Hihanckaje kalco Saturna akazałasia jašče bolšym
Kalco Fieby maje šyryniu ŭ 85 radyusaŭ Saturna.
Hrupa amierykanskich navukoŭcaŭ apublikavali ŭ časopisie Nature detalny analiz źviestak z teleskopu WISE pra tak zvanaje kalco Fieby — strukturavanaje skopišča čaścinak vakoł Saturna na ahromnistaj adlehłaści ad jaho.
«Zvyčajnyja» kolcy Saturna znachodziacca na adlehłaści da 480 tysiač km ad jaho centra (sam Saturn maje radyus kala 60 tysiač km). Kalco Fieby raściahnułasia na adlehłaści ad 6 da 16,2 miljonaŭ kiłamietraŭ ad Saturna.
Novaje daśledavańnie pakazała, što kalco čaścinak na tracinu bolšaje, čym mierkavałasia raniej. Adkrytaje ŭ 2003 hodzie, kalco ŭpieršyniu «zamierali» ŭ 2010-m. Tady teleskopam Spitzer čaścinki byli zafiksavanyja na adlehłaściach u 128-207 radyusaŭ Saturna. Apošniaje daśledavańnie «pašyryła» kalco da 100-270 radyusaŭ Saturna.
Adna ź viersij uźniknieńnia kalca — heta pył i askiepki ź Fieby, nierehularnaha spadarožnika Saturna, arbita jakoha «ŭpisvajecca» ŭ kalco. Śpiektralny analiz pakazaŭ padabienstva chimičnaha składu kalca da pavierchni Fieby.
Kalco nielha nazvać ščylnym: na kubičny kiłamietr prychodzicca ŭsiaho sotnia čaścinak. Kampjutarnaje madelavańnie pakazała, što ŭ asnoŭnym jano składajecca z čaścinak pamieram 10-20 mikron, ale kala 10% płoščy kalca zajmajuć vialikija čaścinki z radyusam bolš za 10 sm.
Čaścinki, jak pakazaŭ analiz, znachodziacca na svaich arbitach u kalcy Fieby vielmi doŭha — miljony, a to i miljardy hod. Udakładnieńnie ich uzrostu moža paćvierdzić ci abvierhnuć suviaź kalca Fieby ź Fiebaj.
Tym časam bližnija kolcy Saturna «abnaŭlajucca» štohadzinu — hłyby ldu pamieram z dom u ich sutykajucca, raźbivajucca i farmujucca znoŭ.
Padobna, što takoje addalenaje kalco moža mieć i Jupitar, kažuć navukoŭcy, ale jano budzie mienš jaskravym i zaŭvažnym.
Ciapier čytajuć
Žonka Arcioma, jaki emihravaŭ u Ispaniju ź siamjoj i zastaŭsia tam adzin, adkazała, čamu ŭ Baranavičach lepš, čym u Barsiełonie6
Kamientary