Daroha dla ludziej

praviły darožnaha ruchu

Daroha dla ludziej

Kali vy źbirajeciesia vandravać pa Eŭropie na aŭtamabili, u niekatorych jaje kutkach vas moža napatkać niepryjemny siurpryz — amal poŭnaja adsutnaść na vuzkich haradzkich vułkach śviatłaforaŭ, darožnych znakaŭ, raźmietki i inšych zvykłych atrybutaŭ, bieź jakich my ŭžo amal nie ŭjaŭlajem sabie biaśpiečnaha vuličnaha ruchu. U dadatak na hetych vulicach budzie poŭna niazvykła śmiełych piešachodaŭ dy ravarystaŭ.

U Eŭropie raspaŭsiudžvajecca novaja kancepcyja vuličnaj biaśpieki. Prydumali jaje ŭ Halandyi, i zaviecca jana pa-flamandzku “woonerf”, albo “nasieleny dvor”. Zhodna z hetaj kancepcyjaj, darohi pačali pieratvaracca ŭ hramadzkija miescy, dzie buduć raści drevy i hulać dzieci, a aŭtamabili musiać na minimalnaj chutkaści (nia bolš za 30 km/h) prapaŭzać miž imi. Hetyja źmieny dapamahajuć palepšyć ruch transpartu i źmienšyć kolkaść darožnych zdareńniaŭ na vulicach eŭrapiejskich miastečak. Centralnyja rajony mehapolisaŭ dy aŭtabany pakul zastajucca niekranutymi.

Halandzkaj modaj zacikavilisia 20 miascovych municypalitetaŭ u Vialikaj Brytanii, a ŭ haradku Nortmur na poŭdzień ad Mančesteru, u pieraabstalavańnie vulic jakoha try hady tamu było ŭkładziena 300 000 funtaŭ sterlinhaŭ, adznačanyja pieršyja pośpiechi.

Na dumku navukoŭcaŭ, šmat zdareńniaŭ na haradzkich vulicach tłumačycca tym, što kiroŭcy zanadta spadziajucca na tradycyjnaje darožnaje abstalavańnie i praviły ruchu, u vyniku čaho ŭ ich uźnikaje padmanlivaje adčuvańnie biaśpieki. Jany ŭžo nia tak uvažliva pryhladajucca da kankretnaj sytuacyi, naprykład, na skryžavańni, i niaznačnaje adchileńnie ad praviłaŭ navat adnaho z udzielnikaŭ ruchu pryvodzić časam da fatalnych vynikaŭ. Bieź śviatłaforu, znakaŭ i raźmietki aŭtamabilisty, velasypedysty i piešachody atrymlivajuć adnolkavy status i stymuł da ŭzajemnaj pavahi. Staŭka robicca na ahulnaje dla ŭsich udzielnikaŭ darožnaha ruchu adčuvańnie niebiaśpieki.

Pavodle navukovych dośledaŭ, čałaviečy mozh zdolny analizavać navakolnuju rečaisnaść najlepš, kali ŭsprymaje jaje na ŭzroŭni zrokavaha kantaktu. Pieradavać infarmacyju pozirkam i chutka jaje analizavać, jak śćviardžajuć navukoŭcy, ludzi navučylisia ŭ pracesie evalucyi, kali pačali palavać hrupami. Zrokavy kantakt źjaŭlajecca najbolš efektyŭnym i padčas darožnaha ruchu. Maksymalnaja chutkaść, na jakoj mahčymy zrokavy kantakt, jakraz 30 km/h. U miastečku Astervolde na poŭnačy Halandyi, praź jakoje štodzień prajaždžaje 4,5 tys. aŭtamabilaŭ, hetaja schiema ruchu dziejničaje ŭžo čatyry hady. Z taho času tut nie zafiksavana surjoznych zdareńniaŭ. Raniej tut adbyvałasia ŭ siarednim try surjoznyja avaryi štohod.

Vulicy nievialikich eŭrapiejskich haradoŭ byli sfarmavanyja ŭ epochu konskaj ciahi. Mašynam na ich ciesna, i čałaviek pačynaje pastupova viartać sabie tuju prastoru. Praz mnohija ž biełaruskija harady prajšli vialikija darohi, što papieratvaralisia ŭ mižnarodnyja mahistrali. Nie vytrymlivaje darožnaje pałatno, zahazoŭvajecca pavietra, hinuć ludzi. Pavodle źviestak biełaruskaj aŭtainspekcyi, na darohach krainy tolki za adzin tydzień pry kancy lipienia adbyłosia 178 zdareńniaŭ, padčas jakich 43 čałavieki zahinuli. A novyja praviły ruchu, što majuć być uviedzienyja, praduhledžvajuć tolki kasmetyčnyja źmieny.

Michał Čarvinski