Budučynia małych haradoŭ — za vykarystańniem ekałahičnych technałohij, zajaviŭ u intervju biełaruskim žurnalistam namieśnik mera pa pytańniach raźvićcia horada Bialava (Nižniesilezskaje vajavodstva, Polšča) Andžej Chordy.
Žurnalisty ź Biełarusi naviedali Bialavu ŭ składzie ekskursijnaj hrupy ŭ miežach vialikaj partniorskaj kanfierencyi Mižnarodnaha adukacyjnaha centra, jakaja prachodzić 23—26 kastryčnika ŭ polskim pasiołku Kšyžova.
Miascovyja ŭłady pazicyjanujuć Bialavu jak ekałahičny horad, bo z 1990-ch hadoŭ i pa siońniašni dzień u im źjaŭlajucca sacyjalnyja abjekty, jakija vykarystoŭvajuć ekałahičnyja technałohii. Tak, u horadzie škoła prafiesijnaj adukacyi siłkujecca ad enierhii sonca i vietru, a taksama vykarystoŭvaje ekanamičnyja sistemy aciapleńnia na asnovie tradycyjnych krynicaŭ enierhii — katły dla spalvańnia ćviordaha paliva. Studenty hetaj «Soniečnaj škoły» aprača ahulnaj adukacyi atrymlivajuć nieabchodnyja viedy ŭ śfiery ekałahičnaj enierhietyki. Pry joj taksama isnuje centr adnaŭlanaj enierhietyki, jaki siarod usiaho inšaha zajmajecca pavyšeńniem kvalifikacyi inžynieraŭ-enierhietykaŭ, rychtujučy ź ich śpiecyjalistaŭ pa krynicach adnaŭlanaj enierhii.
U horadzie pracuje ekałahičny dziciačy sadok, a taksama ŭstanova pazaškolnaj adukacyi «Lasnaja škoła» i Interaktyŭny centr enierhaźbieražeńnia, jaki aprača inšaha vykonvaje funkcyju Industryjalnaha muzieja. Usie hetyja prajekty byli realizavanyja pry padtrymcy roznych ekałahičnych arhanizacyj Jeŭrasajuza.
«Siońnia ŭsio čaściej havorycca pra hłabalnaje paciapleńnie, vykidy parnikovych hazaŭ, adnaŭlanyja krynicy enierhii, — skazaŭ Chordy. — My, u svaju čarhu, uśviadomili ŭsiu važnaść hetych pytańniaŭ i pryjšli da vysnovy, što ekałahičnaja enierhietyka ŭ poŭnaj miery vystupaje abaronaj ad dehradacyi stanu navakolnaha asiarodździa».
Vice-mer zaznačyŭ, što miascovyja ŭłady i haradžanie raźličvajuć na toje, što «adnaŭlanaja enierhietyka stanie budučyniaj Bialavy». «Horadam, jaki raniej całkam žyŭ za košt bavaŭnianaj haliny, lohkaj pramysłovaści, zaraz zacikavilisia zamiežnyja kampanii, što zajmajucca novaj enierhietykaj. U nas užo jość damoŭlenaści z kampanijami, jakija chočuć pabudavać tut soniečnyja elektrastancyi, viaducca pieramovy z kampanijami, jakija zacikaŭlenyja va ŭstanoŭcy ŭ nas vialikich vietrahienierataraŭ», — skazaŭ jon.
Bialava, pavodle słoŭ čynoŭnika, hatova da zamiežnych inviestycyj u śfiery adnaŭlanaj enierhietyki. Dla hetaha ŭ horadzie jość tryccać hiektaraŭ ziamli ź nieabchodnaj infrastrukturaj, darohami i kamunikacyjami.
Adnak, niahledziačy na toje, što ŭ Polščy ŭžo jość ułasnyja vytvorcy soniečnych panelaŭ, kolkaść palakaŭ, jakija addajuć pieravahu adnaŭlanaj enierhietycy, pakul nie takaja vialikaja, u mnohim z-za adsutnaści nieabchodnych zakonaŭ. «Bolšaja častka vyrablenych u Polščy ŭstanovak dla vypracoŭki adnaŭlanaj enierhii ekspartujecca ŭ Hiermaniju, Francyju, Ispaniju, dzie ich možna vykarystoŭvać na ŭsiu mahutnaść u pramym i pieranosnym sensie, bo ŭ hetych krainach pryvatnyja asoby mohuć pradavać liški samastojna vyrablenaj enierhii, u Polščy ž takoj praktyki pakul niama», — rastłumačyŭ Chordy. Jon dadaŭ, što polskija vytvorcy pakul nie zaklučali kantraktaŭ na pastaŭku soniečnych panelaŭ i vietraŭstanovak u Biełaruś.
Tyja ž žychary Polščy, chto zachapiŭsia idejami adnaŭlanaj enierhietyki, addajuć pieravahu ŭ asnoŭnym soniečnym panelam, značna mienš — vietrakam. Pry hetym enierhija sonca pa bolšaj častcy vykarystoŭvajecca dla sistemy aciapleńnia i nahrevu vady, u mienšaj stupieni — dla vytvorčaści elektryčnaści.
«Ludzi ŭstanaŭlivajuć soniečnyja paneli, bo, z adnaho boku, adbivajecca razumieńnie taho, jak važna vykarystoŭvać ekałahičnyja technałohii, ź inšaha boku — heta ekanomija, tamu što, tak, vam daviadziecca patracicca na abstalavańnie, ale potym nie treba budzie płacić hrošy za elektryčnaść», — padsumavaŭ vice-mer Bialavy.
Kamientary