«Za budny dzień padjazdžaje mašyn 12, u vychodny — kala 25»: što adbyvajecca ŭ Kurapatach la «Pajedziem, pajadzim» REPARTAŽ
Jašče da pryjezdu ŭ Kurapaty čytajem: Źmicier Daškievič zatrymany. Jon razam z Valeryjem Mincom i Jahoram Łaŭruchinym jechaŭ va ŭročyšča, vieźli novyja kryžy. Miniec dziela hetaha pryhnaŭ ź Lidy hruzavik. Nie paśpieli vyjechać na Partyzanski praśpiekt, jak mašynu spačatku spynili DAIšniki, a potym i ludzi ŭ cyvilnym padciahnulisia. Kažuć, što heta byli bajcy «Alfa», ale chto pravieryć.
Piatnica ŭ Kurapatach — heta dzień dziažurstva «Maładoha frontu». Arhanizacyi raźmierkavali miž saboj usie dni tydnia. Za paniadziełak adkazvajuć «Alternatyva» i AHP, aŭtorak — ruch «Razam», sierada — BCHD, čaćvier — BNF, piatnica — «Małady front», subota — «Jeŭrapiejskaja Biełaruś», niadziela — KCHP-BNF. I tak užo viaduć tłumačalnuju pracu ceły miesiac.
«Za ŭčorašni dzień było 12 klijentaŭ, kala dziesiaci nam atrymałasia pierakanać nie iści ŭ hetuju ŭstanovu», — raskazvaje Pavieł Sieviaryniec. Mienavita jon pačaŭ vachtu la restarana. U vychodnyja dni va ŭstanovu prychodzić čałaviek 25—30. Zdajecca, i niamnoha, ale achvotnyja znachodziacca ŭvieś čas.
U piatnicu ŭ Kurapatach asabliva šmatludna. Sprava ŭ tym, što na inšym kancy horada miemaryjał u Traściancy adkryvaje Alaksandr Łukašenka. Mienavita z hetaj nahody pa ŭsie baki ad Kurapataŭ dziažurać nie zvyčajnyja milicyjaniery, a chłopcy ŭ krapavych bieretach.
«Vy choć viedajecie, što heta za miesca?» — pytajecca ich Sieviaryniec.
«Viedajem», — adkazvaje pa-biełarusku adzin ź ich.
Sieviaryniec uručaje im buklety ź infarmacyjaj pra rasstreły ludziej. Chłopcy adrazu biaruć pačytać.
Mnohich ździŭlaje toje, što za miesiac supraćstajańnia pra Kurapaty nijak nie vykazaŭsia Alaksandr Łukašenka. Jon tak i nie staŭ ni na adzin z bakoŭ. Mabyć, mienavita praz heta mnohija čynoŭniki taksama znachodziacca ŭ takim niavyznačanym stanie. I nie viedajuć, što rabić.
Kiraŭnik ruchu «Dzieja» Aleś Łahviniec pryvioz čatyry vializnyja viadry z kamianiami, kab umacavać kryžy. Kiraŭnik BNF Ryhor Kastusioŭ razam z namieśnikam Alaksiejem Janukievičam ledź ciahnuli adno na dvuch. Sapraŭdy, ciažka.
Jašče na minułym tydni Kastusioŭ razam z advakatam Jurasiom Ziankovičam anansavali pieramovy z ułaśnikam «Pajedziem, pajadzim» Leanidam Zajdesam. Nijakich pieramovaŭ nie adbyłosia. Adny kažuć, što Zajdes da 3 lipienia ŭ Izraili, inšyja — naadvarot, što 3 lipienia tolki tudy źjedzie. Tak i nie zrazumieła, chto daŭ žycharu ZŠA Ziankoviču paŭnamoctvy vieści hetyja pieramovy.
Vykazvajecca mierkavańnie, što pra datu 29 červienia było zajaŭlena nievypadkova, kab aktyvisty nie stajali ŭ dzień adkryćcia Traścianieckaha miemaryjału.
Užo ad ranku ŭ Kurapatach była nievialikaja hrupa ź niamieckich i francuzskich turystaŭ, jakija pryjechali pahladzieć hetaje miesca. Adzin stały spadar tak uciahnuŭsia ŭ praces, što staŭ dapamahać pratestoŭcam razrazać skotč, kab vyviešvać na ścieny płakaty. Inšyja ź cikavaściu fotkali. «Najpierš za hetaje miesca pavinny pakajacca», — kaža adna žančyna z delehacyi.
U pałovu na adzinaccatuju daznajomsia, što ŭ samich Kurapatach znachodzicca polskaja delehacyja na čale z vysokapastaŭlenym supracoŭnikam kancylaryi prezidenta Polščy Kšyštafam Ščerskim. Heta čynoŭnik uzroŭniu Maksima Ryžankova ŭ nas. Uzrovień dastakova vysoki.
Ščerski razam ź inšymi pradstaŭnikami delehacyi ŭskładvaje vianok da «polskich kryžoŭ». Miarkujecca, što ŭ Kurapatach razam ź biełarusami rasstrelvali i polskich aficeraŭ. Papraŭlaje łampadki, žahnajecca. Heta ŭsio było da adkryćcia miemaryjału ŭ Traściancy. Tudy jon pajedzie akurat z Kurapataŭ. Palaki chacieli, kab hety vizit adbyŭsia niezaŭvažna, tamu admaŭlajucca ad intervju. Jany navat padjechali ź inšaha boku va ŭročyšča, kab zastacca niezaŭvažanymi, ale nie atrymałasia. Da restarana jany nie pajšli.
Nieaficyjna kažuć, što ŭ Kurapaty pryjedzie i preident Aŭstryi Alaksandr van der Bielen, a voś niamieckaja delehacyja nie była zacikaŭlenaja ŭ naviedvańni hetaha miesca.
La restarana siońnia ad ranku sabrałasia šmat pratestoŭcaŭ — čałaviek 25. I heta navat da adkryćcia ŭstanovy. Adkazny dzień, tamu i adkaznaść pavyšanaja.
Źviartaje ŭvahu pryjezd Maksima Klimkoviča — unuka aŭtara himna Biełarusi Michasia Klimkoviča.
29-hadovy Dzianis Urbanovič z Łahojska pryjazdžaje štodnia. Na ruce ŭ jaho tatuiroŭki «BNR» i «Biełaruś». Dzianis adzin z tych ludziej, na jakich trymajucca pratesty.
Režysiorka Volha Mikałajčyk i dysident Maksim Viniarski ładziać jarki pierfomans. Jany abklejvajuć płot «Pajedziem, pajadzim» składzienymi na ich pratakołami. Paśla vypeckvajuć ruki ŭ čyrvonuju farbu i pakidajuć na pratakołach svaje adbitki.
«Lonia, ty pavinien pakinuć apošni», — kryčać jany Leanidu Kułakovu. U aktyvista złamanaja ruka, paśla taho, jak na jaho najechaŭ aŭtamabil. Cełaj rukoj Kułakoŭ usio ž pakidaje svoj aŭtohraf.
Užo ab 11-j hadzinie sonca smažyć tak, što stajać vielmi ciažka. Sieviaryniec idzie na blizkuju zapraŭku, dzie nabyvaje vady i limanadu. Nichto sychodzić nie źbirajecca. U niadzielu pačniecca ŭžo druhi miesiac vachty.
Kamientary