Aleś Kudrycki. Krucielskija hrošy
№ 9 (166), 28 lutaha — 6 sakavika 2000 h.
pazytyvy
Krucielskija hrošy
Kasirka ŭziała banknotu dy pačała adličvać reštu. Pieraličyŭšy papierki, jana raptam spachapiłasia: suma ŭ rukach była ci nia ŭ dziesiać razoŭ bolšaja za tuju, što nasamreč tre było addać. Kabieta dasłała kolki krasamoŭnych epitetaŭ na adras «denaminataraŭ» dy pieraličyła reštu nanoŭ.
Jak vyjaviłasia, zusim nie abaviazkova razumieć pryncyp dziejańnia iržavaj finansavaj mašyny Biełarusi, kab razžycca za košt denaminacyi. Dastatkova tolki pryhledziecca da samich rubloŭ.
Z «novych» hrošaj spraŭna prybrali Pahoniu dy try zališnija nuli. Hetaha, vidać, padałosia zamała, i mastaki namalavali jašče adnu papierku z vyjavaj Nacyjanalnaje biblijateki vartaściu 10 rubloŭ dy krychu źmianili kolery banknotaŭ. Mo źmianili, a mo j pierabłytali. Tak ci jnačaj, ale koler «bieraściejskaj» piacidziesiacirubloŭki nadta nahadvaje biełsaŭprofaŭskija paŭmiljony, a sotnia z baletam dla niapilnaha voka vyhladaje akurat jak stary miljon. Voś i robiacca biełarusy (čaściej nieśviadoma) drobnymi machlarami, kali raspłočvajucca adnoj banknotaj tady, jak patrebny dziasiatak takich samych papierak. Što vy dumajecie — takija samyja biełarusy biaruć hetyja hrošy, nia hledziačy, dy jašče i reštu dobruju dajuć.
Denaminacyja pryvučyła narod nieśviadoma padmanvać. My sprabujem ličyć «pa-novamu», chacia denaminavanyja banknoty ŭžo amal dva miesiacy zastajucca maleńkaj kroplaj u mory papiarovych nuloŭ. Zahadkavaj dziesiacirubloŭki ŭvohule amal nichto nia bačyŭ.
Niekatoryja viartajucca da staroj systemy padliku «na miljony», bo tak bolš zvykła, a značycca, zručniej. Ale bolšaść kaža «piać», a daje piać tysiačaŭ, biare tysiaču, a dumaje «adzin». Zdajecca, denaminacyju možna było pravodzić i biez vydatkaŭ na druk novych hrošaj — narod, jak vynikaje, moža ŭjavić sabie što zaŭhodna i nia bačyć taho, čaho nia treba. A što, kali denaminacyja — heta tolki pačatak? Što, kali čarhovy dekret zahadaje ličyć inflacyju źnižanaj, skažam, u sto razoŭ, a zarobki ŭ sto razoŭ padvyšanymi? Ci, jak u Orueła, nam skažuć: «Vajna jość miram. Svaboda jość rabstvam. Niaviedańnie jość siłaj»?
Aleś Kudrycki