Mahiloŭ viartaje ratušu

Mahiloŭskija ŭłady adnoviać symbal samakiravańnia. Pryčym havorka nie pra restaŭracyju, a pra adbudovu «z nula».

Paśla nadańnia ŭ 1588 h. Mahdeburskaha prava ŭ Mahilovie stali źjaŭlacca draŭlanyja ratušy. Ale jany redka pieražyvali bolš za adnu vajnu. Zakładzienaja 4 vieraśnia 1679 h. muravanaja ratuša adrazu zrabiłasia symbalem horadu, uvasableńniem haradzkoj volnaści. Niekalkimi hadami raniej mienavita z budynku ratušy 1 lutaha 1661 h. vyskačyŭ ź miačom u rukach haradzki vojt Levanovič — i pačałosia paŭstańnie suprać maskoŭskaha harnizonu. Pamiać pra paŭstańnie zastałasia ŭ hierbie horadu. Źniščyć cahlanuju kładku ratušy nia zdoleli bomby Druhoj suśvietnaj. Staryja pryhadvajuć, što niamiecki snajper, zasieŭšy ŭ viežy ratušy, doŭha strymlivaŭ nastup čyrvonaarmiejcaŭ. Snajpera źniali snaradam z haŭbicy.

Na pavajennych zdymkach ratuša, vyščarblenaja nia horš za Chołmskuju bramu Bieraściejskaj krepaści, zastałasia cełaja. Za savieckim časam buduć pisać, što ratuša była «źniščana niamiecka-fašysckimi akupantami». Nasamreč zahad ab jaje razbureńni pryjšoŭ u 1957 h.

Heta byŭ apošni z zahadaŭ, pavodle jakich razburalisia mahiloŭskija śviatyni — Vaskrasienskaja carkva, Jazepaŭski sabor… Z razbureńniem apošniaha źviazana cikavaja historyja. Telehrama z Maskvy ab jaho źniščeńni ŭ 1937 h. była miascovymi ŭładami pryniata da vykanańnia adrazu. Adnak u chramie začyniŭsia dyrektar abłasnoha muzeju Ivan Mihulin (toj samy, zamiašany ŭ spravie źniknieńnia kryža Eŭfrasińni Połackaj), nie dazvalajučy ŭzryvać budynak. Mihulina vyciahnuli siłkom, adnak ad rasstrełu jaho vyratavała telehrama, jakaja pryjšła z Maskvy na nastupny dzień paśla razbureńnia chramu: «Saboru nie ŭzryvać».

Ratušu ŭ 1957 h. uzryvali dvojčy. I dvojčy ścieny tryvali, tolki pył padniaŭsia. Tady zrujnavali buldozerami.

U planiroŭku sučasnaj Savieckaj płoščy — byłoj Handlovaj — ratuša ciažka ŭpisvajecca. Jana nie stvaraje supolnaj fasadnaj linii ź inšymi damami, ciažka suadnosicca z manumentalnymi pomnikami baraćbitam za savieckuju ŭładu. Adnak u spravie adradžeńnia histaryčnaj pamiaci heta — drobiazi.

Zadumvacca treba nie pra słušnaść raźmiaščeńnia ratušy, kažuć architektary, a pra słušnaść znachodžańnia vakoł jaje ŭsiaho astatniaha, savieckaha.

Rašeńnie pryniataje — ratuša budzie stajać tolki na svaim miescy i tolki ŭ raniejšym vyhladzie. U prajekcie, stvoranym Centram pa rehieneracyi historyka-kulturnych kaštoŭnaściaŭ, pieršapačatkovy vyhlad ratušy adnoŭleny całkam — pa starych fatazdymkach, pa darevalucyjnych čarciažach.

Što raźmieścicca ŭ budynku, pakul nia vyrašana. Chutčej za ŭsio, hramadzkaja pryjomnaja staršyni harvykankamu ci muzej historyi horadu.

∎

Muravanaja ratuša ŭ Mahilovie była zakładzienaja 4 vieraśnia 1679 h. Ź jaje dźviarej 1 lutaha 1661 h. vyjšaŭ ź miačom u rukach haradzki vojt Levanovič — i pačałosia paŭstańnie suprać maskoŭskaha harnizonu. Ratušu nie zrujnavali bomby Druhoj suśvietnaj. U 1957 h. jaje uzryvali dvojčy. Urešcie zrujnavali buldozerami.

• 0
• 0
• 0
• 0
• 0
• 0
• 0
• 0