Minkamsuviazi Rasii budzie zmahacca z žurnalistami, jakija pišuć «va Ukrainie» i «Biełaruś»
Ministerstva suviazi i masavych kamunikacyj Rasii prapanavała sposab zmahacca ź niepiśmiennymi žurnalistami, jakija farmirujuć «niezdarovuju moŭnuju normu» ŭ rasijskich ŚMI. Dla hetaha prapanujecca stvaryć antyrejtynh dla navinavych vydańniaŭ, a najbolš niepiśmiennym supracoŭnikam budzie prysudžacca premija «Załaty cipun».
Dadamo, što dla zaachvočvańnia piśmiennych vydańniaŭ — «małajcoŭ» — taksama moža być stvorany adpaviedny rejtynh. «My ličym, što mahutnym srodkam vychavaŭčaha ŭździejańnia moža stać rejtynh i antyrejtynh ŚMI i ńjuśmiejkieraŭ na ŭžyvańnie ruskaj movy, heta značyć my chočam zrabić śpis «małajcoŭ» i śpis «niahodnikaŭ», jakija pierakručvajuć i karabaciać ruskuju movu», — zajaviŭ namieśnik kiraŭnika ministerstva Alaksiej Volin.
«U svoj čas była premija «Załaty cipun». Mnie zdajecca, što para da jaje viarnucca», — dadaŭ čynoŭnik, vystupajučy na pasiadžeńni savieta pa ruskaj movie pry ŭradzie RF.
Na dumku Volina, «ŚMI ŭ stanie farmiravać jak pravilnuju moŭnuju normu, tak i niezdarovuju». U jakaści prykładu jon pryvioŭ sprečku ab pravilnaści pastanoŭki prynazoŭnikaŭ pierad słovam «Ukraina». «Kłasičny prykład — «na Ukrainie» abo «v Ukrainie».
Čynoŭnik patłumačyŭ, što hetaja tema zakranajecca tamu, što «va ŭhodu tym ci inšym imhniennym palityčnym acenkam ŚMI pačynajuć kavierkać ruskuju movu».
«Dziela spraviadlivaści treba skazać, što heta tyčycca nie tolki ŚMI. Jany pracujuć razam ź ńjuśmiejkierami. Tamu, kali my havorym ab farmiravańni moŭnaha asiarodździa, my dakładna razumiejem, što tut jość adkaznaść ŭzajemnaja: i tych, chto piša, i tych, chto kaža dla tych, chto piša», — dadaŭ Volin. Pry hetym jon adznačyŭ, što dla abjektyŭnaj acenki piśmiennaści vymaŭleńnia i pravapisu hieahrafičnych nazvaŭ nieabchodnaja kansultacyja z pradstaŭnikami navukovaj hramadskaści.
Spasyłajučysia na navukoŭcaŭ, u pryvatnaści, na pracu «Hramatyčnaja pravilnaść ruskaj havorki» (M., Navuka, 2001), varta adznačyć, što litaraturnaja norma sučasnaj ruskaj movy ŭsio-tki miarkuje, što napisańnie «na Ukrainie, s Ukrainy» — histaryčna stałaje. «U 1993 hodzie pa patrabavańni ŭrada Ukrainy narmatyŭnymi vynikała pryznać varyjanty «v Ukrainu «(i adpaviedna «iz Ukrainy»). Tym samym, na dumku ŭrada Ukrainy, razryvałasia etymałahičnaja suviaź kanstrukcyj «na Ukrainu» i «na ŭskrainu», jakaja jaho nie zadavalniała, — havorycca ŭ knizie. — Ukraina jak by atrymlivała linhvistyčnaje paćvierdžańnie svajho statusu suvierennaj dziaržavy, pakolki nazvy dziaržaŭ, a nie rehijonaŭ afarmlajucca ŭ ruskaj tradycyi z dapamohaj prynazoŭnikaŭ «v (vo)» i «iz».
Taksama isnuje jašče adna sprečka, što tyčycca hieahrafičnych abjektaŭ, jakaja da hetaha času pryvodzić da burlivych (i časam niecenzurnych) dyskusij u sacsietkach. Heta pytańnie napisańnia «Biełaruś» ci «Biełoruśsija». Dziaržava aficyjna nazyvajecca Respublika Biełaruś. Nazva «Biełoruśsija» moža ŭžyvacca ŭ histaryčnym aśpiekcie, naprykład, kali havorka idzie pra časy SSSR. Varta adznačyć, što ŭ rasijskich aficyjnych dakumientach fihuruje nazva «Respublika Biełaruś». «Ambasada RF u Respublicy Biełaruś» — nazyvajecca dypviedamstva, što možna ŭbačyć na sajcie.
Kamientary