Tak ci tak?
Prafesar Harvardzkaha ŭniversytetu Kurt Vułhajzer paprasiŭ źmiaścić u hazecie nastupnuju ankietu, kab sabrać źviestki pra moŭnyja ŭpadabańni biełaruskaje moładzi.
Zapoŭnienyja ankiety dašlicie, kali łaska, elektronnaj poštaj na adras cwoolhis@fas.harvard.edu. Vašy adkazy zastanucca ananimnymi.
Častka I.
A.
1. Uzrost:
2. Poł:
3. Miesca naradžeńnia (vobłaść/kraina, nazva horadu ci vioski):
4. Dzie vy vučyciesia?
5. Fakultet/specyjalnaść:
6. Ci słuchajecie (słuchali) vy jakija-niebudź kursy z vykładańniem na biełaruskaj movie? Kali tak, jakija?
7. Dzie vy skončyli škołu?
8. Mova navučańnia ŭ škole:
pačatkovaj:
siaredniaj:
9. Kim vy chočacie pracavać u budučyni (paśla zakančeńnia ŭniversytetu)?
B.
10. Miesca naradžeńnia baćkoŭ (vobłaść/kraina, nazva horadu ci vioski):
baćka:
maci:
11. Na jakoj movie (jakich movach) vy razmaŭlajecie z baćkami, babulami i dziadulami?
12. Kali ŭ vas jość braty i siostry, na jakoj movie (jakich movach) vy ź imi razmaŭlajecie?
V.
13. Kali vy z rasiejskamoŭnaj siam'i, kali (u jakim uzroście) vy pačali aktyŭna karystacca biełaruskaj movaj? Chto bolš za ŭsio paŭpłyvaŭ na vaš vybar movy (naprykład, siabry, členy siam'i, nastaŭniki ci inš.)?
14. Na vašu dumku, jakuju movu vy lepš za ŭsio viedajecie - biełaruskuju ci rasiejskuju? Kali vy imi adnolkava dobra vałodajecie, ci jość sytuacyi (ci temy), dzie vy adčuvajecie siabie bolš upeŭnienym u adnoj z hetych movaŭ, čym u druhoj?
15. U jakich miescach vy zvyčajna havorycie pa-biełarusku?
16. Ci adyhryvaje mova (vybar movy) značnuju rolu ŭ vašych adnosinach ź inšymi ludźmi? Kali tak, pryviadzicie prykłady:
17. Maje najlepšyja siabry ŭsie havorać pa-biełarusku:
tak nie
18. 3 maimi najlepšymi siabrami ja zaŭsiody havaru pa-biełarusku:
tak nie
19. Maja budučaja žonka/moj budučy muž abaviazkova pavinna/pavinien havaryć pa-biełarusku:
a) tak, abaviazkova b) nie, nie abaviazkova v) pažadana, ale nie abaviazkova
20. Kali vy žanaty/zamužam, na jakoj movie havoryć z vami vaša žonka/vaš muž?
21. Jak vy staviciesia da ŭžyvańnia dareformavych pravapisnych normaŭ biełaruskaj movy ("taraškievicy")? Ci starajeciesia vy sami prytrymlivacca hetych normaŭ?
22. Jak vy staviciesia da palityki aficyjnaha dźviuchmoŭja ŭ Biełarusi? Što, na vašu dumku, pavinna rabić dziaržava, kab pašyryć rolu biełaruskaj movy ŭ hramadstvie?
23. Jak vy akreślili b termin "trasianka"? Ci možacie vy pryvieści kankretnyja prykłady "trasianki" (jakija vy čuli na vulicy, u siamji, u srodkach masavaj infarmacyi ci ŭ inšych kantekstach)?
24. Jak vy staviciesia da maŭleńnia pa-rasiejsku ź biełaruskim akcentam? Heta niejkim čynam nabližaje havoračaha da vas ci jašče bolš adšturchoŭvaje, u paraŭnańni z maŭleńniem čałavieka, jaki havoryć čysta" pa-rasiejsku? Ci ličycie vy, što vy asabista havorycie pa-rasiejsku ź biełaruskim akcentam?
25. Jak vy aceńvajecie vaša viedańnie inšych słavianskich movaŭ (akramia biełaruskaj i rasiejskaj):
polskaja mova
5 4 3 2 1 (5 - vydatna, 1 - słaba/nia viedaju)
ukrainskaja mova
5 4 3 2 1 (5 - vydatna, 1 - słaba/nia viedaju)
inšyja:
5 4 3 2 1 (5 - vydatna, 1 - słaba/nia viedaju)
26. Ci čytajecie vy na inšych słavianskich movach? Ci słuchajecie radyjopieradačy, hledzicie televizijnyja pieradačy na hetych movach? Kali tak, jakija?
27. Jakija peryjadyčnyja vydańni na biełaruskaj movie vy čytajecie? Jak časta?
28. Ci słuchajecie vy radyjo "Svaboda" (biełaruskamoŭnyja pieradačy)? Kali tak, jak časta?
29. Tvory jakich biełaruskich piśmieńnikaŭ vam bolš za ŭsio padabajucca i čamu?
30. Ci słuchajecie vy biełaruski rok ci estradu? Jakija hurty/vykanaŭcy vam bolš za ŭsio padabajucca?
31. Ci słuchajecie vy rasiejskija ci rasiejskamoŭnyja rok-hurty? Kali tak, jakija?
32. Jak vy ličycie, ci adčuvaje biełaruskamoŭnaja moładź u Biełarusi vialikuju stupień salidarnaści na moŭnaj hlebie abo jość peŭnyja padhrupy siarod biełaruskamoŭnaj moładzi, jakija nie zaŭsiody znachodziać "supolnuju movu" z pryčyny kulturnych, sacyjalnych ci inšych faktaraŭ?
33. U jakich moładzievych palityčnych i inšych arhanizacyjach vy bieracie udzieł? (Naprykład Zhurtavańnie biełaruskich studentaŭ, "Małady front", "Zubr", rycarskija (vajskova-histaryčnyja) kluby i da t. p.)
34. Na vašu dumku, jakija rysy najvažniejšyja dla taho, kab peŭnaja supolnaść ludziej ličyłasia narodam? Napišycie prynamsi 5 kryteraŭ u paradku, dzie 5-y źjaŭlajecca dla vas najvažniejšym:
5.
4.
3.
2.
1.
35. Jakija narody, na vašu dumku, najbližejšyja da biełarusaŭ pa charaktary? Čamu vy tak ličycie?
36. Na vaš pohlad, da jakoj kulturna-cyvilizacyjnaj zony naležyć Biełaruś? (Eŭropa, Uschodniaja Eŭropa, Eŭrazija ci inš.) Rastłumačcie, čamu vy tak ličycie.
37. Ci možna ličyć čałavieka, jaki nie havoryć pa-biełarusku, sapraŭdnym biełarusam? Čamu vy tak ličycie?
Častka II
Paznačcie, kali łaska, vašu acenku nastupnych słoŭ i słovazłučeńniaŭ, pišučy pobač z kožnym ź ich rymskija ličby I-IV pavodle nastupnaj škały:
I. sam(a) tak havaru, heta pravilna
II. tak možna (hety varyjant dapuščalny), ale ja tak nie havaru
III. tak havorać, ale heta niapravilna
IV. tak nichto nie havoryć, heta zusim nie pa-biełarusku
Kali vy ŭžyvajecie inšy varyjant, jaki adsutničaje, kali łaska, napišycie jaho.
(Kali łaska, nie hladzicie ŭ słoŭniki, hramatyki ci inšyja daviedačnyja materyjały: nas cikavić, jak vy asabista havorycie i jak vy staviciesia da varyjantaŭ, jakija vy nie ŭžyvajecie)
A.
38.kulturnicki
kulturny
kulturalny
kulturovy
39.suviaź
źviazak
40.maładziožny moładzievy maładziovy
41.kiraŭnik kiroŭca kiroviec
42.viadoŭca pieradačy
viadučy pieradačy
43.zakazčyk
zamoŭca
zamoŭnik
44.vystupleniec
vystupoŭca
vystupajučy
vystupoviec
45.admysłoviec
specyjalist
46.zadzinočany
abjadnany
47. adnosiny
stasunki
48.źbierci
sabrać
49.umovy
varunki
50.naprykancy
u kancy
pad kaniec
51.saaŭtar
suaŭtar
52.Jon nam adkryŭ vočy.
Jon nam adčyniŭ vočy.
53. Jon uhnaŭ aŭtamabil.
Jon sahnaŭ aŭtamabil.
54.paniatak
paniaćcie
55.supracoŭnictva
supraca
56.Jana dyrektar škoły.
Jana dyrektarka škoły.
57.kanservavać, daminavać
kanserviravać, daminiravać
58.ministar, teatar
ministr, teatr
59.kłub
klub
klab
60.Zyčym vam pośpiechaŭ.
Žadajem vam pośpiechaŭ.
61.hrec (u futboł)
hulec
ihrok
ihrec
62.suśvietnaja vajna
usiaśvietnaja vajna
63.vystup
vystupleńnie
64.źniešni
vonkavy
65.dałary
dołary
dalary
66.siabar tavarystva
supolnik tavarystva
člen tavarystva
čalec tavarystva
67. katałoh, manałoh
kataloh, manaloh
B.
68.zdymak našaha horada
zdymak našaha horadu
69.navukoŭcy z universytetu
navukoŭcy z universyteta
70.u vačoch
u vačach
71.paŭhodu
paŭhady
paŭhody
72.šmat movaŭ (chataŭ, darohaŭ)
šmat moŭ (chat, daroh)
73.šmat mahčymaściej (radaściej)
šmat mahčymaściaŭ (radaściaŭ)
74. srodki pavinny być pieradadzieny
srodki pavinnyja być pieradadzienyja
75. adnyja ličać jaho zdradnikam
adny ličać jaho zdradnikam
76. vašy siabry
vašyja siabry
77. Jon najlepšy student u hrupie.
Jon lepšy student u hrupie.
Jon najdobry student u hrupie.
Jon samy lepšy student u hrupie.
78. Heta samy tanny bilet.
Heta najtańniejšy bilet.
Heta najtanny bilet.
79. Heta najvyšejšy budynak u horadzie.
Heta najvysoki budynak u horadzie.
Heta samy vysoki budynak u horadzie.
80. ispyt z historyi
ispyt historyi
ispyt u historyi
ispyt pa historyi
81. kamitet u spravach moładzi
kamitet pa spravach moładzi
kamitet spraŭ moładzi
kamitet dla spraŭ moładzi
82. dyrektar budujemaha pradpryjemstva
dyrektar pradpryjemstva, jakoje budujecca
dyrektar budavanaha pradpryjemstva
83. užyvanaja ciapier stratehija
užyvajemaja ciapier stratehija
stratehija, jakaja ciapier užyvajecca
84. Ja čuju jaho havaryć z narodam.
Ja čuju, jak jon havoryć z narodam.
Ja čuju jaho havoračy z narodam.
Ja čuju jaho havoračaha z narodam
85. Metaj arhanizacyi źjaŭlajecca aśvietnickaja praca pa vyznačeńni sapraŭdnych i spraviadlivych pohladaŭ na rasizm, dyskryminacyju i hienacyd.
Metaj arhanizacyi jość aśvietnickaja praca pa vyznačeńni capraŭdnych i spraviadlivych pohladaŭ na rasizm, dyskryminacyju i hienacyd.
Meta arhanizacyi jość aśvietnickaja praca pa vyznačeńni sapraŭdnych i spraviadlivych pohladaŭ na rasizm, dyskryminacyju i hienacyd.
Meta arhanizacyi - aśvietnickaja praca pa vyznačeńni sapraŭdnych i spraviadlivych pohladaŭ na rasizm, dyskryminacyju i hienacyd.
86. Heta novy šlach.
Heta jość novy šlach.
Heta jość novym šlacham.
87. na znak salidarnaści
u znak salidarnaści
88. My stali bolš paśladoŭnymi.
My stali bolš paśladoŭnyja.
89. Nas było troch.
Nas było troje.
90. Jon stajaŭ u mikrafona.
Jon stajaŭ pry mikrafonie.
Jon stajaŭ la mikrafona.
91. u časy isnavańnia SSSR
za časoŭ isnavańnia SSSR
padčas isnavańnia SSSR
92. ichnyja baćki
ichnija baćki
ich baćki
Dziakuju za vaš udzieł u hetym daśledavańni. Kali vy majecie pytańni, źviarniciesia, kali łaska, da daśledčyka, Kurta Vulhajzera, pa nastupnym adrasie:
Dr. Curt F. Woolhiser
Harvard University
Department of Slavic Languages and Literatures
12 Quincy St., Barker Center Room 327
Cambridge, MA 02138-3879 USA
Elektronny adras: cwoolhis@fas.harvard.edu