Maładoje kino pamiž byłym i minułym
Siamiora maładych kinarežyseraŭ — treci vypusk, padrychtavany ŭ Biełarusi —
prezentavali svaje dyplomnyja pracy
U listapadzie adbyłasia nieabyjakaja padzieja dla biełaruskaj kultury. Studenty režyserskaha kursu Michaiła Ptašuka prezentavali hledačam svaje dyplomnyja pracy. Paśla trahičnaj śmierci mastaka studentaŭ, što nazyvali svajho majstra «dziadźkam Mišam», uziaŭ pad svaju apieku Viačasłaŭ Nikifaraŭ. Heta tolki treci vypusk kinarežyseraŭ za ŭsiu historyju suverennaj Biełarusi — raniej kadry rychtavała Maskva. Ź niezaležnaściu Akademija mastactvaŭ zapačatkavała svaje kursy kinatvorcaŭ — u svoj čas ich skončyli Viktar Aśluk i Andrej Kudzinienka.
Siońniašnija vypuskniki Akademii demanstrujuć roŭny j prafesijny ŭzrovień, što dazvalaje spadziavacca na vydatnuju budučyniu. Ale temy j formy dyplomnych prac vyklikajuć zaniepakojenaść: maładyja tvorcy zastajucca pamiž byłym i minułym i aściarožna ŭznaŭlajuć užo bačanaje ŭ biełaruskim kino.
Staršynia Sajuzu kinematahrafistaŭ Ihar Voŭčak symbalična pieradaŭ «maładym» ad «starych šaścidziasiatnikaŭ» kinastužku. Ale razam z tradycyjami mastaki, zdajecca, atrymali ŭ spadčynu j zahany biełaruskich kinašaścidziasiatych.
Karcina Maksima Subocina «Ab źnikłych biaź viestak», zdajecca, zusim nie nahadvaje pra 60-ja hady. Prypavieść pra stomlenaha čałavieka, jaki nabyvaje ŭ nieznajomaha — ci to djabła, ci to anioła — kvitok u raj, apaviadajecca movaj amal reklamnych rolikaŭ i videaklipaŭ. Ruch kamery, aśviatleńnie, zakadravyja huki — forma padbirajecca daskanałaja, ale kali hieroi pačynajuć havaryć, enerhija źnikaje. Jak u 60-ja hady, kali kultyvavany aŭtarski pačatak zabivaŭ časam aktorskaje vykanańnie.
Hulnia z formaju jość i ŭ filmie Dzianisa Skvarcova «Lika. Dembielskaja bajka». Dziaŭčyna-fatohraf pryhadvaje ŭ paranienym na vajnie žaŭniery znajomaha, jakoha jana kaliści fatahrafavała. Uspaminy dziaŭčyny pieraplecieny z sučasnaściu, mastactva z rečaisnaściu — i ad praźmierna zakručanaj formy zabłytvajecca siužet. Na ekran vypaŭzaje vajna — nieviadomaja, niezrazumiełaja. Moža, heta vajna ŭ Čačni, ale, chutčej za ŭsio, heta prosta vajna ci maneŭry.
U astatnich dyplomnych pracach užo napoŭnicu panuje tradycyjnaja dla 60—70-ch hadoŭ tema vajny.
Dyplomnaja karcina Źmitra Łasia tak i nazyvajecca — «Vajna». Niamiecki žaŭnier hvałcić biełaruskuju žančynu. Ale nie źbirajecca jaje pakidać i spadziajecca vychavać svajho budučaha syna. Kali ž u hieraini naradžajecca dzicio, jana topić jaho, i ašaleły baćka zabivaje žančynu. Film trymajecca na mocnaj aktorskaj hulni, i Anatol Kot, jaki kryčyć i hłytaje hlej, adamknuŭ nie adno hladackaje serca. Ale heta jašče nie «Akupacyja» Kudzinienki.
Jaŭhien Siaćko pastaviŭ film pavodle apaviadańnia Vasila Bykava «Pajści i nie viarnucca». Aktorskija vobrazy nie takija raspracavanyja, jak u Z. Łasia. I ad Bykava chutčej zastałasia siužetnaja schiema.
Poŭnaściu hety artykuł možna pračytać u papiarovaj i pdf-versii "Našaj Nivy"
Andrej Rasinski