Słavamir Adamovič. Adna vialikaja siamja
№ 22 (143), 1999 h.
bytavucha
Słavamir ADAMOVIČ
Adna vialikaja siamja
«Biełtur», dom tvorčaści i mańjak sa šprycam
Dom tvorčaści «Isłač» pabudavali ŭ 80-ch: hałoŭny korpus, try damki asobna, łaźnia, kacielnia, dom dla absłuhovaha persanału. Kažuć, hadoŭ dziesiać nazad šumna było ad piśmieńnickich hałasoŭ na kalidorach. Niekatoryja pa paŭhodu siadzieli ŭ svaim domie. Ciapier Dom tvorčaści vyžyvaje z dapamohaju turystyčnaj firmy «Biełtur». Pucioŭka na adnaho čałavieka sioleta kaštavała prykładna 50 miljonaŭ. Členy SP apłačvajuć tolki charčavańnie. 12 dzion žnivieńskaha zajezdu z 5-ha pa 17-ha kaštavali 13 miljonaŭ 200 tysiačaŭ.
Pahavaryć i vypić u «Isłačy» było z kim. U pieršy ž dzień paznajomiŭsia z doktaram. Małady eskułap mianie dy hościa z Ukrainy čamuści nadta chacieŭ pačastavać miascovaj samahonkaj. Samahniotu jon, praŭda, nie dastaŭ, ale nabyŭ z ruk «Dvuch busłoŭ». Paśla pieršaj havarki čałaviek u biełym chałacie staŭ raspaviadać, što ŭ vakolicach susiednich dziciačych letnikaŭ z pačatku leta chodzić mužčyna sa šprycam. Čas ad času jon pranikaje ŭ spalni da dziaŭčat-padletkaŭ i, pierš čym jaho zaŭvažać, paśpiavaje adnoj ź ich niešta ŭkałoć, paśla čaho dziaŭčyncy robicca drenna.
Tolki 24 žniŭnia, zirnuŭšy na pieršuju staronku «Navinaŭ», ja zrazumieŭ, što doktar nie blefavaŭ.
Kalehi
Z 5-ha pa 17-ha kaleha Ŭładzimier Lipski pisaŭ knihu pra kampazytara Chanka, jaki, dzieś ja čuŭ, źbirajecca na histaryčnuju radzimu i ŭžo adpraviŭ tudy svaju dačku.
Tola Zekaŭ adpačyvaŭ z žonkaj i małoj dačkoju. A ci pisaŭ što, pra toje nia viedaju.
Pierakładčyk Piatro Košaleŭ z Maskvy byŭ. Dźvie knižki maje kupiŭ. Harełki ŭ bary nalivaŭ dy raspaviadaŭ historyjki z žyćcia byłoj partyjna-savieckaj elity. U hetym pytańni jon niadrenna abaznany.
Pad kaniec našaha adpačynku Raman Tarmoła-Mirski pryvioz u piśmieńnicki dom svaich žonku j dačku. Sam, praŭda, nie zastaŭsia, tamu ź im my ničoha nie pili.
Cukrovy karol
Majučy 45, Kościa adsiedzieŭ šasnaccać. Vyjšaŭ. Pastaviŭ dom, uziaŭ žančynu z tryma dziećmi. Starejšaj pryjomnaj dačcy naniaŭ repetytara pa anhielskaj movie. Sprabavaŭ sa mnoj pa-biełarusku, ale ŭ dački atrymlivałasia lepš.
A na dniach Kościa staŭ «cukrovym karalom» — pad jaho kantrol adyšli handlova-zakupačnyja aperacyi z cukram u adnym z rehijonaŭ Biełarusi. I hetaj vosieńniu jon z asablivym zadavalnieńniem pamianiaje svoj abrydły «mers» na što-niebudź novieńkaje.
Čarniejka
Jana źlohku smuhłaja, dalikatnaja fihura i dalikatnyja ruki, čysty miakki tvar. Zavuć Nina. Raspaviadaje svaju pryvatnuju bytavuju historyju: u aŭtakatastrofie zahinuŭ muž; dvoje dzietak zastalisia na rukach; u jaje samoj słaboje zdaroŭje, a paśla śmierci haspadara siamji jano padupała jašče bolš. I ŭsio ž ni hady, jakich pad sorak, ni biada-hora nie pazbavili žančynu niejkaj nadzvyčaj lohka-śvietłaj enerhietyčnaści, žanockaści. Volu da žyćcia, žadańnie čyścini i pryhažości Nina Čarniejka vyjaŭlaje ŭ paezii. U biblijatečcy časopisa «Maładość» vyjšła sioleta jejnaja knižačka vieršaŭ «Hramničnaja śviečka». Hartaju staronki, pračytvaju radki, sam śviatleju, adtajvaju, dabreju, bo: «...žyćcio — pavucinačka tonkaja, // nieviadoma, kali abarviecca, // u hetym śviecie zialona-ramonkavym // zastajecca praciah — našy dzieci...»
Taki los
Joj sorak dva. Jana była zamužam. Jašče jomkaja, krepkaja ciełam i sympatyčnaja. Pracavała mnoha dzie, navat ciahała ŭ Polšču ajčynnyja tranty, ale ničoha na hetym nie zarabiła, tolki navučyłasia kuryć. Uśmiešlivaja, žartaŭlivaja, adkrytaja, davierlivaja. Takuju lohka źvieści, nahavaryć-zahuškać. Dy kali padmanieš jaje — viek toj hrech nie zamoliš. Bo tut voś što — nia moža jana naradzić. Tam u jaje kisłotnaść vialikaja, i siemia naša mužčynskaje hinie ad hetaha. A žančyna jana dobraja, ja vam kažu, kožny narmalny mužčyna abmyŭ by joj nožki i vadu vypiŭ. Ale ž dzieci!.. I tamu jana adna: davierlivaja, adkrytaja, žartaŭlivaja, uśmiešlivaja. Joj sorak dva. Jana žyvie z mamaj, kapaje bulbu ŭ harodzie, telefanuje zamužniaj siastry ŭ Miensk i piša vieršy. Ciapier i pa-biełarusku.