«Navat tyja, chto nikoli nie padtrymlivaŭ uładu, pačynajuć «škadavać» Łukašenku»

My publikavali artykuł Kaciaryny Andrejevaj pra «biełarusizacyju». Ciapier jana dasłała novy materyjał, u jakim razvažaje nakont roli moładzi (a mienavita tych, chto naradziŭsia, kali da ŭłady pryjšoŭ Łukašenka) u sučasnym hramadska-palityčnym žyćci Biełarusi. Aktualnyja razvažańni — i jość ironija ŭ tym, što ŭłady abvieścili hety hod «hodam moładzi».

2015 hod — jubilejny. Sioleta adbuducca piatyja za ŭvieś čas isnavańnia niezaležnaj Biełarusi prezidenckija vybary. Ja spadziajusia, što jany adbuducca. Vybary piatyja, ale tolki na pieršych, uletku 1994-ha, ciapierašni kiraŭnik dziaržavy lehitymna atrymaŭ dastatkova hałasoŭ u svaju padtrymku. Usio astatniaje, usia naša historyja z 94-ha pa siońnia, chłuśnia.

Chłuśnia na telebačańni, chłuśnia u hazietach, adukacyjnych ustanovach. Zdajecca, što čas u Biełarusi spyniŭsia… Ci tak heta?

Režymu Łukašenki — 21 hod.

Mnie było kolki miesiacaŭ, kali jon pryjšoŭ da ŭłady.

Pamiataju stareńki televizar, što stajaŭ u zale našaj minskaj kvatery. Pamiataju kadry demanstracyjaŭ, kali ludzi jašče vychodzili tysiačami na supraćstajańnie sa strašennaj chvarobaj dyktatury, jakaja ŭ sučasnym biełaruskim abliččy tady tolki naradžałasia. Dzieści byli, napeŭna, i astatnija— tyja, chto hałasavaŭ za Łukašenku jak za «haranta stabilnaści». Ale ŭ toj čas takija słovy, jak «mitynh», «dyktatura», «nielehitymnaść» mnie byli pakul što nieviadomyja. Nie viedała ja, i adkul pachodzić łozunh «Žyvie Biełaruś!», što časta hučaŭ namitynhach. Mnie było niezrazumieła, čaho patrabavaŭ natoŭp ź bieł-čyrvona-biełymi ściahami i z čym jany admaŭlalisia pahadžacca. I čamu chłopcy ŭ čornym biaźlistasna łupcavali dubinkami žančyn dy junakoŭ na vulicach Minska.

U 2010-m hodzie mnie spoŭniłasia siamnaccać, i ja pajšła na pieršy kurs univiersiteta. Ja pamiataju vosień, kali išła pieradvybarčaja kampanija.

Zrazumieła, tady ŭ maich adnahodkaŭ nie mahło być poŭnaha razumieńnia zruchaŭ u hramadstvie. Dla nas heta byli niejkija razroźnienyja kalarovyja plamy — łunajučyja ŭ pavietry ściahi roznych partyj, dalokija huki pieśniaŭ, zakliki. U peŭnym vieku žadańnie zmahacca za praŭdu chvaluje kroŭ i biantežyć rozum, a tamu — nahadvaje hulniu. Niekatorym z maich siabroŭ užo spoŭniłasia vasiamnaccać, i jany surjozna źbiralisia iści na vybary, adstojvali svaje mierkavańni ŭ hutarkach z pryjacielami, navat hanarylisia vybarčym pravam! Zachoplenyja marami, jany nie ŭśviedamlali, što takoha prava nie majuć apryjory, pakul u našaj krainie panuje tatalnaja chłuśnia.

My pamiatajem, što zastałosia ad Płoščy toj vyznačalnaj nočču: ślady kryvi na brudnym śniezie dy sotni žyćciaŭ, zrujnavanych absurdnaj žorstkaściu. A mo i nie sotni, a ŭsie jak jość dziesiać miljonaŭ?.. Tady Zachad ździviła, jak u nas mohuć prynarodna źbivać kandydataŭ u prezidenty. Kali mnie daviałosia padarožničać pa Jeŭropie, mnie kazali, daviedaŭšysia, što ja biełaruska: «U vas sapraŭdy takoje mahčyma?» Mnie było soramna za Biełaruś. Tym nie mienš, niahledziačy na ŭvieś bol, śniežań 2010-ha zastaniecca ŭspaminam pra pieršy dla našaha pakaleńnia sapraŭdny ahulnanarodny ŭzdym.

I kaniec dziacinstva. Minuŭ čas, i pakaleńnie narodžanych u 94-m pastaleła. Majučy choć i nievialiki, ale žyćciovy dośvied, my narešcie možam razvažać i dziejničać. Mianie ździŭlaje, jak chutka biełarusy zabylisia na trahičnyja padziei apošnich vybaraŭ, jak znoŭ žyvuć pa pryncypie «aby vajny nie było», ale ciapier taksama dadajuć: «jak va Ukrainie».

Navat tyja, chto nikoli nie padtrymlivaŭ uładu, pačynajuć «škadavać» Łukašenku, kažučy, što «bieź jaho tut zusim pačniecca…»

My, biełarusy, traplajem u pastku ŭłasnych strachaŭ. Tak, vajny niama. Tak, stabilnaść. Ale kolki času nam adpuščana na našuju ŭlubionuju stabilnaść? Bo navat samy zaŭziaty dyktatar nie viečny. I kali čas źmienaŭ pryjdzie, pierad narodam paŭstanie vybar: sapraŭdnaja demakratyja abo isnavańnie ŭ składzie Rasijskaj Fiederacyi jak adna z aŭtanomnych respublik. Prynamsi Łukašenka ŭžo dastatkova spałochaŭsia, kab dazvolić hramadska-kulturnyja akcyi, pryśviečanyja biełaruskaj movie. 

Adnojčy mnie daviałosia pierakanacca ŭ tym, što ŭ Rasii na nas jość svaje płany.

Cyrymonija zakryćcia fiestyvalu «Listapad». U mianie jość znajomy rasijski kinakrytyk, darečy, apazicyjna nastrojeny da pucinskaj palityki. Jon i zaprasiŭ mianie na furšet u kinateatry «Maskva». U bary sabrałasia bahiema — dziejačy kultury, jak rasijskija, tak i ajčynyja, niazmušana hutaryli.

Na ahulnym fonie niedarečna hladzieŭsia były ministr kultury Rasii Švydkoj. Moj znajomy dypłamatyčna zapytaŭsia, pa jakich spravach toj pryjechaŭ u Minsk: adpačyć ci na fiestyval…

Ja ž prosta stajała pobač. U žurnalisckaj praktycy jość momanty, kali škaduješ, što ŭ ciabie ŭ rukach niama dyktafona.

Były ministr byŭ užo dobra padpiŭšy, tamu, nie saromiejučysia, adkazaŭ:

— Niet, my zdieś po vyboram rabotajem…

— Po vyboram piatnadcatoho hoda? Tak oni žie tolko čieriez hod! Užie?!

— Užie, — vydychnuŭ nam u tvar čynoŭnik.

Maje pačućci možna było b apisać słovami Bułhakava: «Samyj strašnyj hniev, hniev bieśsilija». Biaśsille, rospač pierad strašennaj biaźlitasnaj mašynaj, što źniščaje ŭsio na svaim šlachu. Ale my sami svajoju šmathadovaju pamiarkoŭnaściu kłalisia pad koły hetaje mašyny.

Tamu, kali ja čuju «Žyvie Biełaruś!», mnie chočacca zapytać u majho pakaleńnia: kali apošni raz my praviarali puls našaj Biełarusi, kab upeŭniena skazać potym svaim dzietkam: «Tak, žyvie!»?

I kali kažuć, što nadzieja pa»Navat tyja, chto nikoli nie padtrymlivaŭ uładu, pačynajuć «škadavać» Łukašenku»miraje apošniaj, mnie chočacca viedać, dzie toj čałaviek, jaki adrodzić svabodnuju Biełaruś?

Mahčyma, hety čałaviek — kožny z nas, ty i ja? Kali my chočam žyć u svabodnaj krainie, pierš za ŭsio kožny małady biełarus pavinien adčuć svaju nacyjanalnuju prynaležnaść, adčuć ułasnuju hodnaść i adčuć asałodu być biełarusam. Ja liču, što na našaje pakaleńnie ŭskładziena najvialikšaja adkaznaść, bo my — heta nadzieja Biełarusi na demakratyčnuju budučyniu.

My nie majem prava na pamyłku.

Žyvie Biełaruś. I žyć budzie viečna.

• 0
• 0
• 0
• 0
• 0
• 0
• 0
• 0