Barys Tumar. Sajuz Mašeravaj i demakrataŭ?
№ 27 (236), 4 lipienia 2001 h.
Sajuz Mašeravaj i demakrataŭ?
48% biełarusaŭ admoŭna aceńvajuć vyniki kiravańnia Łukašenki, stolki sama zadavolenych imi
Pavodle červieńskaha apytańnia hramadzkaje dumki, praviedzienaha Nacyjanalnym instytutam sacyjalnych, ekanamičnych i palityčnych daśledavańniaŭ, Łukašenka zastajecca samym papularnym kandydatam u prezydenty.
Jak vynikaje z apytańnia, siońnia za jaho hatovyja prahałasavać niedzie 45% vybarcaŭ, tady jak prykładna 35% biełarusaŭ hatovyja addać hałasy lubomu, tolki nie Łukašenku. Kolkaść ludziej, jakija šče nia vyznačylisia, skaračajecca. Heta značyć, što na siońnia Łukašenka pieramahaje ŭ pieršym tury.
Što da acenki vynikaŭ kiravańnia Łukašenki, dyk u hetym hramadztva padzialiłasia roŭnieńka nadvoje: 48% aceńvajuć ich pazytyŭna i stolki sama – nehatyŭna.
Aktyŭnaść vybarcaŭ čakajecca vielmi vysokaja: užo ciapier nia mienš za 85% ludziej hatovyja pryjści na vybary. Istotnaha źnižeńnia hetaha pakazčyka možna čakać tolki ŭ vypadku, kali łukašenkaŭski vybarkam nie zarehistruje niekaha z apazycyjnych kandydataŭ.
Darečy, pasoł Vik i amerykanskaje pasolstva ŭ Miensku trymajucca dumki, što BNF moža zaklikać da bajkotu vybaraŭ u vypadku nierehistracyi demakratyčnych kandydataŭ, i vielmi bajacca hetaha. Vidać, u eŭrapiejskich stalicach i Vašynhtonie ličać, što paraza Łukašenki na vieraśnioŭskich vybarach realnaja.
U kuluarnych razmovach zachodnija dyplamaty ŭ Miensku pryznajuć, što hatovyja pahadzicca na lubuju kandydaturu zamiest Łukašenki, navat nia ź liku demakratyčnych palitykaŭ, aby źmiena ŭłady adbyłasia. Dziela padobnaj źmieny, zdarajecca pačuć, možna achviaravać navat paślavybarnaj dziejazdolnaściu demakratyčnaj apazycyi.
Za Mašeravu siońnia hatovyja prahałasavać 17% vybarcaŭ. Heta, jak śviedčyć apytańnie, zbolšaha rusafiły, rasčaravanyja ŭ palitycy Łukašenki, i pratestavy elektarat. Praŭda, 40% apytanych zajaŭlajuć, što nie prahałasujuć za Mašeravu ni ŭ jakim razie. H.zn., što i jana biez apory na hałasy demakratyčnaha i nacyjanalistyčnaha elektaratu nia maje najmienšaha šancu na pieramohu. Miž tym jana dahetul całkam vyklučaje padobnuju kaalicyju, što i razhladajecca analitykami jak śviedčańnie jaje niepieraadolnaj niesamastojnaści (pra heta bolš padrabiazna – u artykule Valerja Bułhakava “Rasieja i łukašenkaŭski plan stvareńnia pseŭdaapazycyi” na star. 3).
Za apošnija dva miesiacy iznoŭ vyras rejtynh Siamiona Domaša, tady jak papularnaść Čyhira, Paźniaka j Hančaryka trochi źniziłasia. Adnak Čyhir zastajecca pa-raniejšamu jak samym viadomym, tak i samym papularnym z kandydataŭ “piaciorki”. Praŭda, i nehatyŭny rejtynh u jaho vielmi istotny. Jon “padabajecca” 18,9% vybarcaŭ, a “nie padabajecca” 32,7%. Tady jak Domaš “padabajecca” 12,5% apytanych, a nie padabajecca 17,2%.
Takim čynam, Domaš zastajecca najbolš perspektyŭnym demakratyčnym kandydatam niahledziačy na pachaładańnie jahonych adnosinaŭ z kołami rasiejskamoŭnaje apazycyi i jaje ŚMI — u pryvatnaści, z “Chartyjaj'97”.
Apytańnie abvierhła pašyranuju dumku, što ŭdzieł u kampanii Zianona Paźniaka (indeks davieru da jaho pa-raniejšamu nižejšy za 10%) najmacniej bje pa Domašu. Akazvajecca, elektarat Paźniaka najbolš blizki čyhiroŭskamu (40% vybarcaŭ Paźniaka hatovyja byli b u vypadku niaŭdziełu svajho kandydata padtrymać Čyhira, 30% — Mašeravu i tolki 28% — Domaša).
Bieznadziejna nizkaju zastajecca papularnaść Jarašuka, Hajdukieviča j Sinicyna. Kali b vybary adbyvalisia siońnia, za ich hatovyja prahałasavać adpaviedna ŭsiaho 2,3%, 4,1% i 1,9% vybarcaŭ.
Amal pałova respandentaŭ nia vierać u sumlennaść Centravybarkamu i amal 80% pazytyŭna staviacca da idei niezaležnaha nazirańnia za vybarami.
Kali vieryć apytańniu, najbolš cikavym pavarotam kampanii mahło b stacca ŭzajemadziejańnie miž kandydatami demakratyčnaha adzinstva i Natalaj Mašeravaj.
Praŭda, davier da vynikaŭ apytańnia padryvajuć niekatoryja jahonyja źviestki. Tak, pavodle NISEPD, u krasaviku kolkaść ludziej, jakija nia viedajuć, chto taki Hančaryk, składała 23%, a ŭ červieni jana ŭźniałasia da 39%, “rejtynh nieviadomaści” Kazłoŭskaha ŭźniaŭsia z 39% da 51%. Jak takoje mahło adbycca? Metady ž daśledavańnia nie źmianialisia.
Karystalniki Internetu mohuć całkam aznajomicca z vynikami hetaha maštabnaha apytańnia na sajcie www.iiceps.by.
Barys Tumar