PAŬSTAŃNIE Ŭ «KARALEŬSTVIE BIEŁARUŚ»
№ 9 (106) 11 traŭnia 1998 h.
PAŬSTAŃNIE Ŭ «KARALEŬSTVIE BIEŁARUŚ»
Zrobleny pieršy krok da ŭvasableńnia frahmentaŭ virtualnaha «Karaleŭstva Biełaruś» u realnyja sparadkavanyja formy. 8 traŭnia ŭ zali muzeja Maksima Bahdanoviča fundacyi «EŭroForum», «Naša Niva», Instytut Centralna-Ŭschodniaj Eŭropy i Biełaruskaja Asacyjacyja Žurnalistaŭ reprezentavali sumiesny prajekt — «Biełaruski Kalehijum».
Niezaležnaja navučalnaja ustanova «Biełaruski Kalehijum» jość plonam supolnaj tvorčaści biełaruskich navukoŭcaŭ, jakija składajuć alternatyvu ideolaham dziaržaŭnaj adukacyi RB. Kalehijum napraciahu troch (niepasrednaje navučańnie) i čatyroch (dystancyjnaje navučańnie) daje bakalaŭrskaje i mahistarskaje navučańnie dla studentaŭ starejšych kursaŭ humanitarnych specyjalnaściaŭ i asobam z vyšejšaj adukacyjaj u specyjalizacyjach: filazofija-litaratura, žurnalistyka, najnoŭšaja historyja.
«Sučasnaje eŭrapiejskaje kantynentalnaje myśleńnie», «Hienealohija biełaruskaje idei»... «Dośledy ŭ halinie medyjaŭ»... «Historyja tatalitaryzmu ŭ Biełarusi», «Niezaležnaje hramadztva jak systema z aŭtarehulavańniem»... — u prahramie «Biełaruskaha kalehijumu» bolš za piaćdziasiat kursaŭ i seminaraŭ pa temach, niedastupnych dla navučańnia ŭ sučasnych biełaruskich dziaržaŭnych ustanovach. Da vykładańnia aprača biełaruskich navukoŭcaŭ zaprošanyja specyjalisty z Ukrainy, Polščy i Rasiei.
«Biełaruski Kalehijum» nie daje pakul poŭnaje vyšejšaje adukacyi. Dyplom ustanovy dziejsny tolki ŭ abranaj dla navučańnia specyjalizacyi. Tym nia mienš, u planach arhanizataraŭ — stvareńnie niezaležnaha biełaruskaha Ŭniversytetu...
U prezentacyjnych pramovach peryjad, u jakim isnuje siońniašniaja Biełaruś, byŭ nazvany «najbolš plonnym dla samaŭdaskanaleńnia». My viedajem peryjady historyi krainy, jakija ci nie šmatkroć bolš aktyŭna stymulavali intelihiencyju da tvorčaści «jak adzinaha sposabu ŭcioku ad brutalnaj rečaisnaści». Ale, jak praviła hetyja peryjady skončvalisia vyniščeńniem tych, chto ŭdaskanalvaŭsia, «pad korań». Mahčyma, mienavita tamu atmasfera, jakaja panavała ŭ zali padčas prezentacyi «Biełaruskaha Kalehijumu», vyznačałasia strohaściu, sabranaściu i peŭnaj patasnaściu. Niby na schodzie paŭstancaŭ u noč pierad praviadzieńniem bujnoj aperacyi. Zrešty, inakš być nie mahło, bo ž adukacyjnaja inicyjatyva «Biełaruski Kalehijum» zaplanavanaja nie na adzin hod napierad, a siońnia vyhladaje na toje, što kab zadumanaje spraŭdziłasia, ad nas spatrebiacca nia tolki tvorčyja vysiłki.
K.S.