Fiłasofija charčavańnia: bulba suprać makarony

Chto vinavaty bolš: bulba ci makarona? Ad čaho admovicca, na što nalehčy, kab zachavać idealnuju formu? A moža, i toje, i toje — pustyja kałoryi? Čym padmacavać svoj vybar, kali i toje, i inšaje — smakata?

Davajcie zazirniem u padručnik pa bijałohii za šosty kłas albo prosta pryhadajem: usio žyvoje składajecca z kletak. Pryncypovaja pabudova kletak adnolkavaja, roźniacca jany ŭ detalach.

I ŭ kožnaj žyvoj kletcy jość usio, kab žyć samastojna i adasoblena, jak arhanizm. Prosta ŭ šmatkletačnych arhanizmach kletki śpiecyjalizujucca, častkova admaŭlajucca ad adnych funkcyj na karyść inšych. Chimičny skład kletki — amal usia tablica Miendzialejeva. Niaznačna roźniacca tolki praporcyi ŭtrymańnia mikraelemientaŭ. Heta značyć, što ŭ kožnaj kletcy jość praktyčna ŭsio, što patrebna dla žyćcia inšaj kletcy.

Abapirajučysia na hety fakt, my možam umoŭna padzialić pradukty na tyja, što składajucca z kletak — sadavina, harodnina, złaki, miasa, pradukty žyćciadziejnaści kletak — małako (i šerah vytvornych), i rafinavanyja pradukty — pry vyrabie ich mocna razburajecca kletka, vydzialajucca asobnyja hrupy arhaničnych rečyvaŭ, a ŭžo ź ich vyrablacca ježa. Toj ža cukar. Rafinavany alej.

Dyj bułački nie zusim kab z dreva źniatyja i daŭno zabylisia, što byli celnaj pšanicaj, cukrovym burakom i karovaj (to bok sienam?). I h.d.

Padzieł, zrazumieła, umoŭny. Ale dazvalaje ŭjavić sabie asnoŭnuju ježu našych datechnahiennych prodkaŭ, jakija nie viedali atłuścieńnia i karyjesu. Spažyvańnie kletkavych praduktaŭ zaprahramavanaje pryrodaj. Heta značyć: pamiž bulbaj i makaronaj pryroda abiraje bulbu — syruju, nieabiranuju.

Ale bolšaść z nas na taki vybar nie pahadžajecca. My abirajem bulbu hatavanuju — piečanuju, varanuju, a časam pačynajem to rezać, to marozić, to smažyć na pierahretym rafinavanym alei, to hłutamatam natryja pasypać — ułasnymi namahańniami ŭ kaštoŭny pradukt zapichvajem atrutu. I tut na scenu vypłyvaje makarona. …

Ale źvierniemsia da hołych faktaŭ, tym bolš, što absalutnaja bolšaść praduktaŭ bijachimikami daŭno razabranaja na atamy-malekuły i praanalizavanaja.

Kałaryjnaść bulby padvyšajecca padčas hatavańnia ad prykładna 77 (syraja) i da 140 (bulba-fry) Kkał. Kałaryjnaść makarony ŭ siarednim roŭnaja 338 Kkał na 100 h suchoj vahi. Adpaviedna, pry advarvańni jana istotna źmienšycca (u 2—3 razy, u zaležnaści ad hatunku).

Davajcie ž paraŭnajem «hołuju makaronu» z «hołaj bulbaj»

Jak bačym, makarona «pieramahaje» pa kałaryjnaści, utrymlivaje bolš białkoŭ, tłuščaŭ dy vuhlavodaŭ — heta zrazumieła, bo bulba, jak i lubaja harodnina, niasie ŭ sabie šmat vady. Hetym tłumačycca i pieravaha pa bolšaści mikraelemientaŭ z boku makarony. Adnak važna adznačyć, što pa vitaminach hrupy V jany trymajucca amal na roŭnych, u toj ža čas u bulbie bahata vitaminu S, prysutničaje vitamin A. Makarona ž utrymlivaje bolej vitaminaŭ Je, N i folijevaj kisłaty. Jod, kobalt i kalij, pa jakich bulba ŭ lidarach, nieabchodnyja biełarusam dla prafiłaktyki chvarob ščytavicy, sardečnych chvarob i asteaparozu. Miedź, marhaniec, kalcyj i fosfar, jakija pieravažajuć u makaronie, taksama nieabchodnyja kostkam dy ciahlicam, udzielničajuć u krovatvareńni, pracy niervovaj i repraduktyŭnaj sistem.

Kali ličyć porcyi ŭ hramach — makarona vyhladaje bolš enierhietyčnaj i kancentravanaj pa mnohich pazicyjach. Ale kali źjeści bulby na stolki ž kałoryj, na kolki i makarony — pa bolšaści elemientaŭ pakazčyki amal vyraŭniajucca, a toje, u čym bulba pieravažaje, nabiare jašče bolšy adryŭ. Faktyčna — bajavaja ničyja!

Što da škody — nam škodzić nie ježa, a našaje staŭleńnie da jaje jakaści, kolkaści dy svoječasovaści. 

• 0
• 0
• 0
• 0
• 0
• 0
• 0
• 0