Siarhiej Paŭłoŭski. Zachad źmianiaje taktyku
№ 15 (136) 1999 h.
Zachad źmianiaje taktyku
Krainy Zachodniaj Eŭropy i ZŠA, jakija nie pryznali vy-nikaŭ referendumu 1996 hodu, źmienaŭ u Kanstytucyi i praciahu prezydenckich paŭnamoctvaŭ A.Łukašenki paśla 20-ha lipienia, taksama stajać pierad pytańniem — a što dalej? Siońnia adkaz na hetaje pytańnie šukaje Rabočaja Hrupa Parlamenckaj Asamblei ABSE pa Biełarusi na čale sa spadarom Adryjanam Sieviarynam.
Pavodle lohiki niepryznańnia, Zachad musiŭ by ŭžo 21-ha lipienia adklikać ź Biełarusi svaich pasłoŭ, uvieści suprać našaj krainy ekanamičnyja sankcyi i stvaryć dla Biełarusi stanovišča poŭnaj mižnarodnaj izalacyi. Ale da čaho b heta ŭsio pryviało? Da taho, što ŭ Biełarusi zastałosia b tolki adno pasolstva adnoj viadoma jakoj krainy? Da taho, što biełaruskaja ekanomika stała b nie na 90, a na 100 pracentaŭ zaležać tolki ad Rasiei? Da taho, da čaho pryviała izalacyja ŭ Juhasłavii — heta značyć, da ŭzmacnieńnia dyktatury Miłošaviča i ŭrešcie — da vajny?
Adnak samaja hałoŭnaja pryčyna, čamu nia moža być praciahnutaja lohika niepryznańnia, u tym, što realnaja ŭłada nad nami zastajecca ŭ rukach nielehitymnaha prezydenta, a apazycyja nie dastatkova mocnaja, kab pieraniać uładu abo choć by stvaryć sytuacyju dvojeŭładździa. U takim stanoviščy Zachad prahmatyčna źmianiaje svaju taktyku. Łukašenka nie lehitymny prezydent, ale realny praviciel, — razvažajuć jany. — I my pačynajem razmaŭlać ź im, jak z realnym pravicielem, čaho raniej nie rabili. Novaja taktyka składajecca z małych krokaŭ — z dyplamatyčnaje «mikrachirurhii», praź jakuju Zachad spadziajecca adnavić u Biełarusi systemu hramadzkich uzajemadačynieńniaŭ, ułaścivuju dla demakratyčnych krainaŭ. Tema dla dyjalohu z A.Łukašenkam — parlamenckija vybary 2000 hodu.
Sp. Sieviaryn ličyć, što heta najbolš pryjmalny pieršy krok dla demakratyzacyi ŭ Biełarusi. Kali ŭdasca ŭhavaryć A.Łukašenku pravieści takija vybary pavodle standartaŭ ABSE, heta značyć, z roŭnym dostupam usich kandydataŭ u elektronnyja ŚMI, tady pradstaŭniki apazycyi niepaźbiežna apynucca ŭ realnym palityčnym pracesie, a nia tolki na vuličnym mitynhu, jakim siońnia ichnyja mahčymaści i abmiežavanyja. Z hetaha pačniecca pierahlad zakanadaŭstva, padahnanaha siońnia pad adnu asobu, na hetym skončycca aŭtarytarnaja madel Biełaruskaje dziaržavy.
Na sustrečy ŭ minuły čaćvier sp. Sieviaryn pradstaviŭ A.Łukašenku rezalucyju pra stanovišča ŭ Biełarusi, jakuju 10-ha červienia pryniała Parlamenckaja Asambleja ABSE u Sankt-Pieciarburhu. Tam da roŭnaha ŭdziełu na radyjo i telebačańni ŭsich kandydataŭ adzinahałosna zaklikali parlamentary ŭsich 54-ch krainaŭ, u tym liku i Rasiei. A.Łukašenka byŭ «očań błahadaran» sp. Sieviarynu za «tuju rabotu ŭ ramkach kansultacyjaŭ pa praviadzieńni svabodnych i spraviadlivych parlamenckich vybaraŭ 2000 hodu». Zrazumieła čamu. Spadzievy na Kremal pravalilisia, dačynieńni z Rasiejaj nia ładziacca, lehitymnaść skančajecca... A tut — sami zachodnija pasły — z prapanovami. Dy ja vam sto vybaraŭ praviadu, i samych svabodnych, i samych spraviadlivych. Tolki nia siońnia, paśla kali-niebudź, u 2000-m. A apazycyju na telebačańnie puścić — nie ŭ majoj kampetencyi. U nas svaboda słova, i kiraŭnik dziaržavy nia moža cisnuć na ŚMI...
Taktyka małych krokaŭ z boku Zachadu sustrełasia z taktykaj vialikaj chłuśni z boku pakul jašče prezydenta RB. Sp. Sieviaryn paprasiŭ nia spytvać u jaho prahnozaŭ. Ja biahun, maŭlaŭ, maja zadača prybiehčy pieršym. Choć i małymi krokami. A nie prahnazavać vynik.
Takim čynam, Zachad pačaŭ pieramovy z A.Łukašenkam, jaki paśla 20-ha budzie ŭžo nie prezydentam, a pravicielem. I heta ŭvohule słušna. Nu nie pasyłać ža nataŭskija bambaviki, kab zmusili A.Łukašenku syści, sastupiŭšy miesca sp. Šareckamu. Nia zmusiać. Tolki narod, źjadnany vakoł mocnaj apazycyi, moža zmusić. A ni pieršaha, ni druhoha ŭ nas pakul što niama.
Siarhiej Paŭłoŭski