Biełaruskaja prysutnaść u zamiežžy naličvaje stahodździ. Aktyŭnaje ž stvareńnie i dziejnaść struktur biełaruskaj dyjaspary idzie ad pačatku XX st. Arhanizacyi, cerkvy, tvorčyja kalektyvy, supołki dziejničajuć siońnia ŭ bolš jak 20 krainach śvietu. Na žal, u Biełarusi najčaściej tolki śpiecyjalisty viedajuć pra dasiahnieńni i značnaść dziejnaści biełarusaŭ zamiežža dla ŭsioj biełaruskaj nacyi. Tolki niekatoryja imiony i padziei biełaruskaha zamiežža apošnimi hadami viartajucca ŭ supolnuju biełaruskuju skarbonku. Dla historyi, sučasnaści i budučyni našaj nacyi nadzvyčaj važna, kab śviedčańni hetaj dziejnaści źbiralisia, zachoŭvalisia, daśledavalisia, vyvučalisia i papularyzavalisia ŭ Biełarusi.
Z hetaj metaj u červieni 2014 h. pry padtrymcy «ZBS «Baćkaŭščyna» pry Biełaruskim dziaržaŭnym archivie-muziei litaratury i mastactva paŭstała navukova-tvorčaja inicyjatyva «Centr kamplektavańnia i vyvučeńnia dakumientalnaj spadčyny biełaruskaha zamiežža».
Centr maje na mecie naładzić sistematyčny zbor dakumientaŭ, drukaŭ, lubych artefaktaŭ, što stvaralisia i stvarajucca biełarusami pa-za miežami Biełarusi. Budzie naładžanaja praca pa svoječasovaj apracoŭcy i sistematyzacyi hetych archivaŭ, dziakujučy čamu daśledčyki atrymajuć bolš poŭnuju i adekvatnuju infarmacyju pra dziejnaść biełaruskich arhanizacyj za miažoj. Adnak paśpiachovaść hetaj misii naŭprost zaležyć ad zacikaŭlenaści i samich arhanizacyj biełaruskaha zamiežža.
U suviazi z hetym źviartajemsia da ŭsich supołak zamiežža z prośbaj-zaklikam dasyłać u Centr kamplektavańnia i vyvučeńnia dakumientalnaj spadčyny biełaruskaha zamiežža ŭsio, što tyčycca publičnaj dziejnaści: dakumienty, abviestki, ulotki, prahramy mierapryjemstvaŭ, drukavanyja vydańni, arhanizacyjnyja dakumienty i inšaje — usio, što dapamoža budučym daśledčykam vyvučać vašuju dziejnaść i takim čynam zachoŭvać i fiksavać historyju biełaruskaha zamiežža.
Nadzvyčaj važna, kab u Centr pieradavalisia nie tolki archiŭnyja materyjały, ale i tyja, što tyčacca sučasnaj dziejnaści.
Zaklikajem pryvatnych asobaŭ — tvorčych i hramadskich dziejačaŭ — pieradavać u Centr svaje ŭłasnyja archivy. Jany kaštoŭnyja dla daśledčykaŭ!
Svaje archiŭnyja zbory ŭžo pieradali viadomyja dziejačy zamiežža Masiej Siadnioŭ, Aleś Alechnik, Janka Zaprudnik, Vitaŭt Kipiel, Alaksiej Kaŭka i inšyja. U 2014 h. u archiŭ była pieradadzienaja vialikaja kalekcyja dakumientaŭ Biełaruskaha instytuta navuki i mastactva (Ńju-Jork).
Dasyłać ci pieradavać dakumienty i materyjały prosim na adras:
Biełaruski dziaržaŭny archiŭ-muziej litaratury i mastactva
Vuł. Kiryła i Miefodzija, 4.
220030, Minsk
Biełaruś
Teł.: +375(17) 3274781.
E-mail: [email protected]; [email protected].
Supolnymi namahańniami my zmožam zachavać pamiać pra biełaruskuju prysutnaść u śviecie i zrabić biełarusaŭ zamiežža bolš bačnymi i sučaśnikam, i naščadkam A imiony ludziej, što pieradali archivy i naviny dziejnaści Centra, my budziem publikavać na sajcie Zhurtavańnia «Baćkaŭščyna» i ŭ biuleteni «Biełarusy ŭ śviecie».
Natalla Hardzijenka, staršynia Centru, siabra Rady i Upravy MHA «ZBS «Baćkaŭščyna»
Da viedama: «Centr kamplektavańnia i vyvučeńnia dakumientalnaj spadčyny biełaruskaha zamiežža» — archiŭnaja kansultacyjnaja i daśledčaja struktura, pryznačanaja dla sadziejničańnia vyjaŭleńniu, zachavańniu, apisańniu, vyvučeńniu i papularyzacyi dakumientalnaj spadčyny biełaruskaha zamiežža (bolš infarmacyi pra jaje možna znajści na sajcie bdamlim.by

Kamientary