Mašynu, jakoj admovili tarmazy, spynić ściana
Krynicy ŭ prezydenckaj administracyi paviedamlajuć, što tam usio ž pryniataje rašeńnie pra referendum za novy termin dla Łukašenki. Referendum spałučać z vybarami ŭ pałatu. Sajuznaha pytańnia byccam by nia budzie. Apazycyja hatovaja ŭdzielničać u vybarach, bo ličyć ich sposabam dajści da ludziej. Tym bolš što paśpiachovy bajkot arhanizavać nierealna. Ale ŭdzielničać u vybarach i pry hetym bajkatavać referendum niemahčyma. Zychodziačy z hetaha, apazycyja musić zaklikać ludziej skazać na referendumie «NIE» i praryvacca na vybarach. Nia vyklučana, što častka demakrataŭ urešcie dałučycca da bajkotnaj akcyi KCHP. Ale pakul jany nastrojenyja zmahacca.
Los prezydenckich vybaraŭ 2001 hodu vyrašaŭsia za dva hady da ich praviadzieńnia — u 1999-m. Ułady pačali toj hod z aryštu eks-premjera Michaiła Čyhira. Z boku apazycyi 1999-y adznačyŭsia padpolnymi vybarami, uciokami Šareckaha, raskołam BNF. Usio heta adbyvałasia na fonie vajny ŭ Kosavie, a ŭnutry — pseŭdadyjalohu ŭładaŭ i apazycyi, da jakoha ŭłady zmusiła Eŭropa.
Za piać hadoŭ amerykancy pieramiaścilisia z Kosava ŭ Irak, u Eŭropie źjaviłasia novaja ŭtopija — što demakratyzacyju Biełarusi moža pravieści… Rasieja. Tak, prynamsi, vynikała z zajavy ministra eŭrapiejskich spravaŭ Vialikaj Brytanii Denisa Makšejna ŭ interviju rasiejskamu ahienctvu navinaŭ «RIA-Novosti»: «Eŭrapiejski Źviaz i Rasieja pavinny supracoŭničać u pytańni padtrymki demakratyi ŭ Biełarusi».
Za dva hady da vybaraŭ 2006-ha los Čyhira paŭtaryŭ Michaił Marynič. Čyhir pakinuŭ Łukašenku ŭ 1996-m i trapiŭ za kraty ŭ 1999-m. U Maryniča šlach da turmy zaniaŭ taksama try hady paśla pachodu ŭ prezydenturu ŭ 2001-m. Usio paŭtarajecca z dakładnaściu da miesiaca. Što dalej? Novyja palityčnyja zabojstvy?
Polskija ŚMI źviazali krasavickija akty varožaści (špijonski fars) z prošukami nia tolki Jeryna, ale j naŭprost rasiejskich specsłužbaŭ, jakija mieli na mecie pieraškodzić palapšeńniu adnosinaŭ z Zachadam. Kali heta tak, novych zabojstvaŭ vymahaje sama schiema, bo niešta ž musić zrabić niemahčymymi spakuślivyja prajekty pamiarkoŭnaha kryła: narmalizacyju adnosinaŭ z Zachadam, pastupovuju demakratyzacyju, pryvatyzacyju, vybar pierajemnika.
Zrešty, schiemu moža zadavolić i kalektyŭnaje palityčnaje zabojstva — zabojstva perspektyvaŭ krainy, jaje lideraŭ i jaje šancaŭ na intehracyju ŭ Eŭropu. Čarnobylski vajaž i aryšt Maryniča ŭ takim razie vyhladajuć pieršymi aktami hetaje dramy. Nastupny — pampeznaja demanstracyja ŭsienarodnaha adabramsu na 60-ja ŭhodki vyzvaleńnia ad niemcaŭ. Dalej — kančatkovaja padviorstka Kanstytucyi pad adnaho čałavieka.
Praha ŭłady, smak ułady — što jany robiać ź ludźmi! Mašynu, jakoj admovili tarmazy, spynić moža tolki ściana.
Kali na referendum budzie naŭprost vyniesieny praciah paŭnamoctvaŭ da 2009 h., hetaha narod nia prymie. Kali ž havorka pojdzie ab pravie dla Łukašenki balatavacca jašče raz, dyk vyjhryš referendumu zusim nia budzie aznačać aŭtamatyčnaha vyjhryšu vybaraŭ u 2006-m. Samaja niepradkazalnaja ŭłada, 10 hadoŭ paŭtarajučy tyja samyja schiemy, stanovicca ŭsio bolš prahnazavanaj, što pazbaŭlaje jaje šancunku na poli iracyjanalnaj palityki. A ŭ pradkazalnuju palityku Łukašenka hulać nia zmoža.
Barys Tumar