Dziŭnaja kanferencyja
№ 22 (143), 1999 h.
Dziŭnaja kanferencyja
8–9 vieraśnia 1999 h. u Biełaruskim dziaržaŭnym muzei vialikaj ajčynnaj vajny prachodziła navukovaja kanferencyja «Piaredadzień i pačatak druhoj suśvietnaj vajny».
Spektar vystupoŭcaŭ byŭ rozny: ad kandydataŭ histaryčnych navuk da studentaŭ histfaku BDU. Prysutničali na kanferencyi taksama hienerał-major avijacyi piśmieńnik Suljanaŭ, pradstaŭnik Ministerstva kultury j pradstaŭnik niamieckaha pasolstva. Pra nadzvyčajnaść (abo «zvyčajnaść») kanferencyi mianie papiaredzili jašče pry ŭvachodzie — pryjšoŭ sumnaviadomy prafesar Zaleski. Dla niedaśviedčanych patłumaču: Adam Zaleski i jahonaja kampanija — heta hrupa historykaŭ staroj zahartoŭki, viadomyja vyklučna artadaksalnymi pohladami. Naprykład, try hady tamu Zaleski na staronkach «Narodnaj Haziety» pastaviŭ pad sumnieŭ stalinskija represii, źmienšyŭšy ichnuju kolkaść u niekalki razoŭ i nazvaŭšy ich abhruntavanymi i pravilnymi.
Kali nia brać pad uvahu vystupy niekatorych narmalnych daślednikaŭ, dyk uražańnie takoje, byccam patrapiŭ u minułaje. Tut daminavaŭ stary saviecki padychod i adsutničaŭ jaki-niebudź pluralizm. Bolšaść vystupoŭcaŭ u lepšych tradycyjach kamunistyčnaj histaryjahrafii ćvierdziła, jak zachodnija biełarusy načami nia spali ŭ 1921—1939 h., maryli pra savieckuju ŭładu, raspaviadała žudaści pra fašystoŭskuju dziaržavu Polšču ŭ mižvajenny peryjad. Apafeozam byŭ zvarot archieolaha Pobala da pradstaŭnika niamieckaha pasolstva z patrabavańniem, kab niemcy ciapier adnavili most, razburany imi ŭ jahonaj vioscy jašče ŭ červieni 1941 h. i nie adnoŭleny da hetaha momantu.
Na «kruhłym stale» A.Zaleski sa svaimi prychilnikami histaryčnaj praŭdy znoŭ prajechalisia pa niepažadanych vystupoŭcach, padkreślili ŭ čarhovy raz pieravahu «klasavaha padychodu» ŭ historyi, raskrytykavali sučasnyja padručniki pa historyi, nazvaŭšy ich «sorasaŭskimi», a h.zn. pradažnymi. Adzin z hetych historykaŭ z radaściu paviedamiŭ šanoŭnym prysutnym, što ichnaja histaryčnaja supołka rychtuje da vydańnia padručnik historyi Biełarusi savieckaha peryjadu, dzie budzie ŭsio praŭdziva raskładziena pa paličkach.
Naziralnik