Aleś Arkuš. Biaz pralni na adzinaccatym viaku

Biaz pralni na adzinaccatym viaku

U kamunalnym planie Połacak viadomy siarod śviedamych biełarusaŭ tym, što ŭ horadzie jość łaźnia, pabudavanaja jašče ŭ 20-ch hadoch našaha stahodździa, na fasadzie budynku vialikimi litarami pa-nacyjanalistyčnamu napisana — ŁAŹNIA, mienavita ź miakkim znakam paśla miakkaj «z», jak taho patrabuje hramatyka Taraškieviča. Ale hetym razam my raspaviadziem nie pra łaźniu, a pra pralni. Praŭda, ciapier heta možna rabić tolki ŭ minułym časie, jak pra vadzianyja młyny la vierchniaha zamku ci kniaski pałac. Ni pałacu, ni młynoŭ, ni pralniaŭ ciapier u Połacku niama. U 2000 hodzie staražytny horad całkam admoviŭsia ad takoj papularnaj bytavoj pasłuhi, jak myćcio bializny. Z 1 studzienia spynili svajo isnavańnie mechaničnaja pralnia na vulicy Školnaj i pralnia samaabsłuhoŭvańnia na vulicy Karalenki. Punkty pryjomu bializny začynienyja, bolšaść rabotnikaŭ zvolnienyja, zastalisia kiraŭniki i vartaŭniki. Pryčynaj zakryćcia haradzkija ŭłady nazyvajuć vialikija zapazyčańni za ciapło. Naprykład, pralnia na Školnaj zapazyčyła kacielni Połackaha małočnaha kambinatu 5 młn. novych rubloŭ. Na ŭsiu Połaččynu zastałasia adna dziejnaja pralnia ŭ Navapołacku. Ale jaje mahutnaściaŭ nie chapaje, kab zadavolić usich achvočych. U pieršuju čarhu prymajuć bializnu ad medyčnych ustanovaŭ. Astatnim — jak pašancuje. Vidavočna, utrymańnie pralniaŭ stała nie pa kišeni połackim uładam.

Niepryjemnaja źviestka pryjšła j ad kiraŭnictva połackaj hreka-katalickaj parafii. U noč z 29 na 30 studzienia była abrabavanaja carkva imia śviatoj Paraskievy Połackaj. Dakładniej, nie sama carkva, a sutareńni pad carkvoj. Byli skradzienyja zvaračny transfarmatar, rovar i šeść miachoŭ bulby. Niekalki dzion raniej byŭ abrabavany malelny dom viciebskich hreka-katalikoŭ. Źnikli kaštoŭnyja staražytnyja abrazy, hrošy, dabračynnyja leki. U adroźnieńnie ad Viciebsku, u Połacku prykraja historyja mieła ščaślivy kaniec. Rabaŭniki, hublajučy pa darozie bulbu, dakładna paznačyli svoj šlach, tamu miascovym pinkiertonam akazałasia niaciažka adšukać prapažu i amataraŭ razžycca na čužych padvorkach. Adnak dziŭnaje supadzieńnie dvuch rabaŭnictvaŭ naściarožyła połackich unijataŭ. Ci nie z adnaho korania jany pachodziać?

Zatoje z pryjemnaj viestkaj pryjechaŭ u Navapołacak ziamlak, piśmieńnik Uładzimier Arłoŭ. 27 studzienia ŭ centralnaj haradzkoj biblijatecy adbyłasia prezentacyja knihi «Dziesiać viakoŭ biełaruskaj historyi», jakuju Arłoŭ napisaŭ razam z historykam Hienadziem Sahanovičam. Niahledziačy na surjoznyja papiaredžańni ab nastupie hrypu, Arłoŭ nie spyniaje svajo turne pa krainie. Usim achvočym patrapić na prezentacyju knihi nia stała miesca, tamu pryjšłosia aperatyŭnym paradkam mabilizoŭvać astatnija spraŭnyja biblijatečnyja kresły, łaŭki i ŭsłony. Značna ciažej akazałasia vyjści sa stanovišča, kali ŭsim, chto chacieŭ nabyć «Dziesiać viakoŭ», nie chapiła knih. Paśla taho, jak skončylisia try pieršyja pački, Arłoŭ pryznaŭsia, što jość jašče dva ŭ zapasie. Ale i hetych nie chapiła. Piśmieńnik paabiacaŭ ziemlakam u samyja ścisłyja terminy vypravić sytuacyju. Pryjemnaja ž viestka, jakuju pryvioz Arłoŭ, mieła inšy, bolš hlabalny charaktar: piśmieńnik paabiacaŭ ziemlakam jašče jak minimum dziesiać viakoŭ biełaruskaj historyi. Tamu navapałačanie razychodzilisia pa ŭłasnych kvaterach z uźniatym nastrojem.

Aleś Arkuš