druhi raz u svajoj karjery robicca łaŭreatam hałoŭnaj uznaharody samaha prestyžnaha kinaahladu śvietu. Jaho ciapierašni pryz nie hanarovy, a aktualny, asensavany, svoječasovy. U Kanach-2012 dobraja pałova filmaŭ była tak ci inakš pryśviečanaja kachańniu, ale nichto nie vykazaŭsia pa staradaŭnim pytańni tak vyrazna i hłyboka, jak Chanekie. Jon upieršyniu pakazaŭ siabie bolš humanistam, čym maralistam, i prademanstravaŭ redkuju mudraść, biasstrašna atakavaŭšy zaciahanuju temu. Pryz zasłužany, a mierkavańni nakont taho, jak pa-durnomu davać za druhi film zapar tuju samuju ŭznaharodu, nie vartyja surjoznaj hutarki.

«Kachańnie» było najlepšym filmam fiestyvalu. Ciapier heta zadakumientavana aficyjna.

Pretenzii da žury, jakoje ŭznačalvaŭ italjanski režysior i kulturtriehier Nani Mareci, vykazali, zdajecca, usie. I heta zrazumieła: ciažka znajści tuju karcinu śvietu, u jakuju ŭpišucca adnačasova estet-radykał Karłas Rejhadas i Matea Harone, što dahadžaje papularnym hustam, askietyzm rumynskaj novaj chvali Kryścijana Mundžyu i dychtoŭnaje sacyjalnaje kino Tomasa Vinterbierha abo Kiena Łoŭča. Miarkujučy pa ŭsim, vierdykt žury — sapraŭdy plon kalektyŭnaj pracy, a nie sproba paśladoŭnaha vykazvańnia pra stan śvietu i kiniematohrafu. Adnak kali heta i kampramis, to kampramis vysokaha kłasa.

Siniefiłam kinuli kostku, daŭšy Rejhadasu za jaho «Post Tenebras Lux» režysiorski pryz.

Kino nie z samych udałych, ale śmiełyja ekśpierymienty treba zaachvočvać. Ale i šyrokaj aŭdytoryi Kany pavinnyja dahadzić, inakš im nakanavana budzie pieratvarycca ŭ Łakarna abo Raterdam, straciŭšy ŭvahu ŭsiaho śvietu. Adsiul (a zusim nie z mafijoznych mierkavańniaŭ, jak zapadozryli skieptyki) i prysudžeńnie prestyžnaha Hran-pry «Realnaści» Harone, jakasnamu i daloka nie durnomu ŭzoru italjanskaj sacyjalnaj kamiedyi. Inšy prykład — atrymała pryz žury «Dola anioła» Łoŭča. Taksama śmiešnaja i aptymistyčnaja kamiedyja, taksama z palityčnym padtekstam.

Viadoma, tematyčnaja aktualnaść vielmi važnaja. Niachaj «Palavańnie» Vinterbierha — karcina kansiervatyŭnaja, ale historyja prystojnaha čałavieka, jakoha zapadozryli ŭ piedafilii, svoječasovaja i nadzionnaja.

Žury mudra abyšło sam film, ale ŭručyła pryz biassprečnamu ŭlubioncu publiki Madsu Mikielsenu, jaki i syhraŭ vielmi dobra, i ŭ pryzie maje patrebu bolš, čym jaki-niebudź Bred Pit (taksama tearetyčny pretendent). Ź inšaha boku, Mikielsen — jeŭrapiejskaja zorka, a fiestyvali pavinnyja zaachvočvać pačatkoŭcaŭ. Raŭnavaha była adnoŭlenaja šlacham prysudžeńnia pryza za najlepšuju žanočuju rolu adrazu dźvium dziaŭčatam-debiutantkam, fienamienalna pierakanaŭčym u dramie «Za pahorkami» Mundžyu — Kryścinie Fłutur i Kaśminie Stratan.

Ciažka štości zapiarečyć i suprać uznaharodžańnia samoha Mundžyu za scenar: rumynski aŭtar prajšoŭ pa vastryi naža, źvioŭšy ŭ adnym siužecie ateistaŭ i fanatykaŭ, zakachanych i abyjakavych.

Tak, jaho ž film taksama pra kachańnie.

Vierahodna, analityčnaj i virtuoznaj stužcy Siarhieja Łaźnicy «U tumanie», na dumku žury, nie chapiła mienavita emacyjnaści i ciapła, jakija adčuvajucca ŭ kožnaj z uznaharodžanych karcin. Zatoje krytykam heta nie pieraškodziła ŭručyć jamu pryz mižnarodnaj presy FIPRESI, a dla luboha režysiora aŭtarskaha kino pryznańnie krytykaŭ važniejšaje za inšyja trafiei.

Jašče bolš pašancavała ŭčorašniaj studentcy VHIKa Taisii Ihumiencavaj z paŭhadzinnaj pracaj «Daroha na», pradstaŭlenaj u konkursie dypłomnych karcin «Siniefandaśjon».

Ihumiencava atrymała pieršy pryz i 15 tysiač jeŭra z ruk prezidenta karotkamietražnaha žury Žan-Pjera Dardena. Darečy, jaje film taksama pra vostruju formu kachańnia, jakoje pieražyvajuć maładyja kasirka i klerk.

Nieardynarnaj formaj vyražeńnia hetaha pačućcia robicca svojeasablivy pierformans, padčas jakoha zakachanyja, nadzieŭšy svaje najlepšyja kaściumy, prychodziać nočču na dvor maskoŭskaj šmatpaviarchoŭki i hołasna pakryvajuć jaje śpiačych nasielnikaŭ takim ža šmatpaviarchovym matam.

Vielmi dalikatnaje kino i vielmi paciešnaje, choć ciapierašniuju kanskuju łaŭreatku Ihumiencavu i nie chacieli atestoŭvać u rodnym instytucie — maŭlaŭ, niama čaho łajacca z ekrana.

Mnohija aburajucca tym, što žury naśmieliłasia praihnaravać ich favarytaŭ. Dalej proźviščy varjujucca: adnym kryŭdna za Leosa Karaksa, druhim — za Chona San-Su, trecich abraziła niaŭvaha sudździaŭ da stareńkaha Alena Rene.

Tut čas uspomnić, što fiestyval — usiaho tolki ŭmoŭnaja hulnia ŭ pieramožcaŭ i pieramožanych, i dla lubych pradziusaraŭ našmat važniejšyja prodažy filma na kinarynku i recenzii paśla aficyjnaj premjery, čym adznaka pra pryz na postary.

U tych ža Karaksa i Chona jość mahutnyja fan-bazy, jakija ich uźniasuć bieź lišnich «palmaŭ», a Rene paśpieli prysudzić hanarovuju ŭznaharodu jašče za minuły film (jaki byŭ lepšy za ciapierašni) i chopić. Jon, dziakuj Bohu, daŭno havoryć ź viečnaściu, a nie z Nani Mareci.

Apošnim padarunkam Kanaŭ staŭ pakaz filma «Mad», novaj pracy adnaho z samych maładych kankursantaŭ — 34-hadovaha Džefa Nikałsa. Jaho adsutnaść u śpisie pryzioraŭ moža tłumačycca rezkaj nieluboŭju Mareci da amierykanskaha kino abo tym, što da suboty pryzy ŭžo byli raźmierkavanyja, i raskład vyrašyli nie mianiać.

Tak ci inakš, «Mad» staŭsia adnoj z samych kranalnych i paciešnych karcin pra pieršaje kachańnie, źniatych za apošnija 100 hadoŭ. Tut kachańnie nie elemient intryhi, a raźlitaja ŭ pavietry substancyja, mahutnaja ideja, hatovaja ŭvasobicca ŭ pieršym sustrečnym i pieršaj sustrečnaj, jakimi b niedaskanałymi jany ni byli.

Što da siužetu, to jon źjaŭlajecca razhornutym parafrazam «Pryhodaŭ Toma Sojera i Hieklbiery Fina». Dvoje centralnych hierojaŭ — chłopčyki, jakija žyvuć na bierahach Misisipi, a tajamničy Mad (niečakana efiektnaja rola Mećju Makonachi) — ramantyčny ŭciakač, jaki ŭčyniŭ zabojstva ŭ imia kachanaj dziaŭčyny; pa sutnaści, indziejec Džo, jaki robicca nie voraham, a sajuźnikam sučasnych Toma z Hiekam. Niaspynnyja apładysmienty na finalnych tytrach śviedčyli nie tolki pra talent Nikałsa, režysiora nasamreč samabytnaha, ale i pra toje, što słova «kachańnie» ŭ zahałoŭku samoha našumiełaha kanskaha filma paŭstała zusim nievypadkova.

Kamientary da artykuła