Biełaruska, što žyvie ŭ Aŭstryi, śpiecyjalna pajechała ŭ Francyju, kab pahladzieć «Voziera radaści», i apisała svaje ŭražańni
Kaciaryna Cholcapfel-Varažun, biełaruska, što žyvie ŭ Vienie, śpiecyjalna pajechała na Fiestyval karotkamietražak u Klermon-Fieran (Francyja) i apisała pabačanaje ŭ svaim fejsbuku.
Dva z pałovaj dni maja ŭvaha była całkam skancentravana na Clermont-Ferrand Short Film Festival — najbujniejšym na siońnia kinafiestyvali, pryśviečanym karotkamietražnym filmam. Krychu ličbaŭ, kab urazicca maštabam adboru i pačać hanarycca našym suajčyńnikam: kolkaść filmaŭ, što padajucca na fiestyval, — bolš za 9000 (!!!), jany prachodziać 4 etapy i ŭ vyniku zastajecca tolki 70. Prosta ŭjavicie sabie! «Lake of Happiness» (Voziera radaści) trapiŭ u lik abranych! Ura-a-a-a!
Pačatak majho pieršaha fiestyvalnaha dnia byŭ adznačany pryjemnym siurpryzam: ja paznajomiłasia z režysioram i pradziusaram Alaksiejem Pałujanam, adkrytym, z pryjemnaj uśmieškaj i dobrymi vačyma čałaviekam, jaki budzie vas słuchać, kab pačuć. Hutarym, pjom kavu. Ale treba rušyć dalej.

Da prahladu filma zastavałasia kolki času i jašče treba było pahladzieć, dzie ja budu načavać, i pieraapranucca, bo ŭviečary mianie čakała pieršaje ŭražańnie ad prahladu filma «Lake of Happiness».
Da kinateatra «Lumiére» my išli nievialikaj kampanijaj: režysior Alaksiej Pałujan, videaapieratar Bechruz Karamizade, supradziusar Jorn Miolenkamp, hałoŭnaja aktrysa Naścia i jaje vychavacielka Śviatłana, ja i Hanna Trafimovič, biez dapamohi jakoj Naścia nie zdoleła b patrapić na fiestyval. Chvalujusia, bo nie viedaju, što mianie čakaje. Vyrašyła nie čytać aficyjnuju anatacyju da prahladu filma. Pračytała da hetaha tolki knihu «Voziera radaści» Viktara Marcinoviča, bo, jak było zajaŭlena, film źniaty pavodle jaho knihi.


I voś nadychodzić toj samy momant. Alaksiej z hałoŭnaj aktrysaj Naściaj, apierataram Bechruzam i supradziusaram Jornam vychodziać na scenu, kab prezientavać svoj film. Raskazvajuć, što zdymki rabili ŭ Biełarusi ŭ 2017 hodzie i praciahvalisia jany dva miesiacy, što amal hod spatrebiŭsia dla apracoŭki i mantažu filma, što nad filmam pracavała mižnarodnaja kamanda, što Naścia sapraŭdy žyvie ŭ internacie, i, samaje hałoŭnaje, što ŭ asnovu filma pakładziena realnaja historyja baćki Alaksieja. Apładysmienty. Haśnie śviatło — i ja zanurajusia ŭ śviet karciny.



Vielizarnaje, staroje, halinastaje Dreva i maładyja dreŭcy, što tolki pačali svajo žyćcio, — jany prysutničajuć uvieś čas. Dreva — simvał tvaich karanioŭ, tvajoj siamji, tvaja krynica žyćcia, ty sam. Pryroda i ludzi iduć poruč. U asnovu siužeta pakładziena sumnaja historyja, i mienavita pryhažość Pryrody dapamahaje trymacca na praciahu ŭsiaho prahladu. Kožny momant, kožny kadr harmanična i tonka źviazany pamiž saboj. Słovy, hutarki, dyjałohi — druhasnyja, časam i nie zusim patrebnyja. Historyja Jasi naŭprost traplaje ŭ serca, kranaje dušu. Adčuvaju, što voś-voś zapłaču, pavinna zapłakać, bo padziei filma ščymiać mnie serca; ja napiataja jak struna, napružańnie narastaje niezaŭvažna, niaśpiešna, jano byccam by achutvaje, aściarožna ściskaje ŭ svaich abdymkach, ale nie, nie płaču. Niešta strymlivaje. Hetaje «niešta» supakojvaje padčas prahladu i daje iluzornaje adčuvańnie, što «ŭsio dobra». Estetyka karciny vabić i začaroŭvaje: kolery, farby, ich nasyčanaść i zbałansavanaść. Nie prosta tak abrana vosień ź jaje ciopłymi i ŭtulnymi adcieńniami žoŭtaha ŭ jakaści dekaracyj. Dla kantrastu vykarystoŭvajucca varyjacyi błakitnaha i siniaha, čyrvonaha i barvovaha. Takaja palitra koleraŭ stvaraje ŭnutrany spakoj i nie daje rospačy raźlicca pa ŭsioj majoj dušy, daje nadzieju, što ŭsio budzie dobra.

Adznaču, što kaniec filma dla mianie vielmi simvaličny. Adčuvajecca samota, ale nie bieznadziejnaja, naadvarot, by stuk «serca» kliča adzinokich iści nasustrač adno adnamu. «Napeŭna, ja chaču škadavać tych, kaho bolš niama kamu škadavać», — piša ŭ svajoj knizie Viktar Marcinovič, i viartańnie Jasi pakazvaje mnie, što jana stvaraje ahulnaje dla ŭsich «voziera radaści», mietafizičnaje miesca dla takich ža, jak i jana sama. Usio sapraŭdy dobra. Kaniec.
Narešcie, kaniec napružańniu — i ślozy pavolna kociacca pa maich ščokach.
Dziakuj, Alaksiej, što daruješ nam nadzieju na asabistaje «voziera radaści», na ščaście, da jakoha krok za krokam možna i treba rušyć.
Akurat ciapier možna paznajomicca i z aficyjnaj anatacyjaj da filma: «U adnoj maleńkaj biełaruskaj vioscy, dzie čas, zdajecca, staić na miescy, Jasia, dzieviacihadovaja dziaŭčynka, pavinna sutyknucca sa śmierciu svajoj matuli. Baćka Jasi vyrašaje addać jaje ŭ internat. Ale adnojčy jana vyrašaje źbiehčy adtul i viarnucca dadomu».
Raju! Vielmi raju pahladzieć «Voziera radaści». Dačakajciesia «Listapada» — i napierad u kinateatry.
Kamientary